Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề "Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI" diễn ra chiều ngày 12/5, các diễn giả đều đồng thuận rằng: thị trường tài sản số tại Việt Nam giờ đã khá lớn, đến lúc cần được quản lý bài bản rồi đó!
Trong bối cảnh này, "niềm tin số" không chỉ đơn thuần là tâm lý người dùng nữa mà đang trở thành yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái tài chính số luôn.
Các chuyên gia cũng cho thấy xu hướng Fintech, AI và tài chính truyền thống đang hội tụ ngày càng rõ nét. Nhiều doanh nghiệp đang đổ tiền mạnh vào công nghệ, dữ liệu và quản trị rủi ro để nâng cao trải nghiệm người dùng và bảo vệ hệ thống. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những rủi ro mới như lừa đảo, tin giả tài chính, deepfake hay tấn công mạng - không còn giới hạn trong một doanh nghiệp mà lan rộng khắp nhiều nền tảng.
Câu hỏi được đặt ra là: hệ sinh thái tài chính số tại Việt Nam hiện đang được phối hợp và giám sát như thế nào? Và cần hoàn thiện điểm gì để tăng hiệu quả liên kết giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp?
Thị trường "không biên giới" - thách thức siêu to khổng lồ
Trả lời vấn đề này, ông Tô Trần Hòa - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN) cho biết với thị trường tài sản số, cơ quan quản lý không dùng khái niệm "xuyên biên giới" mà coi đây là thị trường "không biên giới" luôn. Theo ông, các giao dịch trên nền tảng blockchain đều diễn ra tức thời và không bị giới hạn bởi ranh giới quốc gia.
Ông Hòa cho rằng thách thức lớn nhất nằm ở việc truy vết và bảo vệ tài sản khi xảy ra tấn công mạng. Nếu như trong hệ thống tài chính truyền thống, việc truy tìm dòng tiền và xác định đối tượng phạm tội còn tương đối rõ ràng thì với tài sản số, khó khăn gấp bội phần.
"Đây không phải bài toán mà một cơ quan hay một doanh nghiệp có thể tự giải quyết, mà cần sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, nhiều doanh nghiệp và thậm chí là giữa các quốc gia với nhau", ông Hòa nhấn mạnh.
Mục tiêu số 1: Bảo vệ nhà đầu tư ️
Theo đại diện cơ quan quản lý, khi xây dựng khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa, mục tiêu trọng tâm là bảo vệ nhà đầu tư. Bước đầu tiên là công nhận tài sản mã hóa như một loại tài sản để được pháp luật dân sự bảo vệ. Sau đó là xây dựng các tiêu chuẩn cao đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, từ yêu cầu về vốn đến năng lực công nghệ và kinh nghiệm vận hành.
Cơ quan quản lý đã mở cơ chế cho phép doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với các doanh nghiệp nước ngoài có kinh nghiệm để cùng phát triển hạ tầng và quản lý thị trường. Theo ông, đây là cách để tận dụng các nền tảng công nghệ và kinh nghiệm quốc tế trong bối cảnh thị trường tài sản số còn khá mới tại Việt Nam.
3 bộ ngành "bắt tay" giám sát chặt
Về công tác quản lý giám sát, ông cho biết Nghị quyết số 05 đã giao Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để cùng quản lý thị trường tài sản mã hóa. Các bộ ngành hiện cũng đang xây dựng cơ chế phối hợp chung nhằm giám sát hoạt động trên thị trường này.
Theo ông Hòa, do tài sản số có thể bị rút và chuyển đi gần như ngay lập tức nếu xảy ra tấn công nên yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan quản lý phải đặc biệt chặt chẽ. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng lựa chọn cách tiếp cận "thận trọng nhưng có kiểm soát", tránh đưa ra các rào cản kỹ thuật quá cứng nhắc gây cản trở đổi mới công nghệ.
Ở góc độ quốc tế, Việt Nam hiện đã ký kết với các ủy ban chứng khoán trên thế giới và sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý quốc tế khác nhằm phục vụ công tác giám sát thị trường tài sản mã hóa, đặc biệt trong lĩnh vực phòng chống rửa tiền và đáp ứng các khuyến nghị của FATF.
Sàn crypto chính thức: Giờ là lượt doanh nghiệp thể hiện!
Liên quan tới lộ trình triển khai thị trường tài sản mã hóa chính thức, ông Hòa cho biết tiến độ hiện nay không phụ thuộc vào cơ quan quản lý mà phụ thuộc chủ yếu vào năng lực của doanh nghiệp.
Theo đó, Bộ Tài chính đã có văn bản chấp thuận nguyên tắc cho 5 doanh nghiệp tham gia triển khai thị trường. Sau bước này, các doanh nghiệp sẽ phải hoàn thành hai yêu cầu quan trọng gồm góp đủ vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng và xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng tiêu chuẩn an ninh an toàn cấp độ 4.
Đại diện UBCKNN cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở việc đáp ứng tiêu chuẩn an ninh an toàn cấp độ 4, vốn là tiêu chuẩn rất cao đối với hạ tầng công nghệ.
Nguồn: gamek.vn