3 tấm gương siêu to khổng lồ đặt ngay lưng chừng núi đã giúp phản chiếu ánh nắng xuống khoảng 600m2 quảng trường thị trấn, xoa dịu "cơn khát nắng" kéo dài hàng trăm năm của cư dân nơi đây luôn
Ngày-đêm xen kẽ là chuyện bình thường từ thuở nào rồi đúng không? Nhưng thử tưởng tượng bạn sống ở nơi... không có ban ngày thì sao? Không biết khi nào thức dậy đi làm vì trời lúc nào cũng tối mù như hũ nút ấy
Đó chính là câu chuyện có thật của Rjukan - một thị trấn nhỏ ở Na Uy đã phải chịu cảnh thiếu nắng suốt hàng trăm năm. Cứ mỗi năm, Rjukan phải sống trong bóng tối hơn 6-7 tháng liền vì nằm dưới đáy thung lũng dốc đứng theo hướng đông-tây ở vùng Telemark phía nam Na Uy. Xung quanh toàn là núi bao vây, trong đó có Gaustatoppen cao gần 2000m luôn. Và để fix tình trạng "drama" này, cư dân thị trấn đã nghĩ ra một giải pháp cực đỉnh biến điều không thể thành có thể
Rjukan được thành lập như thị trấn dành cho nhân viên của Norsk Hydro - một nhà máy sản xuất nhôm vẫn đang phát triển mạnh mẽ đến tận hôm nay. Sam Eyde, người sáng lập thị trấn, đã nảy ra ý tưởng xây những tấm gương phản xạ ánh sáng mặt trời trên núi từ năm 1913 rồi đó. Nhưng thay vào đó, những người kế nhiệm ông đã xây dựng đường cáp treo để giúp nhân viên và gia đình họ có thể "hóng" nắng trong mùa đông. Đây là hệ thống đầu tiên ở Bắc Âu và vẫn hoạt động đến giờ nha!
Hồi sinh một ý tưởng cũ
Nhưng mong muốn có được ánh sáng mặt trời trực tiếp không bao giờ tắt. Hơn 90 năm sau, người dân địa phương và nghệ sĩ Martin Andersen đã "đào mộ" lại ý tưởng này từ sử sách
Gần 100 năm kể từ ngày ý tưởng lần đầu được đưa ra, gương mặt trời Rjukan chính thức "lên sóng". Cư dân địa phương giờ được hưởng một chùm ánh sáng mặt trời hình elip rộng khoảng 600m2 chiếu vào quảng trường thị trấn. Nhờ thế, 80% đến 100% ánh sáng mặt trời đã được truyền xuống thị trấn luôn
Lúc đầu, không phải ai cũng ủng hộ kế hoạch của Andersen đâu nha. Nhiều người dân địa phương chỉ trích dự án "đốt" 750.000 USD này, nghĩ rằng số tiền này có thể xài vào việc khác có ích hơn. Nhưng giám đốc dự án Øystein Haugan chia sẻ với đài truyền hình NRK của Na Uy rằng chiếc gương đã hoạt động cực kỳ tốt và thậm chí còn kéo theo hoạt động du lịch: "Mùa hè này có khách du lịch không cần đến mặt trời thật, thay vào đó họ ngồi hướng mặt vào những tấm gương mặt trời"
Người dân địa phương và khách du lịch thậm chí có thể đi bộ đến vị trí các tấm gương luôn. Và con đường này đã dần thu hút sự chú ý như những con đường đi bộ nổi tiếng khác, bao gồm cả con đường Saboteur - con đường mà quân kháng chiến Na Uy đã sử dụng trong Thế chiến 2 trên đường làm nổ tung thiết bị tách nước nặng ở Vemork.
Hệ thống gương tại Rjukan nghe có vẻ độc nhất vô nhị, nhưng thực ra đây không phải là hệ thống đầu tiên trên thế giới đâu. Trong thung lũng Antrona dốc đứng của Ý, thị trấn nhỏ Viganella cũng đã ăn mừng "ngày của ánh sáng" vào tháng 12 năm 2006, khi một tấm thép được lắp đặt để phản chiếu ánh sáng mặt trời vào quảng trường thị trấn từ tháng 11 đến tháng 2 mỗi năm.
Tuy nhiên, hệ thống gương ở Rjukan xịn sò hơn nhiều. 3 chiếc gương rộng gần 17m2 được điều khiển bởi máy định nhiệt, đồng thời có động cơ điều khiển bằng máy tính. Các thiết bị này theo dõi chuyển động của mặt trời trên đường chân trời và liên tục điều chỉnh vị trí của các tấm gương để giữ ánh sáng phản xạ ổn định nhất có thể
Thành công của dự án này đã thổi sức sống mới vào quảng trường thị trấn, đến nỗi chính quyền địa phương đã hứa hẹn về một dự án nâng cấp khác trị giá hơn 2 triệu USD nữa cơ!
Vươn tầm di sản thế giới
Thị trấn Rjukan càng được boost thêm động lực, khi mà vào năm 2015, khu vực này được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới thứ tám của Na Uy. Đơn vị "Di sản Công nghiệp Rjukan-Notodden" sẽ gìn giữ các thị trấn công ty, nhà máy thủy điện, đường dây tải điện, xí nghiệp và hệ thống giao thông trong cảnh quan thiên nhiên ấn tượng này.
"Khu phức hợp được thành lập bởi công ty Norsk-Hydro chuyên tập hợp các kết quả khoa học và nghiên cứu từ Châu Âu và Bắc Mỹ để sản xuất thủy điện và phân bón nhân tạo từ nitơ trong không khí nhằm đáp ứng nhu cầu tăng sản lượng nông nghiệp của thế giới phương Tây trong giai đoạn đầu thế kỷ 20," UNESCO tuyên bố.
Nguồn: kenh14.vn