ThoKiki8303
New member
Okay các bro ơi, câu chuyện hôm nay hơi hack não tý xíu nhưng mà cực kỳ cool luôn á! Các nhà khoa học Úc vừa làm một thí nghiệm lượng tử chứng minh rằng "hiện thực không tồn tại cho đến khi chúng ta đo được nó". Nghe kiểu... ma thuật ấy nhỉ?
Cụ thể là các bác khoa học đã tái hiện lại một thí nghiệm siêu nổi tiếng và xác nhận được những suy luận khá là kỳ quái (nhưng đúng luôn đó!) của vật lý lượng tử về bản chất của thực tại. Đơn giản là: thực tế không tồn tại cho đến khi mình đo nó. Vcl nghe sao sao ý
Nghe hóc búa nhưng thực ra là sao?
Về cơ bản thì thí nghiệm này đặt ra câu hỏi: nếu bạn có một vật thể mà có thể tồn tại CẢ dưới dạng hạt (phân tử) LẪN dạng sóng, thì khi nàoooo thì nó mới "quyết định" mình là cái gì?
Logic thông thường (kiểu tư duy của người bình thường) sẽ nghĩ rằng: ủa thì nó hoặc là sóng, hoặc là hạt thôi chứ, cái cách mình đo có liên quan gì đâu?
Nhưng mà lý thuyết lượng tử lại nói: ê không đâu, kết quả phụ thuộc vào CÁCH mà bạn kiểm tra vật thể đó ở cuối hành trình nha!
Và đoán xem sao? Đội nghiên cứu từ trường Đại học Quốc gia Úc đã tìm thấy chính xác điều đó luôn!
"Thí nghiệm đã cho thấy việc đo đạc sẽ quyết định tất cả. Về mặt lượng tử mà nói, thì hiện thực không tồn tại nếu như anh không trực tiếp nhìn vào nó," trưởng nhóm nghiên cứu kiêm nhà vật lý học Andrew Truscott đã chia sẻ. Mind-blowing phải không nè!
Hành trình 40 năm của một thí nghiệm huyền thoại
Thí nghiệm này tên là "delayed-choice experiment" (thí nghiệm về sự quyết định bị trì hoãn) của John Wheeler, được đề xuất từ năm 1978 bằng cách sử dụng ánh sáng phản chiếu qua gương. Nhưng mà hồi đó công nghệ chưa đủ xịn để làm được huhu
Sau tận 40 năm, các bác Úc này mới tìm ra cách tái hiện bằng nguyên tử helium, phân rã bằng laser luôn nha!
"Những suy đoán trong vật lý lượng tử về sự can thiệp nghe đã có vẻ kỳ cục và không hợp lý khi áp dụng lên ánh sáng. Nhưng để thực hiện thí nghiệm với nguyên tử, những thứ có khối lượng vô cùng phức tạp mà có thể tương tác với các điện trường, thì lại còn kỳ cục hơn thế nữa." - Roman Khakimov, sinh viên PhD tham gia thí nghiệm, đã nói vậy đó!
Làm thế nào các bác ấy thực hiện?
Để tái hiện thành công, nhóm nghiên cứu đã khóa chặt một cơ số nguyên tử helium dưới dạng còn gọi là "ngưng kết Bose-Einstein" (nghe xịn ghê), sau đó trục xuất chúng cho đến khi chỉ còn... MỘT nguyên tử duy nhất!
Nguyên tử này được thả qua một chùm laser xếp thành song sắt, hoạt động như một ngã tư để phân tách hướng chuyển động của nguyên tử (giống như song sắt thật phân tách ánh sáng ấy).
Rồi các bác ngẫu nhiên thêm vào một song sắt thứ hai để hợp nhất các hướng chuyển động, NHƯNG chỉ sau khi nguyên tử đã vượt qua song sắt thứ nhất rồi. Plot twist đây rồi!
Kết quả: WTF moment!
Khi song sắt thứ hai được thêm vào, nó dẫn đến sự can thiệp (constructive hoặc destructive interference) - tức là nguyên tử đã đi qua CẢ HAI đường như thể một cái sóng!
Nhưng khi KHÔNG cho song sắt thứ hai vào, thì không có sự can thiệp nào cả. Cứ như kiểu nguyên tử chỉ chọn MỘT hướng thôi (như một hạt).
Điểm quan trọng là: song sắt thứ hai chỉ được thêm vào SAU KHI nguyên tử đã vượt qua ngã tư đầu tiên rồi đó nha! Nghĩa là nguyên tử chưa "quyết định" bản chất của mình cho đến khi được kiểm tra lần hai!
Truscott giải thích: "Các nguyên tử không di chuyển từ A đến B. Chỉ cho đến khi chúng được đo đạc và thẩm định ở đoạn cuối hành trình mà các biểu hiện hạt hay các biểu hiện sóng của chúng mới được sinh ra."
Ờm... nói cách khác là một phép đo trong TƯƠNG LAI đang ảnh hưởng lên quá khứ của nguyên tử đó á! Time travel vibes chưa!
Vậy có ý nghĩa gì không?
Mặc dù nghe vô lý vãi ra, nhưng đây lại là xác nhận cho lý thuyết lượng tử - thứ đang cai trị thế giới vi mô và giúp chúng ta phát triển đèn LED, laser và chip máy tính đó nha!
Cho đến giờ, việc chứng minh lý thuyết này một cách rõ ràng và đầy đủ như vậy là cực kỳ khó. Nhưng giờ thì đã có rồi đó! Science is crazy, man!
Nguồn: soha.vn