MinCandy364
New member
Than đá chính là "trái tim" của nhiên liệu hóa thạch đó các bạn.
Trên toàn thế giới, gió đang đổi chiều luôn rồi nè! Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa gây sốc cả làng khi tuyên bố đến năm 2060 sẽ giảm lượng khí thải carbon ròng của Trung Quốc xuống 0 hẳn Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden thì sẽ đưa nước Mỹ quay trở lại hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Còn trên thị trường tài chính, các công ty năng lượng sạch đang lên như diều gặp gió, bằng chứng xịn nhất là Tesla vừa gia nhập S&P 500 và trở thành một trong những thành viên khủng nhất của chỉ số này luôn
Không chỉ nói suông đâu nhé, các quốc gia đã có hành động thực tế rồi. Ở Mỹ và châu Âu, lượng tiêu thụ than đá – nguồn gây ra khí thải nhà kính khủng nhất – đã giảm tận 34% từ 2009 đến giờ. Cơ quan năng lượng quốc tế IEA còn nhận định lượng tiêu thụ than đá toàn cầu sẽ không bao giờ vượt qua mức đỉnh trước đại dịch Covid-19 được nữa.
Tất nhiên than đá vẫn đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của mình mà. Than đá chiếm khoảng 27% lượng nguyên liệu thô được dùng để cung cấp năng lượng cho mọi thứ, từ xe hơi đến nhà máy điện. Không giống khí đốt tự nhiên và dầu mỏ, than đá là carbon cô đặc và chiếm 39% lượng khí thải CO2 từ nhiên liệu hóa thạch hàng năm. Giờ nhiệm vụ là phải nhân rộng thành công của châu Âu sang châu Á thôi. Mà việc này không dễ tí nào đâu
Thời hoàng kim của than đá là hồi Cách mạng công nghiệp. Ở các nước phát triển, lượng than đá dùng trong lò đốt lên đỉnh vào những năm 1930 rồi giảm dần khi các nhiên liệu sạch hơn xuất hiện. Thậm chí gần đây lượng tiêu thụ ở phương Tây đã lao dốc không phanh. Ở Anh, nhà máy nhiệt điện chạy bằng than đá sẽ đóng cửa vào năm 2022. Công ty khai thác than đá Mỹ Peabody Energy mới đây cảnh báo có thể phá sản lần thứ 2 trong 5 năm trở lại đây luôn
Trong khi giá carbon khiến xu hướng bỏ than đá tăng tốc ở châu Âu, chính quyền Trump lại bias ngành công nghiệp than đá với các chính sách giảm thiểu luật lệ. Nhưng plot twist là ngành này vẫn suy giảm ở Mỹ. Lý do chính là do sự cạnh tranh gắt gao từ khí đốt giá rẻ được sản xuất bằng công nghệ thủy lực (fracking).
Các chính sách ưu đãi thuế và trợ cấp thúc đẩy ngành năng lượng tái tạo bùng nổ - điều này lại càng giúp giảm chi phí hơn nữa. Hiện tại các trang trại điện mặt trời và điện gió trong đất liền là nguồn cung cấp điện giá rẻ nhất cho ít nhất 2/3 dân số thế giới, theo BloombergNEF. Ngành than đá càng khó khăn hơn khi bị các ngân hàng và nhà đầu tư quay lưng
Có thể nói năng lượng tái tạo đã thắng rồi, nhưng đó chưa phải chiến thắng hoàn toàn đâu. Thập kỷ vừa qua, trong khi châu Âu lắc đầu với than đá thì lượng tiêu thụ ở châu Á lại tăng khoảng 25%. Châu Á hiện chiếm 77% tổng lượng than đá tiêu thụ toàn thế giới. Chỉ riêng Trung Quốc dùng hơn 2/3 số đó, theo sau là Ấn Độ. Tiếp đến là các nền kinh tế tăng trưởng nhanh như Indonesia và Việt Nam nữa.
Nếu mục tiêu là hạn chế mức tăng nhiệt toàn cầu ở con số 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, thì đừng mong châu Á giảm nhu cầu về than đá nhanh đâu. Các nhà máy mới vẫn đang xây, đồng thời nhiều nhà máy đã xây xong nhưng chưa chạy hết công suất và vẫn còn hạn sử dụng lên tới vài thập kỷ. Hiện có công nghệ "than sạch" được quảng bá là sẽ hút lại lượng khí thải mà chúng nhả ra. Nhưng điều đó chỉ có ích khi dùng than đá trong nhà máy công nghiệp (ví dụ nhà máy thép), còn chi phí để dùng trong nhà máy điện vẫn quá đắt
Do đó châu Á cần có những chính sách hoàn toàn mới để từ bỏ than đá ngay thôi. Mục tiêu là ngừng xây mới các nhà máy điện chạy bằng than và đóng cửa những nhà máy cũ. Một số quốc gia như Philippines, Trung Quốc, Nhật Bản và Bangladesh đã thực hiện bước đầu tiên rồi đấy
Châu Á sẽ phải giải quyết những vấn đề mang tính gốc rễ. Chiến thuật hiệu quả ở châu Âu và Mỹ có thể sẽ không work ở đây khi các công ty khai khoáng, nhà máy điện, nhà sản xuất thiết bị và các ngân hàng tài trợ họ phần lớn thuộc kiểm soát của nhà nước. Các tác động từ thị trường và thuế carbon sẽ kém hiệu quả hơn. Ngoài ra còn rào cản chính trị nữa: nền kinh tế than đá đã đem đến việc làm, nguồn thu thuế và là động lực xuất khẩu cho nhiều nước châu Á. Trung Quốc dùng sáng kiến Vành đai con đường để bán cả máy móc khai thác than đá và các nhà máy điện. Trên khắp khu vực, ở không ít nước nguồn thu của địa phương phải phụ thuộc vào than đá
Các nước châu Á cũng cần đền bù cho những người bị thiệt hại do chính sách phát triển năng lượng xanh. Bài học từ những thị trấn khai mỏ nghèo túng ở Wales và West Virginia cho thấy tình trạng mất việc làm sẽ gây ra bất ổn xã hội đấy. Tập đoàn Coal India của Ấn Độ có tới 270.000 nhân công á. Từ tỉnh Sơn Tây của Trung Quốc đến Jharkhand của Ấn Độ, các chính quyền địa phương cần được tiếp thêm sức mạnh để cân bằng lại nền kinh tế. Các ngân hàng cũng cần có chính sách đặc biệt luôn.
Châu Âu và Mỹ cho thấy "ông vua than đá" có thể bị phế truất, nhưng họ cũng không thể đứng ngoài khi châu Á cố gắng hoàn tất cuộc cách mạng này. Tin vui là châu Á cũng rất quan tâm đến vấn đề biến đổi khí hậu, bởi người dân châu Á, cơ sở hạ tầng và nền nông nghiệp đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi hạn hán, lũ lụt, các cơn bão và nước biển dâng do biến đổi khí hậu
Những ngày huy hoàng của than đá đang dần đi đến hồi kết rồi. Và than đá càng sớm được đưa vào viện bảo tàng cũng như sách lịch sử, thế giới càng được hưởng lợi nhiều hơn nha!
Nguồn: soha.vn