Chính bạn có từng vô tình thốt ra những câu kiểu: "Mặc váy ngắn thế bị quấy rối cũng đáng", hay "Đi muộn, uống say rồi trách ai?"... Nếu có thì dừng ngay lại, vì đây chính là lý do nạn nhân còn khổ hơn!
## 1. Khi nạn nhân lại thành... "người có lỗi"
Tháng 12/2014, Jyoti - 23 tuổi và bạn trai đi xem phim "Life of Pi" xong, quyết định bắt xe bus về nhà. Trên xe chỉ có 6 người - kể cả tài xế.
Mọi chuyện trở nên kinh hoàng khi chiếc xe lệch khỏi lộ trình và cửa đóng chặt lại. Khi bạn trai Jyoti hỏi thì nhóm 6 gã đàn ông bắt đầu mắng chửi cặp đôi vì... ra ngoài quá muộn.
Một cuộc cãi nhau căng thẳng nổ ra, bạn trai Jyoti bị đánh đập dã man, còn Jyoti bị kéo xuống cuối xe và cưỡng hiếp ngay khi xe vẫn đang chạy
Theo lời kể của bác sĩ và cảnh sát, Jyoti không chỉ bị 6 gã thay phiên hãm hiếp mà còn bị tra tấn tàn bạo. Cô bị chấn thương nặng ở bụng, ruột và âm đạo - thậm chí bị cưỡng hiếp bằng thanh sắt.
Sau khi hành hạ xong, bọn chúng ném cô ra khỏi xe, thậm chí định cán xe lên người nạn nhân. May mắn bạn trai cô đã đẩy được cô ra. Jyoti được tìm thấy vào sáng hôm sau và đưa vào bệnh viện.
13 ngày sau, cô được chuyển sang Singapore điều trị nhưng qua đời chỉ 2 ngày sau đó. Nhóm 6 tên đã bị bắt ngay sau đêm kinh hoàng đó 1 ngày.
Tháng 3/2015, BBC phỏng vấn gã tài xế trong bộ phim tài liệu về Jyoti. Hắn ngang nhiên nói: "Khi bị hiếp, tốt nhất cô ta không nên chống trả. Nó nên im đi và chấp nhận. Một đứa con gái ngoan sẽ không ra đường vào 9h tối. Nó phải chịu trách nhiệm vì bị hiếp hơn là thằng con trai."
WTF???
Mới đây ở Brazil, một cô gái 16 tuổi bị 30 người đàn ông lần lượt hiếp dâm và tung clip lên Twitter làm cả thế giới phẫn nộ. Nhưng không khó để tìm hàng trăm nghìn bình luận chỉ trích... nạn nhân, rằng cô ăn mặc hở hang và say rượu.
Vậy là sau khi bị 30 gã cưỡng hiếp, tung clip, đánh bạt mọi phẩm giá, cô gái còn bị cả xã hội quay lưng vì tội ác mình KHÔNG gây ra.
Không cần đi xa, mạng xã hội Việt Nam vừa rúng động khi một thanh niên dùng ô tô lừa 3 cô gái lên núi và hãm hiếp - liên tục trong 10 ngày.
Khi sự việc bị phơi bày, người đời lại... luận tội các cô gái, chỉ trích họ lười biếng, thực dụng, ham tiền. Họ quên mất điều cốt lõi: Gã thanh niên kia MỚI là tội phạm! Cưỡng hiếp là tội của hắn, chứ KHÔNG PHẢI tội của các cô gái!
## 2. Victim blaming: Khi tội ác được "coi nhẹ" vì chỉ trích người bị hại
Bạn có giật mình nhận ra mình từng thốt ra những câu này không?
- "Về nhà quá muộn, con gái đừng ra đường tối như thế"
- "Đi vào chỗ vắng, tại sao lại mạo hiểm vậy?"
- "Ăn mặc thế bị cưỡng hiếp là đúng rồi"
- "Đi muộn lại say rượu, còn đổ tại ai?"
Đây chính là **victim blaming** (đổ lỗi cho nạn nhân) - một hiện tượng toxic đã ăn sâu vào xã hội hơn bạn nghĩ
Victim blaming là trò đánh tráo khái niệm, khi nạn nhân phải chịu trách nhiệm cho tội ác của kẻ gây ra. Nó thường xảy ra khi thủ phạm nhận được nhiều cảm thông từ xã hội, còn nạn nhân ở phe yếu thế - đặc biệt trong các vụ cưỡng hiếp, sàm sỡ mà nạn nhân là phụ nữ.
Không phải ngẫu nhiên mà victim blaming trở thành chương quan trọng trong phong trào nữ quyền toàn cầu.
Thói quen đổ lỗi cho phụ nữ phổ biến đến mức có 1 tỉ lý do để... "hợp lý hóa" chuyện một cô gái bị cưỡng hiếp
Nhưng sự thật hiển nhiên là: **Hiếp dâm đến từ chủ ý của thủ phạm, KHÔNG phải từ mong muốn của nạn nhân. Hiếp dâm là tội ác của kẻ xấu, KHÔNG phải bản năng của đàn ông cần thông cảm!**
## 3. Vấn đề là dạy phụ nữ "tự bảo vệ" thay vì dạy đàn ông ĐỪNG hiếp dâm!
Sau khi xem phim tài liệu của BBC về vụ án Jyoti, mình đặt câu hỏi: Phụ nữ phải sống thế nào để không bị cưỡng hiếp?
Lập danh sách những việc phải làm, tránh làm rồi nhận ra - TẤT CẢ đều là quyền lợi hợp pháp của con người!
Tại sao phụ nữ phải thỏa hiệp với bọn cưỡng hiếp, phải thu mình vào góc nhỏ bé, sống thụ động để "cảm thấy an toàn"? Trong khi bọn tội phạm tung hoành như bạo chúa và không hề cảm thấy tội lỗi?
Tại sao phải thỏa hiệp với sự bất công nghiêng về phía kẻ ác giữa xã hội hiện đại???
Sự thỏa hiệp này không tạo môi trường an toàn hơn cho phụ nữ, mà ngược lại - **bình thường hóa việc hiếp dâm**. Biến nó thành con quái vật mà ta buộc phải "sống chung hòa thuận".
Nó khiến ta chấp nhận sự thật méo mó: Phụ nữ là thực thể gây ra tội lỗi và phải thông cảm với bản năng xấu xí của đàn ông
Thậm chí, hình phạt cho kẻ hiếp dâm không đáng sợ bằng sự dung túng của xã hội với tội lỗi này!
Jyoti qua đời trước khi phải nghe lời miệt thị của kẻ hãm hiếp mình. Nhưng còn hàng nghìn cô gái khác bị cưỡng hiếp và thay vì được đòi công lý, họ bị xã hội quay lưng, tước phẩm giá.
Không chỉ ở Ấn Độ hay đâu xa, mà ngay quanh bạn mỗi ngày có những cô gái chấp nhận im lặng vì sợ trở thành mục tiêu công kích, trở thành "nguồn cơn" của chính tội ác mình gánh chịu
Mình không muốn sống trong xã hội mà không thể ra ngoài sau 9h tối. Cũng không muốn em gái, chị gái hay con gái mình phải sống đời sợ hãi, không dám mặc quần short hay áo hai dây chỉ vì sợ bị chạm vào.
**Phẩm giá và tự do của phụ nữ là thứ KHÔNG THỂ đánh đổi!**
Chừng nào còn chấp nhận việc phụ nữ phải chịu trách nhiệm cho tội hiếp dâm, thì chừng đó những câu chuyện như Jyoti, như cô gái ở Brazil, hay hàng nghìn vụ hiếp dâm khác sẽ còn xảy ra mỗi ngày trên hành tinh này.
Kurt Cobain từng nói một câu chuẩn không cần chỉnh: **"Hiếp dâm là một trong những tội ác khủng khiếp nhất thế giới và nó vẫn xảy ra hàng phút. Vấn đề duy nhất của những kẻ thỏa hiệp với hiếp dâm là họ dạy phụ nữ cách tự bảo vệ. Nhưng điều thật sự cần thiết là phải dạy đàn ông ĐỪNG hiếp dâm. Hãy tìm đến nguồn cơn và bắt đầu từ đó."**
Ai đó nói cần dạy phụ nữ tự bảo vệ bản thân trước khi gặp chuyện không may. Đúng, nhưng "tự bảo vệ" KHÔNG đồng nghĩa với việc hy sinh tự do, hy sinh cuộc sống hiện đại đầy niềm vui! Họ có quyền sống hạnh phúc, là chính mình và tự hào với những gì mình có
"Tự bảo vệ" nên là khái niệm chủ động: học võ, mang theo vật dụng phòng thân để chống trả khi bị dồn vào đường cùng.
HOÀN TOÀN KHÔNG phải là che đậy cơ thể, về nhà sớm, đừng uống rượu - đó chỉ là "hy sinh trong sợ hãi". Và KHÔNG một người phụ nữ nào đáng bị như vậy!
Bạn có thể tự học cách bảo vệ mình, đúng. Nhưng những kẻ đồi bại vẫn luôn ở đó, và bằng cách này hay cách khác vẫn có thể gây nguy hiểm cho bạn.
Vòng tròn luẩn quẩn sẽ không bao giờ dứt khi chỉ tìm cách chạy trốn, trong khi giải pháp cốt lõi hơn - **dạy đàn ông cách tôn trọng phụ nữ** - lại hoàn toàn bị bỏ qua vì sự thỏa hiệp của chúng ta với "bản năng".
Hiếp dâm sẽ không bao giờ biến mất cho đến khi người ta bắt đầu đảo ngược cán cân và nhận ra vấn đề không nằm ở nạn nhân mà ở CHÍNH THỦ PHẠM
Dạy phụ nữ che đậy cơ thể hay đừng uống say sẽ KHÔNG giải quyết được vấn đề, mà ngược lại - chỉ khiến họ yếu đuối hơn và chấp nhận đánh đổi tự do để được an toàn.
Chúng ta không thể nhân danh bảo vệ phụ nữ để tước đoạt quyền được hạnh phúc của họ, vì như vậy tức là ta nhận thua trong cuộc chiến bảo vệ phẩm giá con người
Nguồn: soha.vn