Đây chính là nhà giáo "đỉnh của đỉnh" triều Trần mà ai cũng phải respect
Ông chính là Chu Văn An - được tôn làm "vạn thế sư biểu", tức là người thầy mẫu mực muôn đời của Việt Nam luôn nha!
Xuất thân từ gia đình nghèo ở làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (giờ là Thanh Trì, Hà Nội), Chu Văn An từ nhỏ đã xác định rõ mục tiêu: học để dạy học. Nghe thầy khuyên, ông quyết tâm xách ba lô lên đường đi thi và đỗ thái học sinh (tức tiến sĩ) cực xịn
Nhưng plot twist ở đây nè: Dù đỗ đạt cao ngất, Chu Văn An lại từ chối làm quan, về nhà mở trường dạy học. Với ông, giáo dục là quốc sách số 1 như lời trả lời vua Trần Minh Tông: "Thần đọc sách, chưa thấy nước nào không coi trọng sự học mà có thể tiến lên được. Xin bệ hạ cho thần được về nhà mở trường dạy học, góp phần bồi bổ sự học của nước nhà".
Được vua cho phép, ông về mở trường bên sông Tô Lịch dạy học. Phẩm giá, đức độ và danh tiếng của thầy càng ngày càng vang xa. Học trò từ khắp nơi ùa về xin học như đi chợ vậy
Trở thành thầy giáo, Chu Văn An bắt đầu cải cách giáo dục kiểu real luôn. Ông soạn bộ Tứ thư thuyết ước gồm 10 quyển - chính là bộ giáo trình giảng dạy đầu tiên của nước ta đó các bạn ơi! Ông còn là người khởi xướng phương châm "học đi đôi với hành", như chính lời ông: "Học chỉ là mắt, hành mới có chân. Có mắt, có chân mới tiến được. Có làm mới biết nhưng cái biết trong cái làm mới là cái biết thực sự, cái biết sâu sắc". Chuẩn mindset thành công rồi!
Tiếng tăm vang tới tận kinh thành, quan tư đồ Trần Nguyên Đán còn đích thân đến xin học. Vua Trần Minh Tông lại một lần nữa mời ông ra giúp nước - nhưng lần này không phải làm quan mà là dạy học! Được tin Chu Văn An nhận lời, vua mừng quá đi thôi, giao luôn chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám.
Mấy chục năm làm việc ở Quốc Tử Giám, Chu Văn An cống hiến hết mình cho giáo dục. Ngoài những học trò xuất sắc như Lê Quát, Phạm Sư Mạnh, ông trực tiếp dạy rất nhiều hoàng tử. Trong đó có 4 người sau này lên làm vua, gồm vua Trần Hiến Tông, Trần Dụ Tông, Trần Nghệ Tông, Trần Duệ Tông. Flex level max luôn á!
Theo sách Những người thầy trong sử Việt, tể tướng Phạm Sư Mạnh một lần về thăm thầy, gặp phiên chợ quê đông người mua kẻ bán. Để dọn đường cho kiệu quan đi qua, quân lính vung roi, thét loa ầm ĩ cả vùng.
Chuyện đến tai thầy Chu, lúc Phạm Sư Mạnh vào nhà, ông chỉ thẳng vào mặt trách: "Về thăm thầy mà làm náo động cả bàn dân thiên hạ, thì ta còn mặt mũi nào mà ngẩng đầu lên nhìn mọi người?". Nói xong ông phủi áo đi vào nhà trong. Tể tướng Phạm Sư Mạnh vừa sợ vừa hối hận, phải quỳ gối bên hiên chờ thầy tha lỗi mới dám về. Mức độ nghiêm khắc: 100/10!
Từ đó về sau, mỗi khi về thăm thầy, ông quan chỉ mặc áo vải thâm, đi một mình như dân thường để giữ đúng lễ thầy trò.
Khi Trần Dụ Tông lên ngôi, vua ham chơi, trễ nải chính trị, triều đình đầy nịnh thần vi phạm phép nước, nhân dân khổ cực, đất nước suy vong. Trước tình hình đau lòng đó, Chu Văn An dâng "thất trảm sớ" - đòi chém đầu 7 tên nịnh thần trong triều được vua sủng ái. Drama cực mạnh!
Khi không nhận được hồi âm, biết tình hình không thể cứu vãn, Chu Văn An treo áo mũ ở cửa Huyền Vũ (phía Bắc thành Thăng Long), cáo quan về núi Phượng Hoàng ở Chí Linh, Hải Dương ẩn dật. Ông sống những năm tháng cuối đời ở đây với biệt danh Tiều Ẩn (tiều phu ẩn dật trong rừng).
Dù ở nơi xa xôi nhưng tấm lòng thầy vẫn lo lắng cho vận mệnh quốc gia. Triều đình cũng không quên nhân tài mẫu mực này. Khi có đại sự, bao giờ cũng mời ông về tham dự. Mỗi lần như vậy Chu Văn An đều tâu bày thẳng thắn, hy vọng giữ vững kỷ cương để quốc thái, dân an
Khi Trần Nghệ Tông lên ngôi, Chu Văn An tuy đã cao tuổi nhưng vẫn chống gậy về kinh bái yết. Vua ban chức gì ông cũng không nhận - giữ khí tiết đến cùng!
Nguồn: soha.vn