Chill chưa, hơn 30 năm mày mò sưu tầm và phục chế hơn 1.000 món đồ cổ, thầy Mai Văn Túc - giáo viên Vật lý trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) đã quyết "flex" một nước cờ khó tin: bán toàn bộ bộ sưu tập tâm huyết để xây dựng Trung tâm Thí nghiệm Vật lý Edison vào năm 2015. Nghe mà xúc động quá chừng luôn ạ!
Câu chuyện bắt đầu từ... chính con trai thầy
Ý tưởng "thần thánh" này nảy ra khi thầy Mai Văn Túc phát hiện con trai mình học Vật lý trên lớp xong vẫn... "không vào đâu được" với bản chất của các hiện tượng. Lúc đó thầy chợt nhớ lại những bài học chill phết từ bố mình ngày xưa - khi mà mọi hiện tượng tự nhiên được giải thích bằng đèn dầu, ấm nước là hiểu ngay! "Từ câu chuyện của con trai, tôi thấy vấn đề không chỉ nằm ở một đứa trẻ, mà còn ở cách chúng ta tổ chức việc dạy và học", thầy tâm sự.
Với background chuyên ngành Vật lý vô tuyến - điện tử và kinh nghiệm "xẻ" thiết bị điện tử, thầy Túc sớm "ghiền" việc khám phá nguyên lý khoa học ẩn sau mọi thứ. Và boom, ngày 1/6/2015, Trung tâm Thí nghiệm Vật lý Edison chính thức ra mắt! Từ mong muốn ban đầu cho con trai, thầy đã tạo ra một không gian khoa học xịn sò cho bao thế hệ học sinh.
Khi "của quý" 30 năm trở thành món đầu tư cho tương lai các em
Trước khi build Edison, thầy Túc đã dành cả thanh xuân sưu tầm, nghiên cứu và hồi sinh những thiết bị cũ. Với thầy, những món đồ này không chỉ là đồ sưu tầm để "khoe" mà còn chứa cả tâm huyết về khoa học và công nghệ. Có những chiếc máy mua về hỏng tèn ten, thầy phải "cày" từng bước: tìm nguyên nhân, săn linh kiện, test và fix cho đến khi chạy ngon lành.
Thế nên quyết định bán bộ sưu tập thực sự là một "drama" nội tâm cực mạnh. Hơn 1.000 hiện vật = bao nhiêu năm công sức + kỷ niệm + cả tuổi trẻ của thầy đó!
Nhưng đứng trước lựa chọn giữa giữ đồ yêu quý và tạo môi trường học tập xịn cho học sinh, thầy Túc đã chọn... các em! Thậm chí còn bán cả xe ô tô và đi vay mượn thêm. Nguồn vốn chủ yếu từ thầy và một đồng nghiệp cùng chí hướng, trong khi chi phí cho mặt bằng, thiết bị, nghiên cứu và vận hành thì... "khủng" lắm nha!
"Tôi không xem đó đơn thuần là bán đi những kỷ vật của quá khứ, mà là dùng những gì mình tích lũy được trong quá khứ để đầu tư cho tương lai của những đứa trẻ", thầy chia sẻ. Tâm đẹp quá rồi còn gì!
Nhưng plot twist là khó khăn không chỉ nằm ở tiền bạc. Với thầy, xây được chỗ có thiết bị chỉ là level 1; level 2 - làm sao để thí nghiệm thực sự vào tận từng giờ học mới là "boss cuối". "Xây dựng một phòng thí nghiệm khó, nhưng làm cho thí nghiệm thực sự đi vào từng tiết học còn khó hơn nhiều", thầy thổ lộ.
Thực tế nhiều trường có phòng lab và đồ nghề nhưng... để đó phủ bụi vì giáo viên thiếu điều kiện, kỹ năng hoặc tự tin. Vì vậy, bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, thầy cùng team phải research phương pháp, design thiết bị và "train" thêm giáo viên nữa.
Plot twist wholesome: một số phụ huynh từng mua đồ sưu tầm của thầy, biết mục đích xây lab, đã gửi tặng lại hiện vật cho trung tâm. Những món đồ ấy giờ tiếp tục phục vụ các em - một màn "ending fairy" cảm động quá trời!
Biến mỗi tiết học thành một cuộc phiêu lưu khoa học
Trong số những thiết bị thầy đã làm ra, hệ thống thí nghiệm Vật lý gắn bảng là "tác phẩm" thầy Túc tâm đắc nhất. Thiết bị này cho phép giáo viên đưa thí nghiệm vào tiết học thường, thay vì chỉ có buổi thực hành riêng lẻ kiểu "xong xuôi cho có".
Ví dụ nè: khi học chuyển động trên mặt phẳng nghiêng, thay vì "nhét" ngay công thức vào đầu, giáo viên có thể hỏi: Làm sao để đo tốc độ viên bi khi nó lăn qua một điểm? Học sinh phải tự xác định cần đo cái gì, chọn dụng cụ nào, setup thí nghiệm ra sao và hạn chế sai số thế nào. Trong quá trình làm, các em có thể phát hiện "bug", sửa lại, rồi so sánh kết quả.
Qua đó, học sinh không chỉ thuộc lòng công thức mà còn hiểu cách hình thành kết luận khoa học - từ đặt câu hỏi, dự đoán, đến đo đạc và kiểm chứng. Theo thầy Túc: "Các em không chỉ học một công thức Vật lý mà còn học cách tư duy, cách thực hiện một phép đo, cách giải quyết vấn đề". Chuẩn "learn by doing" luôn!
Điều thầy mong muốn nhất không phải là học sinh giải được bao nhiêu bài toán "hack não", mà là tìm thấy niềm vui khi tự mình khám phá hiện tượng tự nhiên. "Tôi muốn các em học Vật lý không phải vì sợ điểm kém, không phải để giải được những bài toán đánh đố, mà vì cảm thấy thế giới tự nhiên thật kỳ diệu và có niềm vui khi tự mình khám phá được một điều gì đó", thầy bày tỏ.
Hơn 30 năm cày cuốc với thiết bị cũ đã để lại cho thầy Mai Văn Túc một bộ sưu tập "trị giá khủng". Nhưng thay vì giữ cho riêng mình, thầy đã mang chúng vào dạy học, để học sinh được tận tay "sờ", thực hành và khám phá khoa học. Đó chính là cách thầy sống đúng với câu nói: "Học vì đam mê khám phá - Dạy vì đam mê cống hiến". Respest thầy cực mạnh!
Nguồn: svvn.tienphong.vn