Thổ Nhĩ Kỳ tấn công Syria vì mục tiêu đẩy người Kurd ra khỏi biên giới, nhưng mà plot twist là mục tiêu thật sự của ông Erdogan không chỉ có vậy đâu nhé!
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan lý giải việc tiến công vào đông bắc Syria là để chặn đứng mối đe dọa an ninh quốc gia từ người Kurd. Nghe có vẻ hợp lý phải không nào?
Lý do thứ hai mà ông Erdogan đưa ra là Thổ Nhĩ Kỳ muốn giải quyết vấn đề số lượng người tị nạn Syria siêu đông đã chạy sang nước này từ khi cuộc chiến ở Syria bùng nổ.
Cả hai mối quan tâm này là real 100% đó. Thổ Nhĩ Kỳ có nỗi ám ảnh kinh hoàng về việc sẽ xuất hiện thêm một khu tự trị người Kurd ở Syria, y chang như ở Iraq vậy.
Mặc dù chính quyền tự trị người Kurd ở Iraq có quan hệ okela và liên kết kinh tế sâu rộng với Ankara, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn lo sợ xu hướng quyền tự trị của người Kurd ở khu vực tăng cao sẽ giúp dân số người Kurd phát triển mạnh mẽ hơn.
Ankara cũng muốn giảm số người tị nạn Syria vì sự hiện diện của họ đang gây ra drama trong xã hội Thổ Nhĩ Kỳ, kể cả gánh nặng tài chính nữa.
Tuy nhiên, còn nhiều yếu tố khác nữa, bao gồm các tính toán về quyền lực chính trị khu vực, lợi ích và mục tiêu dài hạn của Thổ Nhĩ Kỳ cũng là những động lực quan trọng trong quyết định của Ankara khi thực hiện chiến dịch Hòa bình Mùa xuân, theo LobeLog.
Tiếp tục beef với Tổng thống Bashar al-Assad
Mặc dù Tổng thống Erdogan và Tổng thống Syria Bashar al-Assad từng có mối quan hệ khá chill, nhưng cuộc chiến được phương Tây support đã cho Thổ Nhĩ Kỳ cơ hội hỗ trợ phiến quân lật đổ chính quyền Damascus.
Tổng thống Erdogan cũng không vừa ý với ông Assad vì từ chối những nỗ lực làm trung gian giữa Damascus và Israel về vấn đề Cao nguyên Golan hồi năm 2008.
Nhà lãnh đạo Ankara từng mơ ước rằng thành công trong nỗ lực này sẽ giúp ông trở thành nhà hòa giải đỉnh của đỉnh ở Trung Đông - trái ngược với Iran, quốc gia bị cáo buộc là luôn gây trouble.
Hơn nữa, Tổng thống Erdogan đã hy vọng việc loại bỏ chính quyền hiện tại sẽ dẫn đến việc thành lập một chính quyền Sunni mới, cùng với một Chính phủ tương tự ở Ai Cập, sẽ làm tăng ảnh hưởng của Ankara trong thế giới Ả Rập.
Nhưng mà Chính phủ của nhà lãnh đạo Mohamed Morsi ở Ai Cập đã không tồn tại được lâu. Tổng thống Assad với sự giúp đỡ từ Iran và đặc biệt là Nga cũng đang từng bước gây dựng lại quyền lực, trở thành cái gai trong mắt Ankara.
Trong những năm đầu của cuộc chiến, Thổ Nhĩ Kỳ từng rất muốn loại bỏ chính quyền Assad đến mức còn cho phép các chiến binh IS trú ẩn và điều trị y tế ở nước này luôn.
Cần phải note là IS lần đầu xuất hiện ở Iraq và sau đó ở Syria từng được nhiều thế lực khu vực và quốc tế coi như một công cụ hữu ích để thách thức ảnh hưởng của Iran ở Iraq và Syria.
Chỉ sau khi IS bắt đầu thực hiện hành vi tàn ác chống lại dân thường, thái độ đối với nhóm này của các quốc gia mới đổi chiều. Sau đó, Ankara cũng quay xe và tuyên bố chiến đấu với nhóm khủng bố tàn ác này.
Do đó, lý do chính cho cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ vào Syria là để flex với Damascus rằng Ankara sẽ không ngồi yên nếu tình hình ở Syria phát triển theo những cách có thể gây bất lợi cho lợi ích của Thổ Nhĩ Kỳ.
Yếu tố này trở nên cấp thiết hơn khi rõ ràng Mỹ đang bắt đầu giảm đáng kể sự hiện diện ở Syria và thậm chí có thể rút toàn bộ quân đội ra khỏi đất nước Trung Đông này.
Trong trường hợp không có Mỹ, Ankara cảm thấy họ không thể để Chính phủ Syria, được Nga và tệ hơn nữa là Iran hậu thuẫn, lấp đầy khoảng trống.
Nói ngắn gọn, một lý do chính cho sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ là mong muốn có tiếng nói trong ending của Syria.
Iran, Nga và các yếu tố Ả Rập
Mọi thế lực trong khu vực đều là cái gai trong mắt Thổ Nhĩ Kỳ cả.
Mặc dù bề ngoài có vẻ friendly và hợp tác, Tổng thống Erdogan không có tình cảm gì đặc biệt với Iran đâu. Thực ra, Thổ Nhĩ Kỳ coi Iran là đối thủ duy nhất về ảnh hưởng ở Trung Đông, hay xa hơn là ở vùng Kavkaz và Trung Á.
Do đó, ý tưởng cho rằng Iran có thể củng cố ảnh hưởng ở Damascus sau khi quân đội Mỹ giảm sự hiện diện không thể chấp nhận được đối với Ankara.
Ít nhất thì Thổ Nhĩ Kỳ cảm thấy họ phải thiết lập sự hiện diện vững chắc ở Syria để balance ảnh hưởng của Tehran.
Điều tương tự cũng áp dụng cho Nga. Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Nga ở nhiều khía cạnh cũng vậy, nếu không xung đột thì ít nhất là cạnh tranh. Do đó, Ankara cảm thấy họ không thể để Syria hoàn toàn rơi vào tay Nga.
Hơn nữa, Ankara sẽ không vui nếu Syria tái hòa nhập vào thế giới Ả Rập. Quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với các quốc gia Ả Rập chủ chốt như Saudi Arabia, Ai Cập và UAE rất căng thẳng.
Khá rõ ràng là Ankara sẽ không muốn đối mặt với một mặt trận Ả Rập ngày càng vững chắc hơn bằng việc có sự tái hòa hợp của Syria.
Tham vọng của Thổ Nhĩ Kỳ
Cách tiếp cận của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Syria và nhiều vấn đề khác ở Trung Đông không đơn giản như những gì chính quyền Tổng thống Erdogan thể hiện đâu nhé.
Ông Erdogan coi các lãnh thổ của Đế chế Ottoman cũ là phạm vi ảnh hưởng tự nhiên của Thổ Nhĩ Kỳ. Các vùng lãnh thổ này trải dài từ Balkan đến Bắc Phi, cùng tất cả các khu vực mà Thổ Nhĩ Kỳ có liên quan.
Hơn nữa, ông tin vào sứ mệnh lịch sử của mình là khôi phục lại vinh quang của đế chế Ottoman cũ, trong đó cách gián tiếp hơn là thông qua việc mở rộng ảnh hưởng.
Nguồn: soha.vn