Bạn có bao giờ thắc mắc sao tháng 1 Âm lịch lại được gọi là "tháng Giêng" trong khi các tháng khác chỉ gọi bằng số không? Câu chuyện đằng sau cái tên này khá thú vị đó nha!
Nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy trong Âm lịch có hai tháng "đặc biệt" được đặt tên riêng: tháng 1 gọi là tháng Giêng, tháng 12 gọi là tháng Chạp. Còn những tháng khác thì chỉ gọi theo số thứ tự thôi. Vậy chữ "giêng" này nghĩa là gì nhỉ?
Plot twist: Tất cả bắt nguồn từ tiếng Hán!
Theo Giáo sư Kiều Thu Hoạch (nghiên cứu viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Văn hoá dân gian) chia sẻ trên Dân Việt, chữ "giêng" xuất phát từ chữ "chính" trong tiếng Hán đó các bạn ơi.
Ngày xưa, người Trung Quốc gọi tháng 1 Âm lịch là "Chính nguyệt". Khi chữ "chính" chuyển sang chữ Nôm có vần "iêng", người Việt mình liền đọc thành "Giêng" luôn. Còn ngày đầu tiên của tháng Giêng được gọi là Nguyên đán - "Nguyên" nghĩa là thứ nhất, dùng để chỉ ngày đầu tiên của năm (giống như nguyên soái, nguyên thủ quốc gia ấy mà).
Giáo sứ Trần Lâm Biền - nhà nghiên cứu văn hoá Việt Nam cũng confirm luôn: "giêng" = "chính", và "tháng Giêng" = "chính nguyệt" (tháng chính, tháng đầu tiên của năm).
GS Biền giải thích thêm: "Nguyệt vừa có nghĩa là trăng vừa có nghĩa là tháng. Chính tương đồng với chiếng, qua thời gian, người ta đọc chệch âm thành giêng"
Tháng Giêng = tháng đặc biệt nhất trong năm
Fun fact: Trong âm lịch, tháng Giêng không bao giờ được nhuận đâu nha! Và đối với người Việt mình, tháng Giêng là tháng quan trọng nhất vì có Tết Nguyên đán, Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng). Các lễ hội lớn trong năm cũng tập trung nhiều nhất ở tháng này luôn.
Vì là tháng mở đầu năm mới, ai cũng hướng về những điều tốt đẹp, cầu mong năm mới bình an, may mắn, tài lộc kéo đến ầm ầm Chính vì thế ngày đầu năm nhiều gia đình đi lễ chùa cầu sức khoẻ, cầu tài lộc, cầu công danh sự nghiệp...
Chuẩn bị đón tháng Giêng như thế nào?
Để chào đón tháng Giêng, đặc biệt là Tết Nguyên đán, mọi nhà đều chuẩn bị siêu kỹ: dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, trang trí lung linh, trưng đào, quất, mai vàng rực rỡ hay các loại hoa xuân khác. Từ người lớn đến trẻ nhỏ đều cư xử nhẹ nhàng, vui vẻ, không làm điều xấu để tránh "dông" cả năm nha!
Những điều kiêng kỵ trong tháng Giêng
• Tránh làm rơi vỡ đồ đạc vì sợ xui xẻo, đen đủi
• Kiêng cãi vã, đánh mắng nhau
• Đặc biệt về mặt tài chính: kiêng vay tiền và trả tiền trong tháng Giêng (nhất là trước rằm) vì muốn tránh sự thất thoát tiền bạc hay nợ nần đầu năm
Những phong tục hay ho trong tháng Giêng
Đi chùa đầu năm: Đây là tục lệ truyền thống của người Việt mình. Mọi người đi chùa lễ Phật, cầu năm mới an lành, thuận lợi, đồng thời vãn cảnh và hòa mình vào không khí lễ hội mùa xuân chill phết
Chúc Tết, du xuân: Tết Nguyên đán là dịp sum họp gia đình, gặp gỡ người thân, bạn bè. Mọi người thường đến thăm nhau, trao những lời chúc tốt đẹp nhất và cùng nhau đi du xuân. Nhiều người còn mua túi muối, gạo, bật lửa... đựng trong túi vải đỏ để cầu may mắn, tiền tài, sức khoẻ nữa đó
Mua vàng ngày vía Thần Tài: Nhiều người mua vàng vào mùng 10 tháng Giêng để cầu may mắn và tài lộc, vì vàng là biểu tượng của sự giàu sang, phú quý. Mua vàng ngày này được cho là cách để xin Thần Tài phù hộ, ban cho một năm ăn nên làm ra
Cúng rằm tháng Giêng: Nhiều lễ hội dân gian được tổ chức trong ngày này. Đây cũng là ngày người dân thường họp họ, cùng nhau vui bên mâm cỗ sau lễ cúng trọng thể
Nguồn: kenh14.vn