Sau khi cùng team giải xong bài toán hơn 100 năm tuổi và có vị trí ngon lành tại ĐH Michigan, anh chàng nhà toán học Ma Xiao 28 tuổi bất ngờ quay xe về Trung Quốc để lao vào nghiên cứu AI. Plot twist đỉnh thật đấy!
Cách đây 2 năm, Ma Xiao đã góp phần tạo nên breakthrough trong việc giải quyết bài toán thứ sáu của Hilbert - một bài toán "khét tiếng" tồn tại hơn cả thế kỷ, khiến bao nhiêu thế hệ nhà vật lý toán học phải đau đầu. Nội dung của nó là tìm mối liên hệ giữa chuyển động hỗn loạn của các nguyên tử ở cấp độ vi mô với những quy luật chi phối dòng chảy chất lỏng. Nghe phức tạp vãi chưởng luôn!
Công trình được đăng trên tạp chí Annals of Mathematics (Biên niên Toán học) đình đám, giúp Yu Deng - cộng sự của Ma Xiao - rinh về Huy chương Fields năm 2026, giải thưởng xịn xò nhất của làng toán học. Thành tích này cũng giúp Ma Xiao có được vị trí trợ lý giáo sư nghiên cứu tại ĐH Michigan (Mỹ) luôn.
Với CV khủng như vậy, ai cũng nghĩ Ma Xiao sẽ tiếp tục cày cuốc trong lĩnh vực toán học thuần túy. Nhưng không, ở tuổi 28, anh chàng lại quyết định "chuyển hướng" sang một lĩnh vực hoàn toàn mới: Trí tuệ nhân tạo (AI). Ma Xiao đã dứt áo ra đi khỏi Mỹ và quay về trường cũ là ĐH Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC), TP. Hợp Phì, trong tháng này. Theo thông báo của trường hôm Chủ nhật, anh đảm nhận vị trí Giáo sư tại cả Viện Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) mới thành lập và Viện Hình học và Vật lý của USTC. Double position luôn nha!
Theo South China Morning Post (SCMP), việc về Trung Quốc đánh dấu bước "turn 180 độ" đáng kể trong sự nghiệp của Ma Xiao. Thay vì tiếp tục theo đuổi các nghiên cứu toán học thuần túy, anh lựa chọn nhảy vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tổng quát, với kỳ vọng AI có thể tự động hóa quá trình khám phá toán học trong tương lai. Nghe ambitious ghê!
Từ thần đồng toán học đến tay chơi AI
Tài năng toán học của Ma Xiao bộc lộ từ khá sớm nha mọi người. Anh sinh ra tại TP. Tân Hương, tỉnh Hà Nam, miền Trung Trung Quốc. Theo thông tin được công bố, từ năm lớp 6, Ma Xiao đã "cháy" với một bài toán và bắt đầu tự học giải tích ở trình độ đại học. Lớp 6 mà học giải tích đại học rồi, giờ mới hiểu tại sao gọi là thần đồng!
Trong khi nhiều thần đồng toán học khác, như Yu Deng, chọn con đường đi thi Olympic Toán, Ma Xiao lại theo học Trường Thiếu niên tài năng thuộc USTC từ năm 2014, khi mới 16 tuổi.
Được thành lập năm 1978, ngôi trường này mỗi năm tuyển khoảng 40 học sinh có năng khiếu đặc biệt khắp Trung Quốc, dù các em chưa hoàn thành chương trình THPT. Khoảng 90% học sinh sau đó tiếp tục học tập và nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Tỷ lệ thành công gần như tuyệt đối luôn!
Năm 2018, sau khi tốt nghiệp cử nhân tại USTC, Ma Xiao sang Mỹ học tiến sĩ tại ĐH Princeton - trường top đầu nha. Năm 2022, anh bắt đầu tham gia nghiên cứu bài toán thứ sáu của Hilbert.
Ma Xiao thực hiện công trình này cùng Yu Deng, một cựu nghiên cứu sinh khóa trước tại Princeton, và Zaher Hani, người hướng dẫn kiêm cộng sự nghiên cứu của anh trong thời gian làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Năm 2023, Ma Xiao nhận bằng tiến sĩ Toán học. Sau đó, anh tiếp tục chương trình nghiên cứu sau tiến sĩ tại ĐH Michigan và được bổ nhiệm làm trợ lý giáo sư nghiên cứu Donald J. Lewis. Trong thời gian này, Ma Xiao vẫn hợp tác với Yu Deng. Năm 2024, nhóm nghiên cứu đạt bước đột phá trong việc giải quyết bài toán thứ sáu của Hilbert. Kết quả sau đó được tạp chí toán học hàng đầu thế giới Annals of Mathematics chấp nhận công bố. Sau khi giành Huy chương Fields hồi tháng Bảy, Yu Deng chia sẻ với báo Xinxiang Daily rằng, nếu không có sự tham gia của Ma Xiao, nhóm nghiên cứu có thể đã mất nhiều thời gian và công sức hơn để tìm ra lời giải. Được khen như vậy thì chill phết đó!
Chuyển hướng sang AI - cuộc phiêu lưu mới
Giờ đây, Ma Xiao đang đối mặt với một thử thách mới khi lựa chọn AI làm trọng tâm nghiên cứu tại USTC. Trong cuộc phỏng vấn với DeepTech, phiên bản tiếng Trung của tạp chí MIT Technology Review, hồi tháng Bảy, Ma Xiao cho biết: "Trong 2 - 3 năm tới, có lẽ tôi sẽ chuyển trọng tâm nghiên cứu sang phát triển các hệ thống AI có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ".
Anh tiết lộ đã phát triển một hệ thống AI phục vụ chứng minh toán học, mang tên qmd-prover. Ma Xiao cũng đang tìm cách tự động hóa toàn bộ quy trình nghiên cứu, từ hình thành ý tưởng, xây dựng và kiểm chứng chứng minh đến viết bài báo khoa học. AI làm giúp từ A đến Z, nghe chill ghê!
"Tôi có nhận hướng dẫn sinh viên. Codex, Claude Code và Git là những công cụ các bạn bắt buộc phải biết sử dụng. Nếu không biết dùng chúng, rất có thể bạn sẽ trở thành người 'mù chữ' trong kỷ nguyên mới", anh nói. Câu này nghe mà giật mình, note lại gấp thôi!
Tháng Giêng năm nay, USTC thành lập Viện Trí tuệ nhân tạo tổng quát nhằm thực hiện các nghiên cứu đột phá trong lĩnh vực này, đồng thời đào tạo nhân lực có khả năng tạo ra ảnh hưởng trên phạm vi quốc tế. Tham vọng không nhỏ đấy nha!
Nguồn: svvn.tienphong.vn