Ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc ở khu vực đang gặp phải hàng loạt "gạch đá" khi nhiều nước bắt đầu nghiêm túc điều chỉnh lại quan hệ kinh tế với Bắc Kinh. Giới phân tích thẳng thừng nhận xét: công cuộc mơ làm bá chủ châu Á của Trung Quốc đang... mong manh lắm á!
Chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Manila hôm 20-21/11 diễn ra đúng vào thời điểm trật tự khu vực đang có những chuyển biến quan trọng.
Giới quan sát nhận định chuyến thăm này chẳng thể tạo ra quan hệ liên minh chiến lược như Bắc Kinh mong muốn, mà chỉ phơi bày tham vọng làm bá chủ còn quá sớm của nước này - khiến các nước láng giềng cảm thấy ngột ngạt vô cùng
Các hội nghị thượng đỉnh của khu vực, bao gồm cấp cao Asean và APEC, chứng kiến quan hệ kiểu Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Trung Quốc đang diễn ra căng thẳng.
Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long từng nhấn mạnh một điều đáng lo: quan hệ Mỹ - Trung ngày càng căng thẳng sẽ khiến các nước nhỏ cuối cùng bị ép phải chọn đứng về phe nào - drama kinh!
Philippines là đồng minh hiệp ước của Mỹ, nhưng những thay đổi chính sách gần đây của chính quyền Philippines khiến nước này nổi lên như một "điểm nóng" quan trọng trong cuộc cạnh tranh quyết liệt Mỹ - Trung để giành vị trí số 1 ở khu vực.
Dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte, quốc gia Đông Nam Á này được cho là có thể trở thành "chiến thắng đẹp" cho chính sách ngoại giao láng giềng của ông Tập, với chiêu thức quyến rũ các nước không thân thiện bằng rất nhiều công cụ khích lệ kinh tế - nghe xịn đấy!
Trong một bài bình luận vừa đăng trên Channel News Asia, nhà phân tích người Philippines Richard Heydarian viết rằng, dù được kỳ vọng cao, chuyến thăm Philippines vừa qua của nhà lãnh đạo Trung Quốc không mang lại đột phá lớn nào trong các lĩnh vực cùng quan tâm.
Không rơi vào "quỹ đạo" ảnh hưởng của Trung Quốc, Philippines đang cân nhắc kỹ càng ván cược của họ. Điều đó cho thấy công cuộc mưu đồ bá quyền của Trung Quốc ở châu Á đang mong manh như thế nào đấy, ông Heydarian viết.
Tập Cận Bình đang "gánh" hậu quả vì quá tự tin?
Nhà phân tích này cho rằng, theo nhiều cách khác nhau, ông Tập đang phải trả giá cho niềm vui sướng quá sớm của mình trên con đường xác định địa vị cho Trung Quốc.
Trong những tháng gần đây, nhà lãnh đạo này bị dư luận trong và ngoài nước chỉ trích vì "bỏ rơi" phương châm "giấu mình chờ thời" của Đặng Tiểu Bình và thay vào đó ca ngợi chính sách hành xử quyết liệt, không kiềm chế trong các vấn đề quốc tế.
Ông Long Yongtu, cựu thứ trưởng Thương mại và là người phụ trách quá trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) của Trung Quốc, công khai chỉ trích chính quyền của ông Tập là "không nghĩ đủ sâu" khi ứng xử với các đối tác quốc tế, đặc biệt là Mỹ - "diss" thẳng mặt luôn!
Như một chuyên gia nổi tiếng về Trung Quốc từng đánh giá, có "những dấu hiệu cho thấy sự bất hòa trong nội bộ đảng ở Trung Quốc đang gia tăng".
Làn sóng "review" lại quan hệ với Trung Quốc đang lan rộng
Bên cạnh đó, ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc đang vấp phải phản ứng trên khắp khu vực, với ngày càng nhiều nước như Maldives, Malaysia, Pakistan và Úc đang xem lại quan hệ kinh tế và chiến lược của họ với Bắc Kinh. Sáng kiến Vành đai Con đường rất được lãnh đạo Trung Quốc coi trọng đang bị nhìn qua lăng kính "bẫy nợ" của Sri Lanka - lesson learned cay đắng đấy!
Thêm vào đó, chính sách "ngoại giao nóng nảy" của Trung Quốc đang đẩy nhiều nước nhỏ ra xa. Điều này được thể hiện chua xót tại Thượng đỉnh APEC, nơi các nhà ngoại giao Trung Quốc được cho là đã tìm đến tận văn phòng của Ngoại trưởng Papua New Guinea để đòi sửa dự thảo thông cáo chung - hơi "ép" quá rồi nhỉ?
Cuộc đối đầu quyết liệt giữa Washington và Bắc Kinh khiến APEC lần đầu tiên trong lịch sử hai thập kỷ của tổ chức này không ra được thông cáo chung - chưa từng có tiền lệ! Những cố gắng của các cường quốc tầm trung, đặc biệt là Indonesia và Úc, không thể khiến hai siêu cường nhất trí về ngôn ngữ cuối cùng trong tuyên bố chung.
Mỹ đang "comeback" mạnh mẽ ở châu Á
Giới quan sát cho rằng điều tệ hơn (với Trung Quốc) là đang làm hồi sinh chiến lược "xoay trục" sang châu Á của Mỹ dưới thời chính quyền Donald Trump, nhằm cùng các cường quốc khu vực kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc trên khắp vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Hợp tác với Nhật Bản và Úc, Mỹ đang theo đuổi Sáng kiến minh bạch Ấn Độ - Thái Bình Dương để theo dõi, phơi bày và chống lại chính sách ngoại giao "bẫy nợ" của Trung Quốc cũng như những mối đe dọa đối với tự do hàng hải và tự do bay ở khu vực.
Cùng với Úc, Washington đã quyết định tăng cường hợp tác chiến lược và quốc phòng với các nước Nam Thái Bình Dương để chống lại dấu chân ngày càng nhiều của Trung Quốc ở khu vực này.
Nguồn: soha.vn