Ôi trời, tin siêu buồn từ Nepal nè các bạn ơi Ít nhất 160 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn đang mất tích sau trận lũ quét và lở đất kinh hoàng xảy ra sáng 26.8 tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng. Dòng bùn và nước ập xuống với tốc độ cực nhanh, người dân gần như không kịp chạy thoát luôn
Thảm họa ập đến bất ngờ, dòng bùn cuốn phăng mọi thứ
Thật sự mà nói, thảm họa này xảy ra nhanh đến mức không ai kịp trở tay. Theo AFP, dòng nước cùng bùn đất và đá tràn xuống hạ lưu với sức mạnh được các chuyên gia ví như "bê tông lỏng" luôn á, cuốn theo mọi thứ trên đường đi
Điểm đáng sợ nhất là người dân gần như không nhận được đủ thời gian cảnh báo để kịp sơ tán. Khi dòng lũ bùn xuất hiện, tốc độ di chuyển quá nhanh khiến việc chạy bộ, thậm chí lái ôtô để thoát khỏi khu vực nguy hiểm cũng... không kịp nữa
Trong số những người mất tích được cho là có nhiều du khách nước ngoài đang có mặt tại khu vực miền núi. Hiện các lực lượng chức năng đang làm việc liên tục để tìm kiếm người mất tích, nhưng địa hình miền núi hiểm trở và nguy cơ sạt lở tiếp tục khiến công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn lắm
Nguyên nhân gây ra thảm họa là gì?
Nguyên nhân chính xác vẫn đang được điều tra nha các bạn. Ngoại trưởng Nepal Shishir Khanal cho rằng một trận động đất có thể đã kích hoạt lở đất. Khối lượng lớn đất đá sau đó chắn ngang dòng sông, khiến nước bị dồn lại phía thượng nguồn.
Khi áp lực nước vượt quá sức chịu đựng của vật cản, dòng nước phá vỡ khối đất đá và bất ngờ đổ xuống khu vực hạ lưu, tạo thành trận lũ có sức tàn phá cực lớn
Ban đầu, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ghi nhận một trận động đất mạnh 4,4 độ. Tuy nhiên, phân tích sâu hơn cho thấy nguồn năng lượng gây rung chấn nhiều khả năng bắt nguồn từ một vụ lở đất chứ không phải động đất theo cách hiểu thông thường.
Ông Sarthak Shrestha, chuyên gia tại ICIMOD (Trung tâm Quốc tế về Phát triển Núi tổng hợp có trụ sở tại Kathmandu), nhận định một vụ lở đá và băng có thể đã xảy ra tại Nepal, chặn dòng sông Lhende. Nước sau đó tích tụ phía sau vật cản trước khi bất ngờ thoát ra, tạo thành dòng lũ lớn.
Một điểm khiến các nhà khoa học đặc biệt chú ý là khu vực này gần như KHÔNG CÓ MƯA trước thời điểm xảy ra thảm họa
Nhà thủy văn học Hatim Sharif thuộc Đại học Texas ở San Antonio cho rằng điều này có thể khiến các hệ thống cảnh báo lũ thông thường khó phát huy hiệu quả. Khi không có dấu hiệu mưa lớn kéo dài, người dân có thể không nhận thức được nguy cơ một trận lũ cực lớn đang hình thành từ phía thượng nguồn.
Dòng lũ bùn quá nhanh, nguy cơ chưa kết thúc nha!
Theo ông Sharif, một trong những yếu tố nguy hiểm nhất của dạng lũ này là thời gian phản ứng cực ngắn.
Khi người dân nhìn thấy dòng bùn và nước đang tràn về phía mình, có thể đã quá muộn để tìm cách thoát khỏi khu vực nguy hiểm rồi. Việc chạy bộ hoặc di chuyển bằng ôtô không phải lúc nào cũng giúp con người thoát nạn bởi dòng bùn có thể di chuyển với tốc độ rất lớn và nhanh chóng phủ kín đường sá
LƯU Ý NHÉ CÁC BẠN: Trong tình huống như vậy, chuyên gia khuyến cáo người dân cần lập tức tìm đến khu vực cao hơn, thay vì cố gắng chạy theo phương ngang hoặc sử dụng phương tiện để rời đi. Độ cao khoảng 6m trở lên có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ bị dòng nước và bùn cuốn trôi nha!
Nhà nghiên cứu Dorothy Heinrich thuộc Đại học Reading của Anh giải thích rằng các con sông ở vùng núi thường có lòng sông hẹp. Khi một vụ lở đất hoặc tuyết lở chặn dòng chảy, nước có thể nhanh chóng dồn lại phía sau vật cản. Nếu khối chắn bị phá vỡ, lượng nước tích tụ sẽ đổ xuống hạ lưu trong thời gian rất ngắn, tạo ra một dòng lũ có sức mạnh lớn hơn nhiều so với dòng chảy thông thường.
Đáng lo ngại hơn nữa, chuyên gia Qianggong Zhang của ICIMOD cảnh báo nguy cơ xảy ra thêm một trận lũ vẫn chưa thể loại trừ, bởi dòng sông có khả năng vẫn đang bị chặn ở khu vực thượng nguồn
Điều này có nghĩa là ngay cả sau khi dòng lũ đầu tiên đi qua, người dân và lực lượng cứu hộ vẫn phải đặc biệt cảnh giác. Một khối nước mới có thể tiếp tục được hình thành nếu vật cản chưa được giải phóng hoàn toàn hoặc tiếp tục sụp đổ đó các bạn!
Nepal thường xuyên đối mặt với lũ do vỡ hồ băng
Thảm họa mới nhất này cũng làm dấy lên sự quan tâm về nguy cơ thiên tai liên quan đến địa hình núi cao và băng tan tại khu vực Himalaya.
Nepal thường xuyên phải đối mặt với hiện tượng lũ do vỡ hồ băng, còn gọi là GLOF (Glacial Lake Outburst Flood). Hiện tượng này xảy ra khi một lượng nước lớn tích tụ trong các hồ hình thành do băng tan rồi bất ngờ thoát ra ngoài, gây lũ ở khu vực phía dưới.
Một thảm họa tương tự từng xảy ra vào tháng 7.2025 nè. Nước lũ bắt nguồn từ huyện Gyirong của Trung Quốc sau đó tràn vào huyện Rasuwa của Nepal, gây thiệt hại nghiêm trọng
Tuy nhiên, giới chức hiện chưa xác nhận GLOF có phải nguyên nhân của trận lũ mới nhất hay không. Các nhà khoa học vẫn cần thêm dữ liệu địa chất, thủy văn và hình ảnh vệ tinh để xác định chính xác chuỗi sự kiện dẫn tới thảm họa.
Có liên quan đến biến đổi khí hậu không?
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng thận trọng trước việc quy kết ngay trận lũ mới nhất cho biến đổi khí hậu. Cụ thể, AFP dẫn đánh giá của các nhà khoa học cho biết hiện còn quá sớm để xác định mối liên hệ trực tiếp giữa thảm họa lần này với biến đổi khí hậu. Để đưa ra kết luận, các nhà nghiên cứu cần so sánh điều kiện khí hậu dẫn tới sự kiện với những điều kiện tương tự trong thời kỳ tiền công nghiệp.
Dù vậy, sự nóng lên toàn cầu đang được giới khoa học đặc biệt quan tâm tại khu vực Himalaya do có thể tác động tới băng tuyết, sông băng và các hồ nước hình thành từ quá trình tan băng. Những thay đổi này có thể làm biến đổi nguy cơ lũ và sạt lở tại các cộng đồng sống ở vùng núi
Với số người thiệt mạng đã lên tới ít nhất 160 và hàng trăm người vẫn mất tích, thảm họa tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng được xem là một trong những sự kiện thiên tai nghiêm trọng đang thu hút sự chú ý toàn cầu. Công tác tìm kiếm, cứu hộ vẫn được tiếp tục, trong khi các chuyên gia cảnh báo cần theo dõi sát khu vực thượng nguồn để đề phòng dòng lũ mới.
Cầu mong các nạn nhân sớm được tìm thấy và gia đình họ sẽ vượt qua những mất mát to lớn này
Nguồn: techz.vn