Chuyện DJ Ngân 98 bị bắt đang làm dậy sóng MXH, và lần này không phải vì drama "người lạ ơi" đâu các bạn ơi! Vụ việc này như một cú tát mạnh vào những ai còn tin vào quảng cáo của người nổi tiếng mà không kiểm chứng gì cả. Mất tiền, mất sức khỏe là chưa đủ, giờ còn phải gánh cả tổn thương tâm lý: hoang mang, thất vọng, tức giận, mất niềm tin, thậm chí còn tự ti nữa chứ
Vụ DJ Ngân 98 bị bắt tạm giam vì tội sản xuất, buôn bán hàng giả đang là hot topic không thể bỏ qua. Lý do thì ai cũng biết rồi đó - hội mê shopping online giờ toàn nghe theo idol quảng cáo, tin vào sức hút của các influencer. Nhưng mà việc lợi dụng sự hâm mộ, lòng tin của fan để bán hàng fake, quảng cáo sai sự thật như vầy thì thật sự làm niềm tin của công chúng tan tành luôn á
Thạc sĩ Tâm lý học Lê Minh Huân - Giám đốc Trung tâm ứng dụng Tâm lý - Giáo dục An Nhiên TP. HCM đã lên tiếng giải thích tại sao công chúng lại dễ "sập bẫy" quảng cáo của người nổi tiếng đến vậy. Theo ông, bình thường để đưa ra quyết định mua hàng, mỗi người phải trải qua nhiều giai đoạn: xác định nhu cầu, tìm kiếm thông tin, thiết lập niềm tin... rồi mới ra quyết định.
Nhưng mà plot twist ở chỗ, nhiều người lại "nhảy cóc" bỏ qua mấy bước này luôn! Họ tin tưởng và quyết định nhanh chóng chỉ vì "uy tín" của ai đó. Kiểu như thấy idol quảng cáo là mua liền, không cần kiểm chứng gì cả. Lý do? Họ nghĩ những người này đã được "xã hội kiểm duyệt" rồi nên mình không cần phải làm việc đó nữa, hoặc vì yêu quý idol quá nên việc "kiểm tra uy tín" không còn cần thiết
Góc nhìn tâm lý học từ ThS Lê Minh Huân cho thấy, khi niềm tin vào người nổi tiếng, influencer bị phá vỡ thì hậu quả không chỉ là mất tiền, mất sức khỏe đâu nhé. Vấn đề tâm lý còn ảnh hưởng nặng nề hơn nhiều:
"Thực tế, không ít người 'cuồng, nghiện mua sắm' nên hành vi tiêu dùng cũng 'dễ dãi' hơn nhiều so với nhóm khách hàng kiểm soát tốt hành vi mua hàng. Nếu bản thân vừa nghiện mua sắm, vừa chịu tác động cộng hưởng bởi 'độ phủ sóng' của các nhãn hàng, các thần tượng, KOL, KOC... thì khả năng 'vung tiền' thiếu hợp lý càng gia tăng, niềm tin được nhân lên gấp bội"
Ông tiếp tục phân tích: "Điều này chi phối rất lớn đến quyết định mua hàng những lần tiếp theo. Chất lượng sản phẩm càng ngày càng ít được quan tâm và cân nhắc tìm hiểu. Khi xảy ra sự cố như mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, người bán hàng không am hiểu sản phẩm, bán/quảng cáo sản phẩm giả mạo, họ có thể 'rơi tự do' và 'đáp hạ tận đáy' niềm tin, chuyển sang oán hờn, tức giận và tìm cách 'trả đũa', xả giận, đòi công bằng... một cách cực đoan."
Hậu quả là gì? Sức khỏe, công việc, các mối quan hệ và đời sống tinh thần đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Không ít người vỡ vụn niềm tin và chọn không tin vào những quảng cáo tương tự, hoặc "vơ đũa cả nắm" luôn Thậm chí có người còn cảm giác tự ti, xấu hổ vì mình bỏ ra số tiền lớn để mua phải đồ fake, hàng giả...
Trước tình trạng người nổi tiếng, influencer quảng cáo sai sự thật, lợi dụng danh tiếng để bán hàng kém chất lượng vẫn chưa được giải quyết triệt để (và đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm thôi nhé), người tiêu dùng cần tỉnh táo hơn trước khi "móc ví"
Công chúng nên phân biệt rõ ràng giữa việc thần tượng, follow người nổi tiếng và việc đón nhận thông tin quảng cáo từ họ. Nhớ nhé: người nghệ sĩ, influencer họ chỉ nổi tiếng ở lĩnh vực nghệ thuật, giải trí mà họ đang hoạt động, chứ họ không phải là các nhà "kiểm định chất lượng sản phẩm" đâu!
Thị trường bán hàng qua mạng xã hội phát triển quá nhanh, các nhãn hàng tích cực tận dụng sức mạnh của influencer trong tiếp thị đang tạo ra tình trạng "xô lệch" trong mối quan hệ giữa người nổi tiếng và công chúng. Người nghệ sĩ thì chuyển sang livestream bán hàng, còn công chúng thì thay vì theo dõi các sản phẩm nghệ thuật, lại đặt niềm tin vào các sản phẩm họ quảng cáo, với niềm tin rằng "họ uy tín qua màn ảnh thì cũng uy tín ngoài đời thực". Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng vậy đâu các bạn ơi!
ThS Lê Minh Huân chỉ ra rằng, biết rõ nguồn gốc, xuất xứ hay tính minh bạch của sản phẩm, dịch vụ là nhu cầu và quyền lợi chính đáng của khách hàng. Đừng vì cả nể, vì ai đó "có vẻ uy tín" mà quyết định thiếu cân nhắc, rất dễ rơi vào tình cảnh "tiền mất, tật mang" đó!
Hiện nay, nhiều người chọn mua hàng dựa vào độ nổi tiếng của người bán hoặc thông qua lời truyền miệng, số khác tin vào những đánh giá trên các nền tảng bán hàng mà không biết rằng, đánh giá đó cũng có thể được "phù phép", cài cắm để đánh lừa khách hàng đấy nha!
Việc mua sắm online lên ngôi khiến người tiêu dùng chưa đủ khả năng kiểm soát và đối chiếu thông tin đa chiều, lại bị "giăng bẫy" bởi khuyến mãi, quảng cáo "có cánh" nên tâm lý dễ bị chi phối, sự chú ý bị phân tán, dễ đưa đến lựa chọn sai lầm. Vì vậy, nếu không chắc chắn, đừng vội mua hàng qua mạng, hãy đến tận cửa hàng, siêu thị để đảm bảo quyền lợi cho mình nhé!
Ở Trung Quốc, các vụ việc người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật xảy ra thường xuyên. Tuy nhiên, do chi phí vi phạm thấp, hầu hết không bị phạt nặng. Trước tình hình đó, Trung Quốc đã xem xét dự thảo sửa đổi Luật Quảng cáo, áp đặt các hạn chế chặt chẽ hơn như: phạt vi phạm dựa trên tỷ lệ phần trăm chi phí quảng cáo, lệnh cấm hoạt động đối với người nổi tiếng liên quan đến quảng cáo sai sự thật...
Tại Hàn Quốc, thị trường influencer phát triển mạnh, người tiêu dùng có xu hướng chịu tác động nhiều hơn từ họ khi mua sản phẩm. Một khảo sát cho thấy, 7 trong số 10 người đăng ký tài khoản influencer trên mạng xã hội thực sự đã mua sản phẩm sau khi xem bài đăng của họ. Sản phẩm được mua nhiều nhất tập trung vào thực phẩm và mỹ phẩm, tiếp theo là nhà hàng và quán cà phê nổi tiếng (23,9%), tập thể dục và sức khỏe (20,3%), du lịch (19,9%) và quần áo (18,2%). Đặc biệt, lĩnh vực mỹ phẩm được phát hiện là sai sự thật và phóng đại nhiều nhất trên các tài khoản influencer quảng cáo và bán hàng
Kỳ III sẽ đề cập đến: Giới trẻ, những nạn nhân chính của việc mua bán theo thần tượng, người nổi tiếng, người có sức ảnh hưởng. Cảnh báo hiện tượng bán hàng sử dụng công nghệ AI Deepfake người nổi tiếng và bùng nổ phong trào "deinfluencing".
Nguồn: svvn.tienphong.vn