Mỗi dịp Tết đến xuân về, ai cũng hype hết nấc mong chờ những ngày nghỉ để sum họp gia đình, gặp gỡ hội bạn thân và tận hưởng vibe lễ hội rộn ràng. Thế mà sao vừa mới ăn cơm tất niên, countdown giao thừa, đi chúc Tết vài nơi thì đã... hết Tết rồi??? Liệu cảm giác Tết trôi nhanh như gió có phải chỉ là tưởng tượng hay thực sự có lý giải khoa học nào đó không nhỉ?
Não bộ "lừa đảo" chúng ta thế nào đây?
Thời gian về mặt vật lý thì cứng nhắc theo đồng hồ, nhưng trong nhận thức con người lại linh động vô cùng. Cảm giác thời gian chạy nhanh hay chậm không chỉ phụ thuộc vào độ dài thực tế, mà còn bị não bộ "dắt mũi" theo cách xử lý thông tin nữa đấy.
Những ngày Tết tràn ngập event thú vị và khác hẳn so với ngày thường: decor nhà cửa xịn sò, gói bánh chưng chill chill, sum họp gia đình ấm áp, đi chúc Tết nhận lì xì, gặp mặt hội bạn, đi du xuân sống ảo... Não bộ phải "load" một đống thông tin mới mẻ, tạo ra vô số ký ức tươi như hoa . Khi càng nhiều khoảnh khắc được ghi nhớ trong thời gian ngắn, chúng ta sẽ có xu hướng cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn khi nhìn lại.
Các nhà khoa học gọi đây là hiệu ứng "time compression" (nén thời gian). Khi đang trải nghiệm, thời gian có vẻ kéo dài vì não đang xử lý nhiều info. Nhưng khi flashback lại, do quá nhiều ký ức được lưu, ta lại thấy mọi thứ trôi qua trong chớp mắt. Đó là lý do một ngày bận rộn với hoạt động mới mẻ luôn có vẻ ngắn hơn một ngày nhàm chán vô vị.
Dopamine - "thủ phạm" khiến Tết bay màu nhanh ơi là nhanh
Cảm giác Tết qua nhanh còn liên quan đến dopamine - chất dẫn truyền thần kinh gắn liền với sự hứng thú và niềm vui. Khi ta trải qua những moment vui vẻ như được ăn đồ ngon, nhận lì xì to, chơi các trò chơi Tết hay gặp gỡ người thân yêu, não bộ tiết ra dopamine nhiều hơn bình thường.
Các nghiên cứu trên tạp chí Nature Neuroscience chỉ ra rằng dopamine làm giảm nhận thức về thời gian. Khi một người đắm chìm trong sự phấn khích, thời gian như bị rút ngắn lại vậy. Hiện tượng này tương tự như lúc ta cày phim hay đắm say vào game mà quên luôn giờ giấc ấy. Những ngày Tết với không khí lễ hội, niềm vui và sự kiện dồn dập đã kích hoạt cơ chế này, khiến ta cảm thấy khoảng thời gian trôi nhanh hơn hẳn so với ngày thường
Nhịp sinh học bị đảo lộn - một lý do nữa đây rồi!
Không chỉ là chuyện nhận thức, những ngày Tết còn làm đảo lộn nhịp sinh học của con người luôn. Ngày thường, chúng ta sống theo lịch trình ổn định: thức dậy đúng giờ, làm việc, nghỉ ngơi và ăn uống theo chu kỳ cố định. Nhưng vào dịp Tết, những thói quen này bị phá vỡ hoàn toàn.
Các buổi liên hoan tất niên, đón giao thừa đến tận kê, hội họp kéo dài từ sáng đến chiều, những chuyến đi chơi bất ngờ... tất cả tạo nên nhịp sống chaotic hết sức. Khi không có những mốc thời gian quen thuộc để đo lường, bộ não trở nên "mù mờ" trong việc đánh giá thời gian thực. Điều này cũng góp phần khiến ta thấy Tết bay nhanh hơn so với ngày làm việc thường lệ.
Càng lớn tuổi, Tết càng trôi nhanh - đúng luôn!
Không chỉ là chuyện não bộ và dopamine, còn có một lý do khác khiến nhiều người cảm thấy Tết ngày càng trôi nhanh hơn khi trưởng thành. Đây là hiệu ứng "tỷ lệ thời gian" (Time Ratio Effect) đấy.
Hồi còn nhỏ, mỗi năm là một phần rất lớn trong đời ta. Ví dụ, với trẻ 10 tuổi, một năm tương đương 10% tổng thời gian chúng từng trải qua. Nhưng với người trưởng thành 30 tuổi, một năm chỉ chiếm khoảng 3,3% cuộc đời, và với người 50 tuổi thì con số này giảm xuống còn 2%.
Khi tỷ lệ này giảm, thời gian như bay nhanh hơn. Đó là lý do hồi nhỏ ta thấy kỳ nghỉ hè dài vô tận, nhưng lớn rồi thì Tết chỉ là một thoáng. Điều này không chỉ đúng với Tết mà còn giải thích tại sao người lớn cảm thấy cả năm trôi nhanh hơn so với tuổi thơ
Nguồn: kenh14.vn
Não bộ "lừa đảo" chúng ta thế nào đây?
Thời gian về mặt vật lý thì cứng nhắc theo đồng hồ, nhưng trong nhận thức con người lại linh động vô cùng. Cảm giác thời gian chạy nhanh hay chậm không chỉ phụ thuộc vào độ dài thực tế, mà còn bị não bộ "dắt mũi" theo cách xử lý thông tin nữa đấy.
Những ngày Tết tràn ngập event thú vị và khác hẳn so với ngày thường: decor nhà cửa xịn sò, gói bánh chưng chill chill, sum họp gia đình ấm áp, đi chúc Tết nhận lì xì, gặp mặt hội bạn, đi du xuân sống ảo... Não bộ phải "load" một đống thông tin mới mẻ, tạo ra vô số ký ức tươi như hoa . Khi càng nhiều khoảnh khắc được ghi nhớ trong thời gian ngắn, chúng ta sẽ có xu hướng cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn khi nhìn lại.
Các nhà khoa học gọi đây là hiệu ứng "time compression" (nén thời gian). Khi đang trải nghiệm, thời gian có vẻ kéo dài vì não đang xử lý nhiều info. Nhưng khi flashback lại, do quá nhiều ký ức được lưu, ta lại thấy mọi thứ trôi qua trong chớp mắt. Đó là lý do một ngày bận rộn với hoạt động mới mẻ luôn có vẻ ngắn hơn một ngày nhàm chán vô vị.
Dopamine - "thủ phạm" khiến Tết bay màu nhanh ơi là nhanh
Cảm giác Tết qua nhanh còn liên quan đến dopamine - chất dẫn truyền thần kinh gắn liền với sự hứng thú và niềm vui. Khi ta trải qua những moment vui vẻ như được ăn đồ ngon, nhận lì xì to, chơi các trò chơi Tết hay gặp gỡ người thân yêu, não bộ tiết ra dopamine nhiều hơn bình thường.
Các nghiên cứu trên tạp chí Nature Neuroscience chỉ ra rằng dopamine làm giảm nhận thức về thời gian. Khi một người đắm chìm trong sự phấn khích, thời gian như bị rút ngắn lại vậy. Hiện tượng này tương tự như lúc ta cày phim hay đắm say vào game mà quên luôn giờ giấc ấy. Những ngày Tết với không khí lễ hội, niềm vui và sự kiện dồn dập đã kích hoạt cơ chế này, khiến ta cảm thấy khoảng thời gian trôi nhanh hơn hẳn so với ngày thường
Nhịp sinh học bị đảo lộn - một lý do nữa đây rồi!
Không chỉ là chuyện nhận thức, những ngày Tết còn làm đảo lộn nhịp sinh học của con người luôn. Ngày thường, chúng ta sống theo lịch trình ổn định: thức dậy đúng giờ, làm việc, nghỉ ngơi và ăn uống theo chu kỳ cố định. Nhưng vào dịp Tết, những thói quen này bị phá vỡ hoàn toàn.
Các buổi liên hoan tất niên, đón giao thừa đến tận kê, hội họp kéo dài từ sáng đến chiều, những chuyến đi chơi bất ngờ... tất cả tạo nên nhịp sống chaotic hết sức. Khi không có những mốc thời gian quen thuộc để đo lường, bộ não trở nên "mù mờ" trong việc đánh giá thời gian thực. Điều này cũng góp phần khiến ta thấy Tết bay nhanh hơn so với ngày làm việc thường lệ.
Càng lớn tuổi, Tết càng trôi nhanh - đúng luôn!
Không chỉ là chuyện não bộ và dopamine, còn có một lý do khác khiến nhiều người cảm thấy Tết ngày càng trôi nhanh hơn khi trưởng thành. Đây là hiệu ứng "tỷ lệ thời gian" (Time Ratio Effect) đấy.
Hồi còn nhỏ, mỗi năm là một phần rất lớn trong đời ta. Ví dụ, với trẻ 10 tuổi, một năm tương đương 10% tổng thời gian chúng từng trải qua. Nhưng với người trưởng thành 30 tuổi, một năm chỉ chiếm khoảng 3,3% cuộc đời, và với người 50 tuổi thì con số này giảm xuống còn 2%.
Khi tỷ lệ này giảm, thời gian như bay nhanh hơn. Đó là lý do hồi nhỏ ta thấy kỳ nghỉ hè dài vô tận, nhưng lớn rồi thì Tết chỉ là một thoáng. Điều này không chỉ đúng với Tết mà còn giải thích tại sao người lớn cảm thấy cả năm trôi nhanh hơn so với tuổi thơ
Nguồn: kenh14.vn