ChangXanhVN
New member
Hè lô các chế ơi! Tết đến Xuân về, nhiều bạn cứ nghĩ "ôi giờ được nghỉ rồi, ngủ cho sập giường luôn" nhưng mà coi chừng kiểu nghỉ ngơi này chỉ sướng nhất thời thôi nhé, về sau hại nặng đấy!
Tết Nguyên đán là lúc nhịp sinh hoạt của đám mình bị xáo trộn nhiều nhất, đặc biệt là giấc ngủ. Nhưng theo Tiến sĩ Wang Luting (Đài Loan, Trung Quốc), ngủ quá ít hay quá nhiều, hoặc thói quen ngủ thay đổi đột ngột đều gây hại cho sức khỏe cực kỳ nha!
Bác sĩ nhấn mạnh luôn, ngủ sai nhịp có thể gây rối loạn chuyển hóa và thúc đẩy viêm mãn tính đó các bạn. Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Châu Âu cho thấy nếu "điểm giữa giấc ngủ" ngày thường và cuối tuần lệch quá 1,5 giờ, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng gọi là "lệch múi giờ xã hội" (nghe ghê chưa ). Chỉ cần lệch mức này thôi đã làm thay đổi tới 17 loại vi khuẩn đường ruột và làm tăng các chỉ dấu viêm như GlycA và interleukin-6. Điều đáng nói là dù ngủ nhiều hơn, cơ thể vẫn mệt mỏi và rối loạn nha!
Vì vậy, Tiến sĩ Wang cảnh báo dù Tết rảnh hay bận rộn thế nào, cũng đừng nên ngủ theo 3 kiểu dưới đây:
**1. Thức khuya rồi ngủ dậy muộn**
Đây là kiểu "lệch múi giờ xã hội" điển hình luôn. Ví dụ ngày thường ngủ 23 giờ, dậy 6 giờ; nhưng Tết lại ngủ 2 giờ sáng, dậy 10-11 giờ trưa (ai như mình không nè
).Vấn đề không nằm ở số giờ ngủ mà ở việc dời toàn bộ đồng hồ sinh học đấy. Khi đó:
- Cortisol tiết sai nhịp, buổi sáng không đủ tỉnh táo
- Insulin hoạt động kém hiệu quả, dễ tăng đường huyết
- Melatonin bị ức chế do ánh sáng đêm
Sự đảo lộn này làm cơ thể giống như đang "jet lag" nhẹ liên tục vậy. Hệ quả là mệt mỏi dù ngủ đủ, tăng thèm đồ ngọt, dễ tích mỡ bụng và thúc đẩy viêm mức độ thấp kéo dài. Nghiên cứu cho thấy tình trạng này ở nam giới liên quan mạnh hơn đến các chỉ số viêm nữa đó!
**2. Ngủ quá nhiều**
Ngủ 9-11 tiếng mỗi ngày nghe có vẻ lành mạnh phết, nhưng thật ra ngủ quá mức lại liên quan đến tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tim mạch trong nhiều nghiên cứu dịch tễ luôn á.
Khi ngủ quá lâu:
- Hoạt động hệ thần kinh giao cảm giảm
- Lưu thông máu chậm lại
- Nhịp sinh học nội tại bị kéo dài bất thường
Cơ thể rơi vào trạng thái "ì ạch sinh học", khiến càng ngủ càng nặng đầu, uể oải, giảm động lực vận động. Ngủ nhiều cũng liên quan đến tăng CRP, một chỉ dấu viêm toàn thân. Nói cách khác, ngủ quá nhiều không giúp phục hồi mà có thể làm cơ thể trì trệ hơn đấy các bạn ơi!
**3. Thức trắng đêm rồi ngủ bù ban ngày**
Đây là kiểu nguy hiểm nhất luôn ấy! Thức suốt đêm giao thừa, xem phim hoặc chơi bài, sau đó ngủ liền 5–7 tiếng vào ban ngày.
Thiếu ngủ cấp tính làm tăng cortisol, tăng nhịp tim và gây stress oxy hóa. Khi ngủ bù vào ban ngày, giấc ngủ thường nông và thiếu pha ngủ sâu phục hồi. Đồng hồ sinh học trung ương ở não và đồng hồ chuyển hóa ở gan, ruột bị lệch pha hẳn.
Hậu quả gồm:
- Giảm nhạy insulin
- Tăng huyết áp tạm thời
- Tăng các cytokine gây viêm
- Suy giảm miễn dịch
Chỉ một đêm thức trắng đã đủ làm tăng phản ứng viêm trong máu ngày hôm sau rồi. Nếu lặp lại nhiều ngày, nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tăng cân sẽ rõ rệt luôn nha!
Tiến sĩ Wang khuyên rằng dù nghỉ Tết, thời điểm giữa giấc ngủ không nên lệch quá 1 đến 1,5 giờ so với bình thường. Nếu muốn nghỉ thêm, nên ngủ trưa 20-30 phút thay vì dời toàn bộ giờ ngủ nhé!
Ngủ đủ là quan trọng đấy, nhưng ngủ đúng nhịp còn quan trọng hơn nữa! Ngủ sai cách không giúp hồi phục mà còn khiến cơ thể viêm âm thầm, càng nghỉ càng mệt và hình thành bệnh tật. Thôi thì Tết này cố gắng ngủ đúng giờ nhé các bạn, đừng "ngủ bù" kiểu gì mà hại thân mình đấy!
Nguồn và ảnh: Health Sent, Family Doctor
Nguồn: kenh14.vn