Cao2k99559
New member
TENET như một bản giao hưởng hoành tráng mà Nolan đã viết nên cho thế giới điện ảnh, một bản giao hưởng đầy tham vọng và thách thức nhiều quy luật.
Bom tấn mới TENET của Christopher Nolan là một bài toán khổng lồ thật sự! Có nhiều khán giả, dù đã bị mất hướng giải từ giữa bài toán đó, vẫn chill chill tận hưởng những con số, những công thức chạy liên tục và chứng kiến vẻ đẹp của sự không tưởng mà điện ảnh mang lại. Với họ, cũng như câu thoại trong phim, "sự thiếu hiểu biết là vũ khí" Song, vẫn có nhiều người chỉ nhìn thấy được vẻ đẹp tối cao nhất ở đáp án cuối cùng của bộ phim, một đáp án nằm ngoài những giải thích đơn thuần để hướng về câu hỏi: điều cuối cùng TENET đang muốn truyền tải là gì?
Có nhiều cách để cảm thụ và hiểu một tác phẩm điện ảnh, chủ yếu đi từ phông văn hóa của mỗi người và cách chúng ta hiểu thế giới vận hành ra sao. Vì vậy, việc đi tìm ý nghĩa duy nhất và cao nhất của một bộ phim là điều khó thành hiện thực lắm. Song, những ai đã quen với phong cách làm phim của Christopher Nolan sẽ hiểu được ông luôn khiến khán giả "ngã ngửa" với luật chơi của mình. Nghĩa là, ngoài những lúc để khán giả tự cảm thụ cá nhân, phim của Nolan chứa đầy những luật chơi mà chúng ta bằng cách nào đó phải "đọc luật". Một khi đã thấm luật rồi, khán giả có quyền vùng vẫy để cảm thụ theo cách của mình, bình thường hóa mọi bất thường ban đầu thuộc thế giới phim và dần dà đào sâu vào giá trị cốt lõi của nó.
Đi tìm điều TENET muốn truyền tải, trước tiên phải hiểu được phong cách làm phim của Nolan: sự ám ảnh về thời gian và khái niệm nghịch đảo (inversion), những đề tài ông thích khai thác và cuối cùng là đề tài về tự do ý chí riêng chỉ TENET có trong số các tác phẩm của ông.
## Nolan và chuyện "nghiện" thời gian từ bao giờ
Không gì nằm ngoài quy luật của thời gian, kể cả điện ảnh. Từng thước phim trôi qua trước mắt, hành trình nhân vật, câu chuyện được kể,... tất cả vận hành nhờ gắn kết chặt chẽ với thời gian. Nhưng khác với thực tại chúng ta sống, nơi thời gian không thể bị thao túng, thời đại công nghệ kỹ thuật số cho phép con người đóng hộp thời gian và chơi đùa với nó bằng những cách sáng tạo nhất. Quay phim, dựng phim, cắt phim và chiếu phim... tất cả đều là sự chi phối thời gian trong một thực tại ảo mà nhà làm phim đã tạo ra. Với Nolan, như một người có khát khao được điều khiển thời gian hơn mức những kỹ thuật cơ bản cho phép, ông cho ra đời những tác phẩm mà trong đó thời gian không khác gì một nhân vật quan trọng.
Ở Memento (2000), Nolan khám phá lối kể chuyện không những phi tuyến tính mà còn đối nghịch nhau giữa bắt đầu - kết thúc và cuối cùng là gặp nhau tại điểm giữa. Câu chuyện trong phim vô cùng đơn giản, nhưng cách thao túng thời gian của Nolan đã khiến nó phức tạp và gay cấn vô cùng. Làm chủ được thời gian, Nolan buộc khán giả phải tư duy phim theo hướng phi tuyến tính, kích thích khả năng xâu chuỗi sự kiện và xem phim một cách chủ động hơn.
Sau đó, chúng ta có Inception (2010) huyền thoại. Dù lấy concept là giấc mơ và tiềm thức, khái niệm về thời gian một lần nữa được đan cài vào: thời gian sẽ trôi với tốc độ khác nhau ở mỗi tầng giấc mơ. Bộ phim được làm tuyến tính, song càng đến hồi 3 nhiều đường thẳng mới lại xuất hiện, song song với đường thẳng ban đầu, tạo sự căng thẳng gấp 3 lần, để mọi thứ được giải quyết và hợp nhất lại một cách tài tình, kết thúc trên bản nhạc mang tên Time của nhạc sĩ Hans Zimmer (nghe mà rụng rời luôn á).
Tương tự, Dunkirk (2017) cũng khai thác đề tài chiến tranh từ góc nhìn của ba vị trí quân sự khác nhau: đất, biển và trời, với ba nhận thức về thời gian khác nhau. Vậy mới nói, nếu có điều gì mà Christopher Nolan ám ảnh hơn cả, có lẽ chính là được làm chủ và thay đổi góc nhìn tuyến tính về thời gian của tất cả chúng ta.
## Khi studio tin Nolan "vô điều kiện"
Hiếm có một nhà làm phim nào như Christopher Nolan khi được studio tin tưởng tuyệt đối để đầu tư vào một dự án phức tạp như TENET. Các bộ phim của Nolan không chỉ mang đến giá trị sản xuất mà còn đại diện cho sức mạnh thương hiệu của tên ông trong dòng phim bom tấn giao thoa các thể loại hành động – giật gân – khoa học viễn tưởng.
Với TENET, tác phẩm có thể xem là "tham vọng" nhất của ông, Nolan một lần nữa làm bạn với thời gian, thách thức cách hiểu của chúng ta về thực tại trong mối tương quan với quá khứ và tương lai. Nolan giới thiệu một concept hoàn toàn mới: nghịch đảo thời gian (time inversion). "Du hành thời gian" là đề tài đã bị văn hóa đại chúng nói chung và phim ảnh nói riêng khai thác cạn kiệt rồi. TENET mang đến một luồng gió mới cho đề tài này khi đưa ra một quy luật: chúng ta không thể nhảy vọt về một thời điểm trong quá khứ, mà chúng ta phải đi ngược về quá khứ từng bước một
## "Lội ngược dòng" thời gian - nghe sao mà hack não vậy?
Hiểu đơn giản hơn, nếu máy thời gian trong nhiều phim điện ảnh cho phép nhân vật di chuyển từ năm 2020 đến năm 2015 ngay lập tức, thì nhân vật trong TENET chỉ có thể đi lại năm 2015 bằng cách "lội ngược dòng": sống lại tất cả các năm 2019, 2018, 2017, 2016 trước khi trở về đúng thời gian mong muốn. Mấu chốt của việc ngược dòng này là, từ góc nhìn của người du hành, mọi thứ đều sẽ bị nghịch đảo. Chim sẽ bay ngược, xe sẽ đi lùi, đạn sẽ trở về với súng còn khói sẽ trở thành lửa (tưởng tượng cảnh đó điên không?).
Để làm được điều này, nhân vật sẽ phải sử dụng một thiết bị gọi là cửa xoay thời gian (time stile). Thiết bị này như một ngã rẽ hình chữ "u" mà khi đi vào và vòng ra ngược lại ở đầu kia, bạn sẽ bắt đầu di chuyển trong một dòng thời gian nghịch đảo. Bạn đang sống tiếp và tiến về tương lai, nhưng hướng đi của bạn chính là quá khứ bạn đã sống. Mọi thứ bạn đã trải qua, bạn đều sẽ trải qua lại nhưng theo hướng nghịch đảo. Nếu bạn tương tác với những người trên dòng chảy ngược đó, trong mắt họ và chiều đi xuôi dòng của họ, bạn mới là người nghịch đảo nè. Khi tới điểm thời gian mong muốn, chỉ cần đi vào cửa xoay theo chiều ngược lại, nhân vật sẽ tiếp tục sống dòng thời gian chảy xuôi kể từ thời điểm đó.
Nghe cách vận hành có vẻ đơn giản, nhưng để hiểu được nó trong TENET không hề dễ một tí nào luôn, bởi dù bộ phim đi theo góc nhìn của nhân vật chính, có rất nhiều nhân vật khác cũng dùng cách thức nghịch đảo thời gian này. Nắm bắt hành trình của một người đã khó, nắm bắt hết hành trình của các tuyến nhân vật trong phim còn phức tạp hơn nữa. Nhưng cũng chính sự phức tạp đó đã tạo nên những trường đoạn đáng nhớ, những màn rượt đuổi có một không hai của phim hành động và những cảnh đánh nhau thách thức mọi chuẩn mực của điện ảnh bạn từng biết trước đó
Chiêm ngưỡng một tai nạn giao thông nghịch đảo giữa đường cao tốc, hay một màn tập kích quân sự với hai đoàn quân ngược hướng thời gian nhau cùng tái tạo lại một tòa nhà đã sập chỉ để phá tung nó lần nữa, là những thứ khiến đầu óc khán giả gần như quay cuồng trong câu hỏi: "Sao có thể như vậy?". Phim bom tấn đầy những thứ phi logic, nhưng bom tấn của Christopher Nolan thì là một sự phi logic nằm trong tính toán và luật chơi do chính ông nghĩ ra, phải xem, phải cảm nhận trong rạp phim để mọi giác quan được dẫn dắt.
## Tổng hợp tất cả "di sản" của Nolan trong một phim
Nguồn: kenh14.vn