Taylor Swift vừa flex thêm một thành tích khủng tại MTV Video Music Awards (VMAs) khi chính thức trở thành nghệ sĩ ẵm nhiều chiến thắng nhất trong lịch sử giải thưởng này Thành tích đỉnh của chị đẹp cũng đặt ra một câu hỏi cực thú vị: Giờ MV bom tấn không còn được phát sóng liên tục trên TV như xưa nữa rồi, vậy điều gì khiến một sản phẩm âm nhạc vẫn có thể viral và tạo ra sức ảnh hưởng khủng?
Hồi xưa, MTV chính là "thánh địa" để mọi người cày MV mới. Những MV được đầu tư xịn xò có thể trở thành hiện tượng văn hóa, giúp nghệ sĩ định hình image và đưa bài hát đến gần công chúng hơn.
Nhưng giờ thì mọi thứ đã khác rồi bạn ơi! Thay vì ngồi trước TV chờ MV được phát sóng, giờ mọi người lướt TikTok, Instagram, YouTube và các nền tảng streaming. Một đoạn hook bắt tai, vài giây vũ đạo hoặc một khoảnh khắc hình ảnh ấn tượng đôi khi có thể viral nhanh hơn cả một MV hoàn chỉnh.
Sự thay đổi này từng được thể hiện rõ khi MTV đóng cửa năm kênh âm nhạc tại Anh sau gần 40 năm phát sóng. Tuy nhiên, việc truyền hình âm nhạc suy giảm không có nghĩa MV đã hết thời nhé!
Tại VMAs, những ngôi sao đỉnh của chóp như Taylor Swift, Madonna hay Charli XCX vẫn xuất hiện và biến các sản phẩm âm nhạc thành những màn trình diễn mang tính sự kiện. Với những người hoạt động phía sau hậu trường, các giải thưởng như VMAs vẫn có ý nghĩa đặc biệt. Nhà quay phim Melissa Cofie cho biết khán giả có thể thấy lễ trao giải này như một thế giới hào nhoáng, nhưng với người trong ngành, đây là nơi ghi nhận những nỗ lực cực lớn phía sau mỗi sản phẩm. Theo cô, quá trình thực hiện một MV đôi khi đòi hỏi công sức không kém gì làm một bộ phim luôn.
Trong số những nghệ sĩ vẫn cực kỳ coi trọng MV, Taylor Swift chính là cái tên nổi bật nhất.
Các sản phẩm của chị không đơn thuần chỉ là minh họa cho ca khúc đâu. Chúng trở thành một phần trong thế giới hình ảnh của từng kỷ nguyên âm nhạc, đồng thời được fan phân tích kỹ càng để tìm kiếm những chi tiết ẩn, easter egg hoặc hint về các kế hoạch tiếp theo.
Đó cũng là lý do mỗi MV mới của Taylor Swift thường tạo ra một vòng đời riêng trên mạng xã hội. Fan không chỉ xem sản phẩm mà còn bàn tán, giải mã và share những khoảnh khắc đáng chú ý
MV Opalite là một ví dụ điển hình. Taylor Swift đã mời nhiều gương mặt nổi tiếng tham gia sản phẩm, trong đó có Graham Norton, Lewis Capaldi, Cillian Murphy, Domhnall Gleeson và Jodie Turner-Smith. Đáng chú ý, MV này từng được phát hành độc quyền trên Spotify và Apple Music trước khi xuất hiện trên YouTube 48 giờ sau đó. Thời điểm ấy, giới phân tích cho rằng chiến lược này có thể liên quan đến những thay đổi trong cách tính xếp hạng âm nhạc tại Mỹ.
Những biến động đó cho thấy MV ngày nay không chỉ là một sản phẩm nghệ thuật. Nó còn nằm trong bài toán phức tạp hơn về nền tảng phát hành, lượt xem, streaming và cách một ca khúc được tính vào các bảng xếp hạng.
Nếu Taylor Swift cho thấy sức mạnh của MV trong việc xây dựng thế giới hình ảnh cho nghệ sĩ, thì Kpop lại cho thấy một hướng đi khác nữa. Các nhóm nhạc đỉnh cao như BTS và BLACKPINK không chỉ phát hành MV chính thức. Fan còn được tiếp cận với video luyện tập vũ đạo, behind the scenes, những phiên bản performance và hàng loạt nội dung liên quan khác.
Mỗi sản phẩm vì thế có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho nhiều đoạn video ngắn trên mạng xã hội. Một vũ đạo có thể được cắt thành clip TikTok, một khoảnh khắc hậu trường có thể trở thành content Instagram, trong khi MV hoàn chỉnh vẫn tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc build image của nghệ sĩ.
Điều này cho thấy MV chưa biến mất đâu nhé. Cách khán giả sử dụng MV mới là thứ thay đổi đấy!
Melissa Cofie cho rằng TikTok, Instagram và YouTube đã thay đổi gần như hoàn toàn cách người dùng tiếp nhận video. Khi thời lượng chú ý của khán giả ngày càng ngắn, những người sáng tạo cũng phải thay đổi cách kể chuyện. "Chúng ta không còn năm phút nữa. Thực tế là chúng ta chỉ còn hai phút, đôi khi còn ít hơn", cô nhận định.
Theo Cofie, điều này tạo áp lực nhưng đồng thời cũng mở ra một thách thức sáng tạo mới: mỗi cảnh quay phải có khả năng giữ chân người xem và truyền tải ý tưởng nhanh nhất có thể.
Sự thay đổi này được thể hiện rõ qua MV Storm, sản phẩm hợp tác giữa Gener8ion và rapper Yung Lean.
Trong video, Yung Lean xuất hiện với hình tượng một kẻ bắt nạt tuổi teen, đứng giữa nhóm vũ công mặc đồng phục học sinh và thực hiện những động tác đồng bộ. Phần hình ảnh mang màu sắc điện ảnh, nhưng chính những khoảnh khắc vũ đạo ngắn lại trở thành chất liệu cực phù hợp với mạng xã hội.
Màn trình diễn sau đó được tái hiện tại VMAs. Dù không giành giải Video của năm trước The Fate of Ophelia của Taylor Swift, các đoạn clip từ sân khấu vẫn tiếp tục được share rộng rãi trên mạng xã hội. Đó có lẽ là một trong những khác biệt lớn nhất giữa kỷ nguyên MV truyền hình và kỷ nguyên mạng xã hội.
Trước đây, giá trị của một MV phần lớn được đo bằng khả năng tạo dấu ấn trong một sản phẩm hoàn chỉnh. Ngày nay, đôi khi chỉ một cảnh quay vài giây, một động tác vũ đạo hay một câu hát cũng đủ để đưa ca khúc tiếp cận hàng triệu người rồi. Điều này cũng khiến việc sáng tạo trở nên khó khăn hơn. Khi những video ngắn liên tục xuất hiện, việc tạo ra một ý tưởng thực sự mới mẻ là thách thức không nhỏ đâu.
Tuy nhiên, Cofie không cho rằng sự thay đổi đó là lý do để những người làm nghệ thuật nản lòng. Ngược lại, cô tin rằng nó buộc các nhà sáng tạo phải tìm kiếm những cách kể chuyện mới. Với các nghệ sĩ vẫn muốn đầu tư vào MV, lời khuyên của cô khá đơn giản: hãy tiếp tục sáng tạo, khám phá những ý tưởng trong đầu và đừng quá lo lắng về việc một ý tưởng có hoàn toàn mới hay không.
Bởi cuối cùng, cùng một ý tưởng nhưng mỗi nghệ sĩ vẫn có thể mang đến một cách diễn giải khác nhau mà.
Sự tồn tại của VMAs trong bối cảnh ngành công nghiệp âm nhạc thay đổi chóng mặt là một nghịch lý khá thú vị.
MTV không còn giữ vị trí trung tâm trong đời sống âm nhạc như thời kỳ hoàng kim của truyền hình âm nhạc nữa. Khán giả cũng không còn chờ đợi hàng giờ để xem MV yêu thích. Nhưng khi những ngôi sao lớn vẫn xuất hiện trên sân khấu VMAs, khi Taylor Swift tiếp tục tạo ra những MV được phân tích từng chi tiết, hay khi một đoạn vũ đạo từ một sản phẩm âm nhạc bất ngờ viral khắp mạng xã hội, có thể thấy sức sống của nghệ thuật hình ảnh vẫn còn nguyên đấy.
Chỉ là nó đã chuyển sang một hình thức khác thôi
MV của hiện tại có thể không còn được xem theo cách của 20 năm trước. Nhưng từ Taylor Swift đến BTS, từ những sân khấu VMAs đến những đoạn video vài chục giây trên TikTok, âm nhạc vẫn cần hình ảnh để kể thêm những câu chuyện mà một bài hát đơn thuần đôi khi không thể truyền tải được.
Và trong kỷ nguyên mà sự chú ý của khán giả được tính bằng từng giây, bài toán khó nhất với các nghệ sĩ có lẽ không còn là làm sao để tạo ra một MV thật dài hay thật đắt tiền, mà là làm sao để tạo ra một khoảnh khắc đủ đáng nhớ để khán giả muốn xem lại, share và tiếp tục nói về nó
Nguồn: saostar.vn