Theo The National Interest, giờ đây mọi người đang lo sợ rằng Hải quân Trung Quốc sẽ làm được điều mà ngay cả Liên Xô thời xưa cũng fail - đó là làm lung lay vị thế bá chủ của Hải quân Mỹ trên các đại dương
Sau Thế chiến 2, trong nhiều thập kỷ, các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ đã "cầm cờ" trên khắp các đại dương thế giới. Ngay cả một "ông lớn" như Liên Xô cũng chưa bao giờ tạo ra được thách thức thực sự đối với quyền làm chủ biển của Mỹ.
Thế nhưng gần đây, nhiều người lo ngại rằng Hải quân Trung Quốc (PLAN) sẽ làm được điều mà Liên Xô không thể. Vậy Trung Quốc có thực sự đủ "xịn" không? Tác giả Dave Majumdar trên tạp chí The National Interest (Mỹ) đã đi tìm câu trả lời cho vấn đề hot này
Ngày xưa, Liên Xô chủ yếu theo chiến lược "phong tỏa biển" với combo 3 lực lượng: máy bay ném bom Backfire, tàu ngầm và các tàu chiến trang bị tên lửa chống hạm tầm xa.
Còn bây giờ, Trung Quốc có vẻ cũng đang tập trung vào chiến lược chống tiếp cận tương tự. Nhưng giống như Liên Xô cuối thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Trung Quốc dường như muốn phát triển một lực lượng hải quân viễn dương, có thể "solo" với Hải quân Mỹ ở những vùng biển xa xôi
"Nhặt nhạnh" những gì Liên Xô để lại, Trung Quốc đã tân trang chiếc tàu cũ nát Varyag – cùng dòng với tàu Đô đốc Kuznetsov của Nga – thành tàu sân bay Liêu Ninh.
Tuy nhiên, Liêu Ninh mới chỉ là bước khởi đầu thôi. PLAN có vẻ sẽ dùng chiếc tàu này làm "phương tiện tập lái" để phát triển những kỹ năng cần thiết cho việc vận hành lực lượng không quân trên tàu.
Đây là kỹ năng mà ngay cả Hải quân Mỹ cũng phải mất nhiều thập kỷ mới "thuần thục", sau rất nhiều lần thử nghiệm và... fail
Để xây dựng lực lượng tiêm kích hạm, Trung Quốc đã "học hỏi" nguyên mẫu Su-33 của Liên Xô – phiên bản trên hạm của mẫu máy bay chiến đấu Flanker. Chiếc máy bay này đã giúp Trung Quốc cho ra đời tiêm kích hạm J-15.
Không chỉ vậy, Bắc Kinh còn đang phát triển một loạt các máy bay hỗ trợ, chúng sẽ xuất hiện trong lực lượng không quân trên hạm của PLAN trong tương lai.
Hiện tại, đội hình này bao gồm 24 tiêm kích J-15, 6 trực thăng chống ngầm Z-18F, 4 trực thăng cảnh báo sớm Z-18J và 1 cặp trực thăng cứu hộ Z-9C.
Có đủ sức "đấu" với Hải quân Mỹ không?
Trong báo cáo năm 2015 về sức mạnh quân đội Trung Quốc, Lầu Năm Góc cho biết với cấu hình hiện tại, Liêu Ninh và lực lượng không quân trên tàu chưa đủ khả năng triển khai tới các vùng biển xa, kể cả khi đã đạt được khả năng hoạt động đầy đủ.
Con tàu này hơi "nhỏ con", chỉ phù hợp nhất với vai trò cung cấp năng lực phòng không và tăng cường lực lượng không quân yểm hộ cho hạm đội hoạt động xa bờ.
"Liêu Ninh sẽ không đủ khả năng triển khai lực lượng tầm xa như các tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ" – Báo cáo viết.
Vấn đề là, dù J-15 có vượt trội về hiệu suất khí động học so với tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet của Mỹ thì thiết kế boong phóng kiểu nhảy cầu của Nga vẫn khiến các máy bay Flanker bị giới hạn về tải trọng và nhiên liệu khi cất cánh.
"Kích cỡ khiêm tốn của Liêu Ninh làm hạn chế số máy bay trang bị trên tàu, còn thiết kế boong phóng kiểu nhảy cầu hạn chế tải trọng và nhiên liệu mà các máy bay có thể mang theo" – Báo cáo nhận định.
Đó không chỉ là đánh giá của Lầu Năm Góc, mà chính Trung Quốc cũng biết rõ điều này.
Trung Quốc có kế hoạch đóng hoặc đã xúc tiến đóng thêm tàu sân bay tiếp sau Liêu Ninh. Lầu Năm Góc ước tính Trung Quốc sẽ đóng tới 4 chiếc và chúng sẽ được thiết kế tối ưu để "bơm" hết khả năng của J-15.
Tuy nhiên, Trung Quốc phải mất một khoảng thời gian khá lâu để thực hiện điều này.
Nhà máy đóng tàu Newport News đã có nhiều năm kinh nghiệm đóng tàu sân bay lớp Nimitz hay Ford. Trong khi đó, Trung Quốc lại không có kinh nghiệm gì trong lĩnh vực chế tạo tàu sân bay hay các loại tàu có kích cỡ tương đương, thậm chí là một con tàu cỡ trung như Liêu Ninh ️
Ngay cả khi Trung Quốc hoàn thiện được các tàu sân bay có thể tối ưu khả năng của máy bay trên tàu, vẫn còn nhiều vấn đề phải cân nhắc.
Mặc dù Super Hornet không phải là loại tiêm kích nhanh nhất hay cơ động nhất nhưng nó có những cảm biến và hệ thống hàng không cực xịn.
Quan trọng hơn là, các máy bay Super Hornet của Hải quân Mỹ không "đánh solo" đâu nhé!
Lực lượng không quân trên tàu sân bay Mỹ sẽ phối hợp cực mượt, nhất là khi Hệ thống điều khiển hỏa lực tích hợp và giành ưu thế trên không (NIFC-CA) được Hải quân Mỹ đưa vào hoạt động.
Với NIFC-CA, các tiêm kích Super Hornet, máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler, máy bay cảnh báo sớm E-2D, các tàu khu trục Aegis, tàu tuần dương và những thành phần khác trong nhóm tác chiến tàu sân bay sẽ hoạt động như một đội hình liền mạch, phối hợp cực ăn ý
Tức là tàu tuần dương Aegis có thể bắn tên lửa Standard SM-6 vào mục tiêu nằm ngoài tầm nhìn, nhờ dữ liệu từ máy bay cảnh báo sớm E-2D.
Hoặc một ví dụ khác là tiêm kích Super Hornet có thể phóng tên lửa chống hạm tầm xa (LRASM) vào tàu khu trục Type 052D (Trung Quốc), với sự hỗ trợ của máy bay tác chiến điện tử EA-18G.
Kết luận
Tóm lại, Trung Quốc có thể phát triển tàu sân bay mới, phát triển lực lượng không quân trên hạm hay thậm chí là một nhóm tác chiến tàu sân bay. Tuy nhiên, có vũ khí chưa chắc đã "ngon" ngay.
PLAN sẽ còn phải mất nhiều thời gian mới đạt đến trình độ đủ sức "đấu" với Hải quân Mỹ ở Tây Thái Bình Dương.
Liệu họ có làm được không? Có thể, nhưng sẽ mất thời gian hàng thập kỷ đấy!
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Dave Majumdar.
Nguồn: soha.vn