Theo TS Bình, con số bình quân hơn 16.000 khách/ngày trong tuần đầu bán vé của tàu điện Cát Linh - Hà Đông khá okela đấy, so với khách đi 1 tuyến xe buýt thì phải gấp 5-6 lần luôn!
Ông Vũ Hồng Trường, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội cho biết, trong tuần đầu thu phí từ 21 đến 27/11, tàu Cát Linh - Hà Đông khai thác 1.421 chuyến, chở 113.024 hành khách. Tính ra mỗi ngày có khoảng 16.146 người đi tàu.
Trung bình mỗi chuyến tàu có 79,5 khách, tương đương 8,2% sức chở tối đa của đoàn tàu (mỗi đoàn thiết kế chở được tối đa 960 người nha). Trong đó, tỷ lệ khách miễn phí là 4%, khách mua vé tháng 20,3%.
Theo ông Trường, số người đi thường xuyên bằng vé tháng có xu hướng tăng, còn khách đi "sống ảo" trải nghiệm thì giảm dần vì đã đi nhiều trong 15 ngày miễn phí rồi
Trước đó, trong 15 ngày tàu chạy free, bình quân mỗi ngày có hơn 25.000 người đi tàu đấy!
Trao đổi với PV, chuyên gia giao thông, TS Phan Lê Bình cho hay, với hơn 16.000 hành khách mỗi ngày thì cũng không phải số ít đâu nhen.
"Trong 2 tuần mở cửa miễn phí thì phần lớn là khách đi tham quan, trải nghiệm chứ không phải người thực sự có nhu cầu đi thật.
Sau khi bắt đầu thu phí thì nhu cầu thật mới lộ diện, do đó số lượng khách giảm nhiều so với trước là điều dễ hiểu thôi.
Tuy nhiên, con số bình quân hơn 16.000 khách/ngày khá ổn áp, nhất là so với lượng khách đi xe buýt một tuyến, thì phải gấp 5-6 lần luôn", TS Bình nhận xét.
Vị chuyên gia này chỉ rõ, không nên so sánh lượng khách trong thời gian đầu với công suất thiết kế, vì đây là loại hình giao thông hoàn toàn mới, người dân cần thời gian làm quen, có thể từ 3-6 tháng chứ không thể tăng vọt bằng công suất thiết kế trong vài ba tuần đầu được.
Đồng thời, con số trong 1 tuần qua chưa thể đánh giá được gì, phải vài tháng mới chính xác.
"Chưa kể, việc đi tàu chỉ là một phần của chuyến đi thôi, còn phải đi bộ, hoặc xe ôm, taxi ở hai đầu hoặc chuyển sang xe buýt ở các ga giữa chừng... Điều này khiến mọi người phải cân nhắc nhiều.
Tuy vậy, với tình trạng kẹt xe luôn xảy ra ở đường Nguyễn Trãi và một số nơi khác vào giờ cao điểm thì đi tàu điện có ưu điểm cực kỳ lớn là giúp di chuyển qua dễ dàng rồi chuyển sang dùng phương tiện khác", TS Bình chia sẻ.
Về tỷ lệ khách mua vé tháng mới đạt hơn 20%, theo ông Bình là thấp quá, vì ở nhiều nước tỷ lệ này lên đến 70% do đây là phương tiện chính cho người đi học, đi làm.
Với tuyến Cát Linh - Hà Đông, ông Bình nhìn nhận cũng rất phù hợp với những người có lộ trình cố định như học sinh, sinh viên và dân văn phòng.
Nhưng do dịch Covid-19, khách chính của tàu điện là học sinh, sinh viên các trường dọc tuyến vẫn đang học online, còn dân văn phòng nhiều nơi vẫn làm việc cách nhật
Có ý kiến cho rằng, lượng khách mới chỉ đạt trung bình 8,2% so với sức chở tối đa, như vậy tiền thu về chưa thể bù chi phí vận hành, chứ chưa nói đến trả nợ chi phí xây dựng.
Về vấn đề này, TS Bình nêu rõ, dự án này vay vốn ODA của Trung Quốc và trả nợ bằng ngân sách Nhà nước chứ không phải nguồn thu từ dự án. Do đó, không nên đặt ra chuyện lấy nguồn thu của dự án để trả nợ chi phí xây dựng.
"Quá trình vận hành phải trả các chi phí thường xuyên cho nhân viên phục vụ, tiền điện, khấu hao..., tuy nhiên với nguồn thu từ giá vé khó có thể trả đủ chi phí thường xuyên chứ chưa nói đến hoàn vốn xây dựng.
Việc này dễ hiểu thôi, vì giá vé phải phù hợp với túi tiền của người dân. Đường sắt đô thị của các nước khác cũng vẫn phải bù lỗ và chắc chắn, với Cát Linh - Hà Đông cũng sẽ phải bù lỗ", ông Bình nói thêm.
Vị chuyên gia giao thông này nhấn mạnh, chắc chắn đơn vị quản lý sẽ phải có nhiều biện pháp để tăng độ hấp dẫn, thu hút thêm người dân đi tàu nhằm giảm phần bù lỗ cho Nhà nước.
"Trong lúc việc bù lỗ từ ngân sách Nhà nước chắc kèo sẽ xảy ra thì tôi nghĩ có một nguồn thu ngoài bán vé có thể giúp giảm bớt vấn đề này đó là quảng cáo bằng cách dán các tấm pano, decal lên thành tàu, trong tàu hoặc các nhà ga.
Nguồn thu quảng cáo này sẽ khá lớn và tôi khuyến nghị nên làm ngay", TS Bình đề xuất
TS Nguyễn Xuân Thủy, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản GTVT cũng cho hay, tuyến Cát Linh - Hà Đông mới hoạt động được vài tuần nên chưa thể đánh giá hiệu quả. Tuy nhiên, với con số hơn 16.000 người/ngày sau 1 tuần bán vé là tín hiệu đáng mừng ban đầu.
Ông Thủy cho rằng, với những người sống, làm việc... ở cách các trạm dừng khoảng 1km trở lại thì đi tàu Cát Linh - Hà Đông rất tiện.
Tuy nhiên, để người dân sử dụng tàu điện trên cao đông hơn cần kết nối tốt giữa các loại hình giao thông, ví dụ như trạm xe buýt, taxi, điểm giữ xe...
"Có như vậy, hành khách mới thấy được tính tiện lợi khi kết nối với tàu điện, nhiều người mới sử dụng.
Nếu đi cả tuyến tàu chỉ mất chưa đầy 30 phút mà lại mất thêm 30 phút để chờ xe, đi bộ hay bắt xe tới nơi khác thì sẽ ít người dùng lắm", ông Thủy nêu quan điểm.
Do đó, theo ông Thủy, thành phố cần nghiên cứu để bố trí, ưu tiên những khu vực phục vụ nhu cầu này của người dân và cần kết hợp nhiều giải pháp để thay đổi thói quen bỏ xe cá nhân, chuyển sang phương tiện công cộng.
Để lượng khách chọn tàu Cát Linh - Hà Đông làm phương tiện di chuyển trong thời gian tới đông hơn nữa, ông Vũ Hồng Trường mong người dân tăng cường đi bộ đến các nhà ga. Bên cạnh đó, thành phố cũng cần tăng cường phương tiện công cộng để tiếp cận nhà ga.
"Chỉ một tuyến đường sắt đô thị không thể giải quyết căn cơ toàn bộ vấn đề, nhưng nó là sự khởi đầu và nỗ lực của thành phố trong việc phát triển giao thông công cộng.
Chúng tôi cũng đã cố gắng triển khai các giải pháp để chạy tàu an toàn và thu hút đông người đi tàu. Nhưng muốn thành công thì cần người dân phải thay đổi thói quen, đặc biệt là hình thành văn hóa đi bộ nha", ông Trường nhấn mạnh
Nguồn: kenh14.vn