Giống như nhiều tác phẩm tranh giải Oscar khác, "The Shape of Water" chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc không dễ gì để "bóc tem" đâu nhé!
*(Cảnh báo: Bài viết có spoil nội dung phim nha mọi người, cân nhắc trước khi kéo xuống đọc tiếp!)*
Trong danh sách những tựa phim được đề cử Oscar 2018, "The Shape of Water" nổi lên như một "viên ngọc thô" với đủ thứ sắc cạnh kỳ bí khiến hội mê phim phải "điên đảo" luôn. Không chỉ là chuyện tình "vượt mọi rào cản" đơn thuần, tác phẩm này còn được đạo diễn Guillermo del Toro cùng team biên kịch cài cắm siêu nhiều yếu tố lịch sử, chính trị, điển tích hấp dẫn nữa đó!
## 1. Người cá đến từ đâu?
Trong "The Shape of Water", ranh giới giữa hiện thực và kỳ ảo gần như bị "xóa sạch" luôn. Phim được đặt trong khung cảnh có thật của lịch sử - Cuộc Chiến tranh Lạnh đấy, nhưng sự xuất hiện của một sinh vật nửa người nửa cá lại là tình tiết tưởng chỉ có trong chuyện cổ tích thôi.
Phim giải thích rằng Đại tá Richard Strickland (Michael Shannon) tìm thấy Người cá ở vùng sông Amazon, Nam Mỹ. Tại đây, với quyền năng chữa lành siêu xịn của mình, Người cá được các bộ lạc tôn kính như thần thánh luôn nha!
Trong suốt phim, chính Strickland cũng nhiều lần trích dẫn Kinh Thánh, với thái độ "ngạo nghễ" rằng dù có là "thần" thì cũng phải "quỳ" trước người Mỹ. Rõ ràng là Guillermo del Toro đặt ra hai cách suy nghĩ và để khán giả tự chọn lối nào mình thích: Thứ nhất, Người cá chỉ đơn giản là một sinh vật biển giờ mới được phát hiện. Hoặc là, bản thân Người cá chính là Thủy thần, một thực thể cổ xưa có quyền năng chi phối mặt nước!
Hoặc nếu bạn là fan của hai phần phim "Hellboy" cũng do Del Toro làm đạo diễn, thì có thể nhận ra Người cá chính là Abe Sabien - người bạn luôn hỗ trợ "chàng quỷ" Hellboy đó. Tính ra mốc thời gian của "Hellboy" diễn ra vài chục năm sau sự kiện trong "The Shape of Water", cộng với việc Người cá không ngừng học hỏi tri thức nhân loại, thì theory này hoàn toàn hợp lý đấy! Chưa kể việc Người cá gọi nữ chính là "Công chúa câm" cũng gợi nhớ đến mối tình buồn giữa Abe và nàng công chúa Tiên tộc trong "Hellboy: The Golden Army" (2008) nữa.
*Abe Sabien trong Hellboy*
## 2. Quá khứ của Elisa - bí ẩn hơn cả Người cá!
Thế nhưng có một nhân vật có quá khứ còn bí ẩn hơn cả Người cá, chính là "nàng thơ" của chàng - Elisa (Sally Hawkins). Người ta chỉ biết cô là một nữ lao công bị câm, thuần khiết và không nổi bật gì. Nhưng trong cảnh đầu tiên ở phòng tắm, chúng ta thoáng thấy những vết sẹo trên cổ cô - chi tiết này đến cuối phim vẫn chưa được làm rõ luôn!
Theo lời kể của Zelda, Elisa vốn là trẻ mồ côi được tìm thấy bên bờ sông. Đại tá Strickland cho rằng vết sẹo là do một vụ tai nạn đã ảnh hưởng đến thanh quản của Elisa, khiến cô bị câm. Tuy nhiên, vào cuối phim, chính Người cá đã biến những vết sẹo đó thành mang, giúp cô có thể thở tự do dưới nước!
Vậy là sao nhỉ? Phải chăng mối liên kết giữa Elisa và Người cá thần kỳ hơn chúng ta vẫn nghĩ? Hay nàng cũng là một sinh vật từ đáy biển sâu, vì sống ở xã hội loài người từ nhỏ nên dần mất đi hình thể ban đầu? Nếu bạn là fan của những câu chuyện cổ tích, chắc hẳn sẽ nhận ra câu chuyện của Elisa khá giống nàng tiên cá trong "The Little Mermaid" của Hans Christian Andersen: Nàng tiên vì "crush" hoàng tử mà chấp nhận hy sinh chiếc đuôi và giọng nói để lên bờ với chàng.
Điều này nghe có vẻ hợp lý hơn đấy, vì năng lực mà Người cá thể hiện trong suốt phim là khả năng chữa lành vết thương, chứ không phải thay đổi cấu trúc cơ thể người. Có thể chàng chỉ chữa lành vết thương và đưa nàng trở lại dáng hình ngày xưa - một "dáng hình của nước" thực sự!
## 3. Tình yêu của Guillermo del Toro dành cho điện ảnh
"The Shape of Water" mang đầy những lời tri ân đến các bộ phim kinh điển thời kỳ hoàng kim của Hollywood, dễ thấy nhất là "Creature From the Black Lagoon" và "Beauty and the Beast". Trong "Creature From the Black Lagoon", con quái vật biển bị bắn liên tiếp, phải chìm xuống đáy nước và bất lực nhìn cô gái mình thích bỏ chạy cùng những người khác. Còn trong "The Shape of Water", Người cá cũng chịu đau đớn tương tự, nhưng anh may mắn hơn khi người phụ nữ anh yêu cũng chìm xuống đáy nước cùng mình.
*The Creature From the Black Lagoon*
*Beauty and the Beast*
Qua đây, Del Toro cũng đồng thời "mỉa mai" những công thức "sáo rỗng" thường thấy trong truyện cổ tích. Với "Beauty and the Beast", tình yêu của Người đẹp đã biến Quái thú trở lại thành người. Theo chuẩn mực "rập khuôn", việc "được biến thành người" luôn là phép màu, nhưng "The Shape of Water" lại đi theo hướng hoàn toàn ngược lại!
Ở cảnh cuối phim, chính tình yêu của Người cá đã biến Elisa trở thành một giống loài gần gũi với mình hơn. Họ có một tình yêu mới, bền chặt và không còn phụ thuộc vào thế giới tàn khốc ngoài kia. Đối với Guillermo del Toro, đó mới thực sự là happy ending dành cho câu chuyện "Người đẹp và Quái thú" kinh điển!
Đồng thời, Del Toro cũng thể hiện rõ "sự nổi loạn" của mình khi để quái vật làm người hùng, còn một gã da trắng lại là kẻ phản diện. Trong nhiều điển tích thần thoại cũng như văn học hiện đại, người hùng luôn là con người, trải qua nhiều thử thách để giết quái vật và cứu người đẹp. Nhưng trong "The Shape of Water", con người lại là những kẻ tồi tệ nhất, và chỉ có tình yêu giữa Elisa và Người cá mới thực sự thuần khiết, trong sáng.
## 4. Gợi nhắc điển tích tôn giáo
Xuyên suốt "The Shape of Water", Strickland nhiều lần dẫn điển tích về Samson và Delilah trong Kinh thánh. Theo truyền thuyết, Samson là một người hùng có sức mạnh "khủng" hơn bất kỳ ai. Chàng "đổ" Delilah, nhưng lại bị chính cô phản bội và tiết lộ bí mật về sức mạnh của Samson cho kẻ thù. Trong lúc bị bao vây, Samson đã cầu xin Thượng đế một lần nữa ban sức mạnh cho chàng. Vì lòng căm hận, Samson đã sử dụng quyền năng được ban để "sập nguồn" chiếc đền nơi chàng đang đứng, tiêu diệt kẻ thù và cùng "toang" luôn.
Nguồn: kenh14.vn