Vừa được bổ nhiệm làm Tổng biên tập đầu tiên của Tạp chí Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, PGS.TS Nguyễn Việt Khôi đã vạch ra tầm nhìn xịn sò: xây dựng "hệ sinh thái học thuật" đa chiều, nâng tầm chất lượng, hội nhập quốc tế bằng cách chuẩn hóa quy trình và xuất bản song ngữ. Mục tiêu? Đưa tri thức Việt Nam vươn xa khắp thế giới!
Cảm giác được làm Tổng biên tập đầu tiên của tạp chí thế nào, thưa PGS?
PGS.TS Nguyễn Việt Khôi chia sẻ: "Tôi tự hào lắm! Tạp chí mình theo hướng học thuật liên ngành – một xu hướng cực kỳ cần thiết và hợp thời. Giờ đây ranh giới giữa các ngành khoa học đang dần xóa nhòa rồi. Việc phát triển một diễn đàn học thuật kết nối khoa học tự nhiên với khoa học xã hội, công nghệ và nghệ thuật là thử thách nhưng cũng đầy hứa hẹn đấy!"
Ông tiếp: "Chúng tôi đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái học thuật nơi các nhà khoa học, nghệ sĩ, học giả và cả các bạn trẻ có thể cùng nhau chia sẻ, phản biện, sáng tạo và truyền cảm hứng cho nhau. Trong thời gian tới, tôi cùng Ban biên tập sẽ cố hết sức để nâng cao chất lượng nội dung, mở rộng hợp tác quốc tế, chuẩn hóa quy trình theo chuẩn quốc tế, đồng thời giữ được bản sắc riêng của tạp chí liên ngành."
"Một điều tôi đặc biệt quan tâm chính là quốc tế hóa. Tạp chí mình không chỉ dừng lại ở việc có bài viết tiếng Anh hay hợp tác với tác giả nước ngoài, mà phải xây dựng quy trình xuất bản chuyên nghiệp đạt chuẩn quốc tế từ A đến Z – từ phản biện, biên tập đến chỉ mục, tra cứu. Tôi tin rằng nếu giữ được bản sắc riêng, kiên định với chất lượng học thuật, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, tạp chí sẽ ngày càng được biết đến nhiều hơn, không chỉ trong nước mà cả khu vực và thế giới," PGS Khôi tự tin.
Ông thấy nghề báo có gì đặc biệt?
"Trước khi làm Tổng biên tập, tôi đã có dịp làm việc với nhiều nhà báo, biên tập viên và tòa soạn trong nhiều vai trò khác nhau. Điều làm tôi trân trọng nghề báo chính là tính đặc thù của nghề – gắn bó mật thiết với đời sống xã hội, con người và sự thật. Nhà báo không chỉ đưa tin, mà còn là người chứng kiến, phản ánh và góp phần tạo nên những chuyển động tích cực trong xã hội," ông nói.
"Đặc biệt với tạp chí khoa học, mỗi bài báo mang tính học thuật cao, hướng đến cộng đồng nghiên cứu, học giả và chuyên gia. Mỗi bài viết phải trải qua quy trình phản biện nghiêm ngặt bởi các chuyên gia cùng lĩnh vực để đảm bảo tính chính xác, khách quan và giá trị khoa học. Phải tuân theo định dạng khoa học, chuẩn trích dẫn rõ ràng theo các chuẩn quốc tế như APA, MLA, Chicago... Hơn nữa, tạp chí chúng tôi dùng cả tiếng Anh với nội dung liên ngành nên mức độ phức tạp hơn hẳn, góp phần đóng góp cho tri thức khoa học và phát triển học thuật," PGS Khôi giải thích thêm.
Đánh giá về tạp chí của các trường đại học Việt Nam so với thế giới?
"Tạp chí khoa học của các trường đại học Việt Nam có bước tiến đáng ghi nhận, đặc biệt trong việc cải thiện platform, chất lượng nội dung, quy trình phản biện. Nhiều tạp chí hội nhập quốc tế tốt, được xếp vào các chỉ mục uy tín. Tuy nhiên phần lớn vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi và hoàn thiện, chưa theo kịp mặt bằng chung của các tạp chí đại học uy tín trên thế giới."
"Sự khác biệt lớn nhất nằm ở hệ thống vận hành và định chuẩn học thuật. Các tạp chí quốc tế có quy trình phản biện chặt chẽ, cơ sở dữ liệu tác giả và phản biện rộng khắp, đồng thời xuất bản đều đặn bằng tiếng Anh, giúp nâng cao độ tin cậy, khả năng trích dẫn và lan tỏa học thuật."
"Để tạp chí khoa học Việt Nam được thế giới công nhận, chúng ta cần chuẩn hóa quy trình biên tập và phản biện theo thông lệ quốc tế, đảm bảo tính minh bạch và học thuật. Chuyển dần sang xuất bản bằng tiếng Anh hoặc ít nhất có phiên bản song ngữ để mở rộng độc giả quốc tế. Đầu tư vào hệ thống xuất bản điện tử hiện đại như Open Journal Systems (OJS), giúp tăng khả năng truy cập, tìm kiếm và tích hợp với các chỉ mục quốc tế. Tích cực mời các nhà khoa học quốc tế tham gia phản biện, cộng tác và đồng biên tập để nâng cao uy tín. Quan trọng hơn nữa là xây dựng chiến lược chỉ mục vào các cơ sở dữ liệu quốc tế như DOAJ, Scopus, Web of Science..."
"Tôi tin rằng với sự đầu tư nghiêm túc và chiến lược lâu dài, các tạp chí đại học Việt Nam hoàn toàn có thể được công nhận và góp phần nâng cao vị thế học thuật của quốc gia trên trường quốc tế," PGS Khôi khẳng định.
Hướng đi của tạp chí Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật sắp tới?
"Trong thời gian tới, tạp chí sẽ tập trung theo đuổi ba định hướng chiến lược rõ ràng: chuyên sâu học thuật liên ngành quanh trục công nghiệp văn hóa, mở rộng liên ngành trong nghệ thuật, hội nhập quốc tế," ông chia sẻ.
"Trước hết, chúng tôi sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng học thuật thông qua việc hoàn thiện quy trình phản biện độc lập, minh bạch và khắt khe hơn, đảm bảo mỗi bài viết được công bố đều có giá trị thực tiễn và đóng góp về mặt lý luận."
"Chúng tôi sẽ đẩy mạnh khai thác các vấn đề giao thoa giữa khoa học – công nghệ – xã hội và nghệ thuật. Những chủ đề như đô thị sáng tạo, văn hóa số, nghệ thuật và trí tuệ nhân tạo, hay giáo dục khai phóng trong thời đại mới sẽ được khuyến khích. Chúng tôi mong muốn trở thành không gian học thuật kết nối giữa các nhà nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực tưởng chừng khác biệt nhưng lại có thể tạo ra đối thoại sâu sắc khi được đặt cạnh nhau."
"Cuối cùng, hội nhập quốc tế là hướng đi tất yếu. Chúng tôi đang triển khai các bước để xuất bản song ngữ, tăng tỷ lệ bài viết bằng tiếng Anh, kết nối với các học giả và hội đồng phản biện quốc tế. Đồng thời, mục tiêu xa hơn là đạt được chỉ mục trên các cơ sở dữ liệu học thuật như DOAJ, Scopus… nhằm lan tỏa tri thức Việt Nam đến cộng đồng học thuật toàn cầu."
"Chúng tôi mong tạp chí không chỉ đơn thuần là nơi công bố nghiên cứu, mà còn hướng tới vai trò kết nối tri thức liên ngành, tạo ra một hệ sinh thái học thuật đa chiều, sáng tạo và có giá trị," PGS Khôi nhấn mạnh.
Nhân 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, ông muốn nhắn nhủ điều gì?
"Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025), tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ nhà báo đã cống hiến cho sự nghiệp báo chí và truyền thông nước nhà. Báo chí không chỉ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, mà còn là lực lượng quan trọng trong việc lan tỏa tri thức, phản biện xã hội và thúc đẩy tiến bộ."
"Với riêng lĩnh vực báo chí khoa học hoặc học thuật, tôi mong rằng chúng ta sẽ tiếp tục giữ vững tinh thần độc lập, khách quan, trung thực – để báo chí không chỉ phản ánh cuộc sống, mà còn góp phần nâng tầm tri thức và khơi dậy khát vọng phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc," PGS.TS Nguyễn Việt Khôi gửi gắm.
Nguồn: svvn.tienphong.vn