## Cái gì mà cuốn hút đến vậy trời?
Cứ 4 năm 1 lần, hàng tỷ người trên toàn thế giới lại sẵn sàng đảo lộn lịch sinh hoạt, cày cuốc thâu đêm, bỏ bê deadline và kéo đi tụ tập bạn bè chỉ để coi một trận đấu kéo dài 90 phút. Trong số đó có cả những ông chú thành đạt, vốn nổi tiếng siêu lý trí trong kinh doanh, quyết đoán trong công việc và luôn giữ thái độ "cool ngầu" trong cuộc sống thường ngày.
Thế mà trước một bàn thắng ở phút bù giờ hay một khoảnh khắc làm nên lịch sử, các ổng vẫn có thể hét như đứa trẻ, nhảy phóc lên khỏi ghế, ôm chầm lấy người lạ bên cạnh như anh em một nhà vậy
Vậy cái gì mà "đỉnh" đến vậy?
Vài năm trước, Helen Keyes (một nhà tâm lý học tại Đại học Anglia Ruskin ở Anh) đang chen chúc giữa biển người tại một trận World Cup cùng anh trai và bố - hai người mê bóng đá điên cuồng của cô. Cô nhớ lại mình đã hỏi họ: "Cái gì ở môn thể thao này mà bố và anh thích đến vậy? Phải chăng là chính môn thể thao đó? Hay là vibe được ở bên cạnh những người khác? Hay là cảm giác kết nối?". Họ đều bối rối và trả lời rằng chưa bao giờ nghĩ về điều đó. Keyes nhớ lại: "Tôi nghĩ, mình thực sự muốn đào sâu về vấn đề này".
Keyes là một trong nhiều nhà tâm lý học coi World Cup, môn thể thao được tổ chức 4 năm một lần, như một phần của hành trình tìm câu trả lời cho câu hỏi: Mọi người nhận được gì từ việc xem thể thao? Và câu hỏi quan trọng tiếp theo: Việc là một fan thể thao có mang lại lợi ích gì cho sức khỏe không?
Nghiên cứu của Keyes và những người khác đã chỉ ra rằng việc xem các môn thể thao thuộc mọi thể loại, cả trực tiếp lẫn qua màn hình, đều có thể tác động tích cực đến sức khỏe. Và ngay cả khi đội của bạn thua, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra vào một lúc nào đó, người hâm mộ vẫn nhận được điều gì đó từ hành động xã hội khi cổ vũ cho đội bóng.
## Đi xem trận đấu có "heal" không?
Sử dụng dữ liệu từ một cuộc khảo sát hơn 7.000 người ở Anh, Keyes và team của bà đã bắt đầu vào năm 2023, để xem liệu việc tham dự một sự kiện thể thao trực tiếp trong năm qua có làm thay đổi mức độ lo lắng, cô đơn và cảm giác về giá trị cuộc sống được báo cáo bởi chính mọi người hay không, cùng với các thước đo khác. Họ cũng xem xét mối liên hệ giữa các yếu tố này và dữ liệu nhân khẩu học, chẳng hạn như liệu mọi người có việc làm hay không, tình trạng sức khỏe và giới tính của họ. Các trận đấu không nhất thiết phải là những sự kiện "xịn sò" với các cầu thủ chuyên nghiệp; các trận đấu địa phương giữa các vận động viên nghiệp dư cũng được tính luôn nha.
Những gì họ tìm thấy là việc tham dự một trận đấu trực tiếp đã cải thiện đáng kể một số thước đo về hạnh phúc. Keyes nói: "Việc tham dự một sự kiện thể thao trực tiếp có liên quan đến cảm giác rằng cuộc sống của bạn có giá trị hơn". Sự hài lòng về cuộc sống tăng lên và sự cô đơn giảm đi. Họ nhận thấy rằng việc tham dự một sự kiện trực tiếp thậm chí còn có tác động lớn hơn đến cảm giác về giá trị cuộc sống của mọi người so với việc họ có việc làm hay không.
Một nghiên cứu năm 2020 của một nhóm khác cho thấy, "việc xem thể thao trên TV cũng ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng và hạnh phúc trong cuộc sống, nhưng nó không làm giảm sự cô đơn như việc có mặt trực tiếp", Keyes cho biết.
Điều này cho thấy, "việc khuyến khích mọi người tham dự các sự kiện thể thao có thể là một cách tốt để cải thiện sức khỏe tinh thần", Keyes suy đoán. "Chúng tôi đang cố gắng tìm ra lợi ích tốt nhất mà chúng ta có thể đạt được để cải thiện sức khỏe và hạnh phúc cộng đồng theo cách mà mọi người cảm thấy thú vị", bà nói.
## Nhưng mà... đội mình thua thì sao?
Bất cứ ai đã trải qua những cảm xúc "lên voi xuống chó" khó tả khi theo dõi một trận đấu thể thao có thể tự hỏi: Liệu đây có phải là một lợi ích thực sự? "Họ biết trước rằng có 50% khả năng khi kết thúc việc xem thể thao, họ sẽ trở nên cáu kỉnh", Daniel Wann, một nhà tâm lý học xã hội tại Đại học Murray State ở Kentucky (Mỹ), người đã nghiên cứu về sự hâm mộ thể thao trong nhiều thập kỷ, cho biết.
Câu hỏi này đã truyền cảm hứng cho nhiều nghiên cứu tâm lý, bao gồm cả hiện tượng CORFing và BIRGing: viết tắt của "cắt đứt sự phản chiếu thất bại", tức là giữ khoảng cách với đội khi họ thua, và "tận hưởng vinh quang phản chiếu" khi họ thắng.
Nhưng nhìn chung, việc hâm mộ thể thao dường như có lợi cho sức khỏe tinh thần. Mọi người tìm cách tái cấu trúc và định hình lại cách hiểu của họ về một trận đấu mà đội của họ thua. "Tôi không biết làm thế nào bạn có thể là một fan thể thao mà lại không kiên cường", Wann nói.
Và nói chung, lợi ích tâm lý của việc theo dõi một đội là rất đáng kể. "Những cá nhân thực sự gắn bó với một đội thể thao, họ có lòng tự trọng cao hơn, họ ít cảm thấy cô đơn và bị cô lập hơn, và họ có cảm giác kết nối xã hội cao hơn", ông nói.
## Bí kíp "sống sót" của fan thể thao
"Việc hâm mộ có khả năng giúp các cá nhân đáp ứng các nhu cầu tâm lý cơ bản, như nhu cầu được thuộc về". Đồng thời, việc hâm mộ thể thao cho phép mọi người tự tách mình ra khỏi nhóm, tạo cho mình một bản sắc độc đáo trong cộng đồng. Ví dụ, bạn có thể là fan thể thao theo dõi cả bóng đá và bắn cung, hoặc người chuyên theo dõi một nhóm cầu thủ cụ thể. Cá nhân hóa cũng là một nhu cầu tâm lý cơ bản nha!
Chu kỳ thường xuyên của thể thao cũng tạo ra một cấu trúc nhất định cho cuộc sống của người hâm mộ. Ai đó có thể nhớ mình đã ở đâu trong kỳ World Cup trước, hoặc họ có thể lên kế hoạch cho bữa tiệc Super Bowl của mình trước cả năm trời. Những nghi lễ này mang lại cảm giác thoải mái, Wann nói, và cho mọi người điều gì đó để mong chờ.
Khi World Cup bắt đầu, fan hâm mộ trên khắp thế giới sẽ tụ tập không chỉ ở các sân vận động, mà còn ở những nơi họ có thể cùng nhau cổ vũ cho các đội. "Tôi chắc chắn có rất nhiều nhà tâm lý học trong đám đông đó, hỏi tất cả những người hâm mộ điều gì khiến thể thao trở nên đặc biệt đối với họ, giúp họ hạnh phúc hơn", Keyes nói.
Nguồn: soha.vn
Cứ 4 năm 1 lần, hàng tỷ người trên toàn thế giới lại sẵn sàng đảo lộn lịch sinh hoạt, cày cuốc thâu đêm, bỏ bê deadline và kéo đi tụ tập bạn bè chỉ để coi một trận đấu kéo dài 90 phút. Trong số đó có cả những ông chú thành đạt, vốn nổi tiếng siêu lý trí trong kinh doanh, quyết đoán trong công việc và luôn giữ thái độ "cool ngầu" trong cuộc sống thường ngày.
Thế mà trước một bàn thắng ở phút bù giờ hay một khoảnh khắc làm nên lịch sử, các ổng vẫn có thể hét như đứa trẻ, nhảy phóc lên khỏi ghế, ôm chầm lấy người lạ bên cạnh như anh em một nhà vậy
Vậy cái gì mà "đỉnh" đến vậy?
Vài năm trước, Helen Keyes (một nhà tâm lý học tại Đại học Anglia Ruskin ở Anh) đang chen chúc giữa biển người tại một trận World Cup cùng anh trai và bố - hai người mê bóng đá điên cuồng của cô. Cô nhớ lại mình đã hỏi họ: "Cái gì ở môn thể thao này mà bố và anh thích đến vậy? Phải chăng là chính môn thể thao đó? Hay là vibe được ở bên cạnh những người khác? Hay là cảm giác kết nối?". Họ đều bối rối và trả lời rằng chưa bao giờ nghĩ về điều đó. Keyes nhớ lại: "Tôi nghĩ, mình thực sự muốn đào sâu về vấn đề này".
Keyes là một trong nhiều nhà tâm lý học coi World Cup, môn thể thao được tổ chức 4 năm một lần, như một phần của hành trình tìm câu trả lời cho câu hỏi: Mọi người nhận được gì từ việc xem thể thao? Và câu hỏi quan trọng tiếp theo: Việc là một fan thể thao có mang lại lợi ích gì cho sức khỏe không?
Nghiên cứu của Keyes và những người khác đã chỉ ra rằng việc xem các môn thể thao thuộc mọi thể loại, cả trực tiếp lẫn qua màn hình, đều có thể tác động tích cực đến sức khỏe. Và ngay cả khi đội của bạn thua, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra vào một lúc nào đó, người hâm mộ vẫn nhận được điều gì đó từ hành động xã hội khi cổ vũ cho đội bóng.
## Đi xem trận đấu có "heal" không?
Sử dụng dữ liệu từ một cuộc khảo sát hơn 7.000 người ở Anh, Keyes và team của bà đã bắt đầu vào năm 2023, để xem liệu việc tham dự một sự kiện thể thao trực tiếp trong năm qua có làm thay đổi mức độ lo lắng, cô đơn và cảm giác về giá trị cuộc sống được báo cáo bởi chính mọi người hay không, cùng với các thước đo khác. Họ cũng xem xét mối liên hệ giữa các yếu tố này và dữ liệu nhân khẩu học, chẳng hạn như liệu mọi người có việc làm hay không, tình trạng sức khỏe và giới tính của họ. Các trận đấu không nhất thiết phải là những sự kiện "xịn sò" với các cầu thủ chuyên nghiệp; các trận đấu địa phương giữa các vận động viên nghiệp dư cũng được tính luôn nha.
Những gì họ tìm thấy là việc tham dự một trận đấu trực tiếp đã cải thiện đáng kể một số thước đo về hạnh phúc. Keyes nói: "Việc tham dự một sự kiện thể thao trực tiếp có liên quan đến cảm giác rằng cuộc sống của bạn có giá trị hơn". Sự hài lòng về cuộc sống tăng lên và sự cô đơn giảm đi. Họ nhận thấy rằng việc tham dự một sự kiện trực tiếp thậm chí còn có tác động lớn hơn đến cảm giác về giá trị cuộc sống của mọi người so với việc họ có việc làm hay không.
Một nghiên cứu năm 2020 của một nhóm khác cho thấy, "việc xem thể thao trên TV cũng ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng và hạnh phúc trong cuộc sống, nhưng nó không làm giảm sự cô đơn như việc có mặt trực tiếp", Keyes cho biết.
Điều này cho thấy, "việc khuyến khích mọi người tham dự các sự kiện thể thao có thể là một cách tốt để cải thiện sức khỏe tinh thần", Keyes suy đoán. "Chúng tôi đang cố gắng tìm ra lợi ích tốt nhất mà chúng ta có thể đạt được để cải thiện sức khỏe và hạnh phúc cộng đồng theo cách mà mọi người cảm thấy thú vị", bà nói.
## Nhưng mà... đội mình thua thì sao?
Bất cứ ai đã trải qua những cảm xúc "lên voi xuống chó" khó tả khi theo dõi một trận đấu thể thao có thể tự hỏi: Liệu đây có phải là một lợi ích thực sự? "Họ biết trước rằng có 50% khả năng khi kết thúc việc xem thể thao, họ sẽ trở nên cáu kỉnh", Daniel Wann, một nhà tâm lý học xã hội tại Đại học Murray State ở Kentucky (Mỹ), người đã nghiên cứu về sự hâm mộ thể thao trong nhiều thập kỷ, cho biết.
Câu hỏi này đã truyền cảm hứng cho nhiều nghiên cứu tâm lý, bao gồm cả hiện tượng CORFing và BIRGing: viết tắt của "cắt đứt sự phản chiếu thất bại", tức là giữ khoảng cách với đội khi họ thua, và "tận hưởng vinh quang phản chiếu" khi họ thắng.
Nhưng nhìn chung, việc hâm mộ thể thao dường như có lợi cho sức khỏe tinh thần. Mọi người tìm cách tái cấu trúc và định hình lại cách hiểu của họ về một trận đấu mà đội của họ thua. "Tôi không biết làm thế nào bạn có thể là một fan thể thao mà lại không kiên cường", Wann nói.
Và nói chung, lợi ích tâm lý của việc theo dõi một đội là rất đáng kể. "Những cá nhân thực sự gắn bó với một đội thể thao, họ có lòng tự trọng cao hơn, họ ít cảm thấy cô đơn và bị cô lập hơn, và họ có cảm giác kết nối xã hội cao hơn", ông nói.
## Bí kíp "sống sót" của fan thể thao
"Việc hâm mộ có khả năng giúp các cá nhân đáp ứng các nhu cầu tâm lý cơ bản, như nhu cầu được thuộc về". Đồng thời, việc hâm mộ thể thao cho phép mọi người tự tách mình ra khỏi nhóm, tạo cho mình một bản sắc độc đáo trong cộng đồng. Ví dụ, bạn có thể là fan thể thao theo dõi cả bóng đá và bắn cung, hoặc người chuyên theo dõi một nhóm cầu thủ cụ thể. Cá nhân hóa cũng là một nhu cầu tâm lý cơ bản nha!
Chu kỳ thường xuyên của thể thao cũng tạo ra một cấu trúc nhất định cho cuộc sống của người hâm mộ. Ai đó có thể nhớ mình đã ở đâu trong kỳ World Cup trước, hoặc họ có thể lên kế hoạch cho bữa tiệc Super Bowl của mình trước cả năm trời. Những nghi lễ này mang lại cảm giác thoải mái, Wann nói, và cho mọi người điều gì đó để mong chờ.
Khi World Cup bắt đầu, fan hâm mộ trên khắp thế giới sẽ tụ tập không chỉ ở các sân vận động, mà còn ở những nơi họ có thể cùng nhau cổ vũ cho các đội. "Tôi chắc chắn có rất nhiều nhà tâm lý học trong đám đông đó, hỏi tất cả những người hâm mộ điều gì khiến thể thao trở nên đặc biệt đối với họ, giúp họ hạnh phúc hơn", Keyes nói.
Nguồn: soha.vn