Nói thật thì nhiều loài động vật cũng đẻ trứng đủ màu đủ vẻ lắm đó, như cá, ếch hay mấy bé côn trùng gì đó. Nhưng phải nói là không ai chơi lớn bằng bọn chim được!
Trứng của các bé chim này không chỉ có màu đẹp mê ly, mà cả họa tiết trên vỏ cũng cầu kỳ và đa dạng đến không tưởng luôn á. Vậy làm sao chúng tạo ra được những quả trứng xịn sò như thế? Và cơ thể chim có gì khác biệt không nhỉ?
**Trứng được tạo ra như thế nào?**
Quá trình tạo trứng giống hệt như một dây chuyền sản xuất mini bên trong cơ thể chim mái vậy đó. Khi buồng trứng được thụ tinh, ban đầu nó chỉ là lòng đỏ chứa protein thôi. Sau đó lòng trắng (gelatin) mới được thêm vào.
Cả lòng trắng và lòng đỏ được bọc trong lớp màng mềm mại, co giãn được. Rồi lớp vỏ canxi cacbonat mới hình thành bên ngoài, với khoáng chất được phun ra từ các tế bào đặc biệt.
Tiếp theo là giai đoạn "tô màu" cho quả trứng với một lớp phủ protein tổng thể trước khi được đẻ ra. Mất khoảng 24 giờ để có một quả trứng hoàn chỉnh đấy!
Trong suốt quá trình này thì giai đoạn tạo màu diễn ra cực nhanh, chỉ trong vài giờ trước khi trứng được đẻ ra thôi nha.
**Bí mật nằm ở sắc tố di truyền**
Tuy có đủ màu đủ vẻ, nhưng thực ra chúng chỉ do hai loại sắc tố chi phối thôi đó. Protoporphyrin tạo ra màu nâu đỏ. Còn Biliverdin tạo ra sắc xanh dương và xanh lục. Các sắc tố này được tạo thành từ phân tử phức tạp được tổng hợp trong tuyến vỏ của chim.
Màu nền khác nhau, họa tiết khác nhau hoặc mix cả hai mới tạo nên sự đa dạng cho vẻ ngoài của quả trứng.
Ví dụ như màu đỏ gạch của trứng xuất phát chỉ từ chất protoporphyrin thôi nhé. Tất cả loài chim đều có khả năng di truyền cả hai sắc tố, nhưng đôi khi chúng chỉ dùng một loại hoặc không dùng loại nào cả và cho ra trứng trắng trơn.
**Chế độ ăn ảnh hưởng thế nào?**
Chim mái cần bổ sung canxi để tạo vỏ trứng, và chế độ ăn của nó cũng ảnh hưởng đến màu sắc của trứng đấy nha!
Màu sắc không nổi bật có thể là do ăn uống kém hoặc hệ miễn dịch yếu vì bệnh tật. Thậm chí trong cùng một lứa trứng, mỗi quả cũng có sắc tố hơi khác nhau nữa kìa.
**Nhận diện trứng nhà mình**
Loài chim cũng có thể đẻ trứng với màu sắc và họa tiết đặc biệt để phân biệt trứng của mình với trứng của con khác khi chúng có thói quen đẻ tập thể. Nhiều loài chim còn thay đổi màu sắc của trứng trong suốt chu kỳ đẻ như thể đã hết sắc tố vậy.
**Tiến hóa theo thời gian**
Và theo thời gian, màu vỏ trứng và họa tiết trong một loài cũng có thể thay đổi, sắc tố trên trứng chim có thể đã tiến hóa đấy. Theo nghiên cứu, chỉ với hai lần lai tạo, một con chim cút Nhật Bản đẻ trứng màu be với những đốm nâu có thể bắt đầu đẻ những quả trứng màu xanh luôn á!
**Dùng để... ngụy trang**
Một số sắc tố của trứng được hình thành để ngụy trang đấy! Nhiều loài làm tổ trên mặt đất tạo ra những quả trứng lốm đốm hoặc sọc pha trộn để chúng dễ lẫn vào môi trường xung quanh và đánh lừa kẻ săn mồi.
Nguồn: soha.vn