Nghe hơi sci-fi nhưng mà thật đó! Amazon và Apple đều đã xin bằng sáng chế công nghệ quét lòng bàn tay rồi, còn các startup bên Trung Quốc thì đã bắt đầu áp dụng vào khóa cửa và máy bán hàng tự động luôn rồi nè
Công nghệ sinh trắc học (biometric) giờ xài nhiều lắm, từ mở khóa điện thoại đến thanh toán. Nhưng mà thật sự thì vẫn còn nhiều lỗ hổng và vấn đề riêng tư đáng lo ngại lắm. Ai chả sợ dữ liệu khuôn mặt mình bị các ông lớn công nghệ "hốt" đi, hay phải bấm vân tay vào những máy quét bẩn thỉu ở cửa khẩu xuất nhập cảnh
Quét lòng bàn tay - giải pháp "không chạm" siêu xịn
Công nghệ xác thực không chạm bằng lòng bàn tay có thể fix được mấy vấn đề trên đó! Hệ thống này hoạt động bằng cách nhận diện mạng lưới tĩnh mạch, các đường chỉ tay và đường hằn trên bề mặt lòng bàn tay qua camera và hồng ngoại - chẳng cần phải chạm vào đâu cả.
"So với khuôn mặt, lòng bàn tay không phải bộ phận riêng tư nhạy cảm" - Xu Liang, chuyên gia nghiên cứu về nhận dạng lòng bàn tay tại Viện Trí tuệ nhân tạo và Robot phục vụ Xã hội Thâm Quyến thuộc Đại học Hongkong cho biết. "Khi được đưa cho một hình ảnh về lòng bàn tay, chẳng ai có thể nói nó thuộc về ai cả. Trong cuộc sống thường ngày, lòng bàn tay co lại, nên nếu không chủ động hợp tác, rất khó để các camera ẩn có thể đánh cắp thông tin lòng bàn tay của bạn".
Liang là trợ lý nghiên cứu cho Giáo sư David Zhang, giám đốc sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Sinh trắc học tại Đại học Bách khoa Hongkong. Zhang cũng nghiên cứu về nhận dạng lòng bàn tay trong nhiều năm rồi, và đã xuất bản nhiều công trình liên quan lĩnh vực này kể từ năm 2003 luôn.
Bảo mật cực căng, khó "hack" vô cùng
Một ưu điểm bảo mật khác siêu đỉnh của nhận dạng lòng bàn tay là rất khó để đánh cắp thông tin khi chủ nhân đã... qua đời. Theo Liang, mạng lưới tĩnh mạch dưới lòng bàn tay chỉ có thể được chụp lại dưới ánh sáng hồng ngoại khi người đó còn sống, nên về cơ bản đây là hệ thống đã có sẵn khả năng chống giả mạo rồi.
Một số startup tại Trung Quốc đã bắt đầu đưa công nghệ này ra thị trường, mặc dù chưa triển khai quy mô rộng lắm.
DeepBlue Technology, một startup về AI thành lập 5 năm trước, hiện có nhiều sản phẩm ứng dụng nhận dạng lòng bàn tay vào hệ thống khóa cửa và máy bán hàng tự động hỗ trợ thanh toán. Melux, một startup khác, có sản phẩm nhận dạng lòng bàn tay tên AirWave, đã được triển khai tại một số khu vực văn phòng ở Quảng Châu rồi đó.
Ông lớn công nghệ Mỹ cũng đang "nhòm ngó"
Các công ty công nghệ Mỹ cũng đang nghiên cứu nhận dạng lòng bàn tay nha.
Hồi tháng 12, trang Recode đưa tin Amazon đã nộp bằng sáng chế về hệ thống quét không chạm có thể xác định người bằng lòng bàn tay. Đơn xin cấp bằng sáng chế của Amazon nói rằng hệ thống sẽ chụp ảnh các đặc tính bề mặt như nếp nhăn và các đặc tính sâu hơn như mạng lưới tĩnh mạch. Hồi tháng 9, có tin đồn công ty này đang dự tính đưa ra hệ thống thanh toán bằng tay cho Whole Foods nữa.
Apple cũng có bằng sáng chế xác thực bằng lòng bàn tay riêng của mình, được đăng ký vào tháng 1 năm ngoái và đã được công bố bởi văn phòng bằng sáng chế Mỹ vào tháng 9.
Nhiều công nghệ được cấp bằng sáng chế nhưng rồi không bao giờ xuất hiện ngoài đời thực. Nhưng không chỉ giải quyết được những vấn đề về bảo mật, Liang nói rằng nhận dạng lòng bàn tay có cả tá ưu điểm so với nhận dạng khuôn mặt và vân tay.
So sánh với các "đàn anh" vân tay và khuôn mặt
Theo anh ấy, nhận dạng vân tay không thể dùng khi ngón tay bị ướt, và không work với một số người nhất định, như công nhân ở các công trường xây dựng (vân tay của họ có thể bị mòn đi vì làm việc cực khổ hàng ngày). Và bề mặt cảm biến bị bẩn sau khi bị chạm quá nhiều lần cũng có thể khiến cảm biến "đơ" luôn.
Nhận dạng khuôn mặt thì không cần tiếp xúc, nhưng lại có nguy cơ bảo mật vì hình ảnh khuôn mặt dễ bị đánh cắp lắm, và nhiều người phản đối vì những vấn đề về quyền riêng tư đi kèm. Trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy mạnh triển khai nhận dạng khuôn mặt, nạn đánh cắp dữ liệu khuôn mặt cũng hoành hành tại quốc gia này. Hồi tháng 12, đài CCTV đưa tin hình ảnh hơn 5.000 khuôn mặt đã bị bán trên mạng với giá rẻ giật mình, chỉ dưới 2 USD thôi
Nhưng mà vẫn còn nhiều "bug" cần fix
Nhưng ngay cả khi công nghệ nhận dạng lòng bàn tay đã xuất hiện rồi, nó có lẽ vẫn chưa sẵn sàng để được sử dụng rộng rãi đâu.
Ví dụ, chiếc smartphone LG G8 ThinQ năm ngoái có tính năng "Hand ID". Nó sử dụng cảm biến ToF để phát hiện chiều sâu và một cụm phát hồng ngoại để vẽ bản đồ và xác định mạng lưới tĩnh mạch dưới lòng bàn tay người dùng.
Trên lý thuyết, người dùng chỉ cần để bàn tay phía trên điện thoại khi nó đang được đặt trên bàn là mở được khóa màn hình. Tuy nhiên, trên thực tế, các reviewer nói rằng Hand ID hoạt động khá chậm và gây khó chịu khi sử dụng, vì rất khó để đặt bàn tay đúng vị trí cảm biến yêu cầu
Một vấn đề khác, theo Liang, là nhận dạng lòng bàn tay phức tạp hơn và có chi phí sản xuất cao hơn.
"Những yêu cầu của nó đối với quá trình phát triển thiết bị cao hơn một chút so với các hệ thống xác định vân tay và khuôn mặt" - Liang nói. "Tôi nghĩ đây là lý do tại sao xác định lòng bàn tay vẫn chưa phổ biến".
Anh ấy giải thích rằng lòng bàn tay có nhiều chi tiết phức tạp hơn khuôn mặt, và khu vực nhận dạng cũng rộng hơn so với ngón tay. Các hình ảnh cũng cần được chụp từ một khoảng cách cụ thể, với điều kiện ánh sáng tốt. Điều này đòi hỏi các mô-đun dựng hình tùy biến và sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà sản xuất thiết bị với các nhà sản xuất mô-đun camera.
Thiếu data lớn - vấn đề "trí mệnh"
Một lý do khác khiến nó không phổ biến là hiện chưa có bộ dữ liệu lòng bàn tay quy mô rộng nào cả - Liang cho biết.
"Để xử lý nhiều hình dạng và tư thế lòng bàn tay khác nhau, rất cần một cơ sở dữ liệu lòng bàn tay quy mô rộng" - anh nói. "Ở thời đại này, mọi hệ thống thông minh đều được lèo lái bởi dữ liệu lớn".
Liang còn nói rằng công dân Trung Quốc đều phải đăng ký khuôn mặt và vân tay với cảnh sát, và họ đã quen với các hệ thống nhận dạng vân tay và khuôn mặt tại các cửa khẩu rồi. Các hệ thống nhận dạng lòng bàn tay không có sự hỗ trợ mạnh từ chính phủ, nên vẫn chưa có những khoản đầu tư cần thiết để công nghệ này có thể phổ biến được.
Nhưng tương lai vẫn rất "sáng"
Dù vậy, vẫn có một tương lai dành cho nhận dạng lòng bàn tay đó!
"Tôi nghĩ tình hình sẽ trở nên tích cực hơn bởi ngày càng nhiều các công ty và tổ chức chú ý đến nhận dạng lòng bàn tay" - Liang nói.
Nguồn: kenh14.vn