KiCoco3118
New member
Mỗi năm cứ đến 23 tháng Chạp là các gia đình lại tất bật chuẩn bị mâm cúng tiễn ông Táo, trong đó cá chép là thứ không thể thiếu. Nhưng mà tại sao lại là cá chép mà không phải con vật nào khác nhỉ?
Ngày 23 tháng Chạp hàng năm, nhà nào cũng chuẩn bị đủ thứ: hương hoa, vàng mã, quần áo giấy, mâm cơm ngon lành, bánh kẹo, hoa quả tươi, trầu cau, rượu... và đặc biệt là cá chép để tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời báo cáo "thành tích" cả năm của gia đình.
Theo nghi lễ truyền thống của người Việt mình, cá chép chính là "xế hộp" đưa các ngài về trời đấy. Nhưng nghĩ mà xem, sao lại là cá chép mà không phải con khác nhỉ?
GS Kiều Thu Hoạch - Nghiên cứu viên cao cấp của Viện nghiên cứu văn hóa dân gian cho biết tục này của mình học từ Trung Quốc nha.
Theo sách vở cổ ghi chép lại thì hồi đời Tống (Trung Quốc), người ta cúng một con ngựa giấy làm "xe" cho ông Táo cưỡi, kèm theo 2 con cá (không rõ cá gì) và một thủ lợn ninh nhừ làm đồ ăn cho ngài luôn.
Còn ở Việt Nam mình, theo tài liệu của ông Phan Kế Bính ghi lại, từ năm 1915, người Việt đã dùng cá chép làm "xế yêu" đưa các vị thần này về trời rồi.
GS Kiều Thu Hoạch giải thích: "Trong suy nghĩ của người xưa, cá chép có thể hóa rồng và bay lên được. Vì vậy, người Việt đã việt hóa phong tục này và chọn cá chép làm phương tiện để táo bay lên trời".
Trong khi đó, GS Trần Lâm Biền - Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam thì tiết lộ theo âm dương, cá chép tượng trưng cho tính âm, đồng nhất với mặt trăng nên có thể bay lên được. Nghe huyền diệu ghê ha!
VTC News dẫn lời TS Nguyễn Ngọc Thơ cho biết cá chép gắn liền với môi trường sông nước, phù hợp với đời sống của mình là vùng sông nước và trồng lúa nước. Nên những loài vật dưới nước được ưu tiên hơn các loài sống trên cạn.
Từ xưa, dân gian vẫn truyền tai nhau câu chuyện "cá chép vượt vũ môn" - nói về việc cá chép hóa rồng bay lên trời. Cá chép hóa rồng mang ý nghĩa thăng hoa, là biểu tượng cho tinh thần vượt khó, kiên trì và tượng trưng cho nhân cách thanh cao, hướng đến kết quả tốt đẹp.
"Cá chép theo truyền thuyết vượt vũ môn hóa rồng, rồng là biểu tượng của sự thịnh vượng. Cá chép hóa rồng tức là có được thần lực đặc biệt, do đó có thể trở thành vật để ông Táo cưỡi về trời.
Cũng có quan niệm dân gian cho rằng cá chép vàng là loài cá tiên xưa sống trên Thiên đình, vì bị lỗi nên xuống trần gian, mỗi dịp 23 tháng Chạp được ông Táo dùng để cưỡi về trời", TS Nguyễn Ngọc Thơ giải thích thêm.
Nguồn: soha.vn