MunCandy133
New member
Bao giờ bạn tự hỏi tại sao nồi cơm điện lại "thần thánh" đến vậy không? Nấu cơm ngon lành mà không hề lo cháy khét? Đó chính là khoa học đấy! Hãy cùng mình khám phá cách nồi cơm điện hoạt động nhé
Phải công nhận là công nghệ đã "cứu" chúng mình khỏi bao nhiêu việc nhà mệt mỏi rồi đó Nấu cơm là một trong những ví dụ điển hình. Nếu từng nấu cơm kiểu truyền thống, chắc bạn hiểu nỗi khổ: phải ngồi canh liên tục, chút lơ là là nước cạn, gạo cháy đen xì dưới đáy, cả nồi cơm bay màu luôn
May mắn thay, giờ đây trong căn bếp hiện đại, chúng mình không cần lo nghĩ về chuyện đó nữa! Nhờ có nồi cơm điện - một thiết bị giá "mềm" nhưng hiệu quả "cứng" - tự động làm hết mọi thứ giúp mình, tự giảm nhiệt khi cơm chín để giữ ấm mà không bị cháy. Nghe xịn chưa?
Vậy nồi cơm điện làm được điều này như thế nào?
Câu trả lời ngắn gọn: nó chú ý đến nhiệt độ! Còn câu trả lời dài hơn thì phải nhắc đến "logic mờ" (fuzzy logic) nữa. Trong bài này mình sẽ giải thích bản ngắn trước, còn phần logic mờ để dành cho bài sau nhé!
Những chiếc nồi cơm điện tự động đầu tiên xuất hiện vào cuối những năm 1950 do các công ty như Toshiba sản xuất đấy. Các mẫu nồi thương mại đã có từ trước đó, dùng nhiều kỹ thuật khác nhau để đo độ mềm của gạo.
Nhưng những mẫu nồi dành cho gia đình đầu tiên hoạt động dựa trên một nguyên lý đơn giản: nước dẫn nhiệt tốt hơn gạo và sôi ở 100 độ C (212 độ F) khi ở mực nước biển
Cơ chế hoạt động ra sao?
Khi dùng nồi cơm điện, bạn cho nước và gạo (thường theo tỷ lệ 2:1) vào nồi đựng bằng kim loại. Bên dưới có bộ phận làm nóng và cảm biến nhiệt. Chúng thường được đặt trên lò xo để tạo lực ấn xuống đáy, đảm bảo dẫn nhiệt chuẩn chỉnh. Nồi đựng mỏng và làm bằng kim loại như nhôm để dẫn điện cực tốt
Khi bật nồi cơm điện, bộ phát nhiệt bắt đầu làm nóng nồi, dẫn nhiệt vào nước và gạo. Ban đầu hỗn hợp chủ yếu là nước nên hơi nóng tăng dần cho đến khi bắt đầu sôi. Một khi hỗn hợp sôi rồi, nhiệt được thoát ra thành hơi nước bốc lên từ nồi
Vì thế, nhiệt độ cơm ở đáy nồi sẽ không vượt quá 100 độ C, vì nước ở đáy sẽ sôi, chuyển thành hơi và thoát nhiệt đi mất.
Trong lúc đó, gạo đang "ăn nước" vào cấu trúc của nó - chủ yếu là tinh bột. Tinh bột gồm những chuỗi dài các phân tử đường liên kết với nhau. Khi được làm nóng, các chuỗi đường này bám vào phân tử nước trong quá trình gọi là liên kết hydro: hydro trong nước liên kết yếu với các nguyên tử oxy vươn ra khỏi các cạnh của chuỗi này
Vì vậy, các hạt gạo hấp thụ nước và trở nên mềm mại hơn trong quá trình gọi là hồ hóa. Nếu bạn thêm quá nhiều nước, cuối cùng gạo sẽ biến thành một hỗn hợp mềm nhũn và dính chảy.
Tuy nhiên, bạn chắc chắn không muốn điều đó xảy ra (trừ khi đang làm bánh pudding hoặc nấu cháo nhé ). Đó là lý do tại sao bạn chỉ cho một lượng nước vừa đủ: đủ để gạo hấp thụ và nở phồng, nhưng không đủ để phá vỡ hoàn toàn cấu trúc của nó.
Điểm mấu chốt ở đây!
Khi gạo đã "uống hết" nước, bộ phận phát nhiệt vẫn tiếp tục truyền nhiệt vào nồi. Nhưng vì không còn nước để bay hơi khi sôi nữa, nhiệt độ của nồi đựng sẽ tăng vọt lên rất nhanh!
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này sẽ kích hoạt cơ chế bên trong nồi cơm điện để giảm hoặc tắt nhiệt - vì cơm đã chín rồi đó!
Những chiếc nồi cơm đầu tiên (và nhiều mẫu giá rẻ ngày nay) sử dụng công tắc lưỡng kim - gồm hai kim loại giãn nở ở các tốc độ khác nhau. Khi đến nhiệt độ cao hơn 100 độ C một chút sẽ giải phóng lẫy cài, tạo tiếng "cục" quen thuộc giúp bạn biết cơm đã chín. Ai cũng biết tiếng "cục" đó phải không nào?
Đó là câu trả lời ngắn gọn đấy! Còn câu trả lời dài hơn phải xem xét thêm một số vấn đề: nước sôi ở nhiệt độ thấp hơn ở vùng cao, và công tắc đơn giản chỉ cho biết cơm chín chứ không thể điều chỉnh cho các loại gạo khác nhau (mỗi loại hấp thụ lượng nước khác nhau đó), hoặc cho các mục đích khác như nấu cháo.
Nguồn: soha.vn