Cùng khui bí mật về một "phong tục" nghe vô lý nhưng lại cực kỳ phổ biến ở Nhật Bản mỗi mùa Giáng sinh nhé: ăn gà rán KFC!
Với đa số các nước trên thế giới, Giáng sinh là dịp để cả nhà sum họp, nhâm nhi bữa tiệc xịn xò mừng Chúa giáng sinh. Tùy nơi mà thực đơn cũng đa dạng: gà tây nướng, đùi lợn muối, bánh gừng, bánh khúc cây... Nhưng riêng người Nhật thì món "must have" trong mâm cơm Giáng sinh lại là gà rán KFC đấy!
Các chi nhánh KFC ở Nhật lúc nào cũng trong tình trạng quá tải cực độ vào mùa Giáng sinh luôn. Muốn mua được combo đặc biệt thì phải đặt trước 1-2 tuần, thậm chí cả tháng á! Năm 2017, KFC Nhật Bản flexed doanh thu hơn 6 tỷ yên chỉ trong 3 ngày từ 23-25/12 thôi nha. Theo thống kê, có tới 3,6 triệu gia đình Nhật ăn KFC dịp Giáng sinh. Còn cảnh xếp hàng dài ngoằng trước cửa KFC thì đã trở thành iconic vibe của Giáng sinh xứ Phù Tang rồi!
Với nhiều người Nhật hiện đại, ăn gà KFC vào Giáng sinh đã trở thành truyền thống hàng năm không thể thiếu. "Lũ trẻ nhà tôi tin rằng Giáng sinh đương nhiên phải ăn KFC," anh Ryuji - một nhân viên văn phòng ở Nhật chia sẻ. Gia đình anh, cũng như bao gia đình khác ở xứ sở hoa anh đào, đã book sẵn một xô gà rán KFC cho Giáng sinh năm nay rồi đó.
Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau "phong tục" này lại là một chiến dịch marketing siêu đỉnh, giúp chuỗi thức ăn nhanh này vượt qua giai đoạn khó khăn khi mới vào Nhật đấy!
Khởi đầu ê chề của KFC tại Nhật Bản
KFC được nhượng quyền cho tập đoàn Mitsubishi năm 1970, sau hơn 4 năm đàm phán với trụ sở chính ở Mỹ. Tháng 11/1970, cửa hàng KFC đầu tiên ở Nhật chính thức khai trương tại Nagoya. Chẳng bao lâu sau, thêm 2 chi nhánh nữa mở tại Osaka.
Nhưng plot twist là ngược lại với kỳ vọng của Mitsubishi, những cửa hàng KFC đầu tiên ở Nhật kinh doanh tệ hại vô cùng luôn. Chưa đầy một năm, KFC Nhật đã lỗ hơn 100 triệu yên rồi. Thậm chí chủ cửa hàng đầu tiên là Okawara Takeshi còn phải ngủ lại quán để tiết kiệm chi phí, vì sắp phá sản mất rồi á!
Lý do ê chề là do công ty mẹ ở Mỹ bắt KFC Nhật đặt cửa hàng ở ngoại ô, thay vì trung tâm như ý định ban đầu. Bên cạnh đó, nhiều người Nhật còn chẳng biết KFC bán gì nữa. Có người tưởng đây là cửa hàng bánh kẹo cho trẻ con vì màu trắng đỏ quá rực rỡ!
Ý tưởng từ giấc mơ và một cơ hội tình cờ
Một đêm nọ, Okawara Takeshi bất chợt tỉnh giấc vì một ý tưởng lóe lên trong đầu. Ông vội ghi lại ý tưởng "trong mơ" của mình: một chiếc xô bắt mắt chứa đầy gà KFC bán vào Giáng sinh. Ý tưởng này xuất phát từ những lời mong nhớ món gà tây Giáng sinh của khách nước ngoài đến quán. "Không có gà tây, vậy sao không thay bằng gà rán?" Nhưng lúc đó Nhật chỉ có chưa đầy 2% dân số theo đạo Cơ đốc, nên ý tưởng này vẫn chỉ nằm trên giấy thôi.
Nhưng chính việc ít người theo đạo Cơ đốc ở Nhật cũng mở ra cơ hội lớn cho Takeshi, vì gần như không có dịch vụ nào liên quan đến ngày lễ này cho tín đồ. Theo lời kể của Takeshi, đã có một bà xơ tìm đến KFC nhờ tổ chức tiệc Giáng sinh cho trẻ em trường dòng gần đó. Nhận thấy đây là cơ hội vàng, Takeshi đã sắm bộ đồ ông già Noel để đến tận nơi chúc mừng lũ trẻ. Cùng với đó là một xô gà rán thơm phức nữa!
Tiếng lành đồn xa, ngày càng nhiều trường xung quanh tìm đến KFC nhờ tổ chức tiệc Giáng sinh, vì bọn trẻ thích lắm, dù có theo đạo hay không. Nhờ vậy mà những cửa hàng KFC đầu tiên ở Nhật không còn ế ẩm như trước nữa!
Năm 1972, KFC Nhật Bản sau nhiều lần đàm phán đã đạt được thỏa thuận mở chi nhánh tại trung tâm thành phố. Địa điểm được chọn là Kobe - nơi tập trung nhiều lao động Tây phương ở Nhật. Đây tỏ ra là nước đi chuẩn không cần chỉnh, chỉ hơn một năm sau, đến mùa đông 1973, KFC đã mở thêm 100 chi nhánh lớn nhỏ khắp Nhật rồi đó!
Vậy là giai đoạn khó khăn nhất đã qua, mở đường cho Okawara Takeshi biến ý tưởng trên giấy thành hiện thực.
Chiến dịch marketing "Christmas = Kentucky" huyền thoại
Năm 1974, KFC Nhật Bản mở rộng chiến dịch quảng bá món gà rán Giáng sinh ra toàn quốc, với hình ảnh gia đình quây quần bên xô gà KFC cùng slogan nổi tiếng "Christmas = Kentucky". Chiến dịch này viral ngay lập tức, giúp doanh số KFC tăng vọt mỗi mùa Giáng sinh!
Giải thích về thành công này, nhà nghiên cứu marketing Joonas Rokka ở Pháp cho biết: "Chiến dịch marketing của KFC đã lấp đầy khoảng trống trong nhận thức của người Nhật về Giáng sinh. Khi chưa ai biết 'truyền thống Giáng sinh' là gì, KFC đã dạy cho họ rằng: 'Vào Giáng sinh, bạn ăn gà rán của chúng tôi.'"
Nên nhớ là lúc đó Nhật chỉ có chưa đầy 2% dân số theo đạo Cơ đốc, đa phần là lao động nước ngoài. Những người này biết rằng không thể tìm được gà tây ở Nhật, nên cũng hài lòng với phương án thay thế là gà KFC. Còn những người không theo đạo thì coi đây là dịp lễ hội vui vẻ và dễ dàng tin vào "câu chuyện" của KFC. Và năm này qua năm khác, KFC dần trở thành biểu tượng gắn liền với Giáng sinh ở xứ sở hoa anh đào!
Có một sự trùng hợp thú vị là Colonel Sanders của KFC nhìn cực kỳ hợp với bộ đồ ông già Noel, và điều này càng khiến người Nhật nghĩ đến Giáng sinh khi nhìn thấy KFC.
Thực đơn Giáng sinh của KFC theo thời gian cũng ngày càng đa dạng hơn. Ban đầu chỉ là xô gà rán, giờ còn có cả gà quay nguyên con, bánh ngọt và rượu vang nữa đó! Theo thống kê của KFC Nhật, các phần ăn Giáng sinh đã đóng góp hơn 30% tổng doanh thu cả năm của công ty luôn. Nên họ cũng chuẩn bị cực kỹ cho các chiến dịch quảng bá mùa Giáng sinh hàng năm.
Còn về phía Okawara Takeshi, sau thành công của chiến dịch marketing "Christmas = Kentucky", ông nhanh chóng thăng tiến và trở thành CEO của KFC Nhật Bản từ năm 1984 đến 2002 luôn á!
Ngày nay, nhiều người Nhật biết rằng đất nước mình có lẽ là nơi duy nhất trên thế giới ăn mừng Giáng sinh bằng KFC. Nhưng điều đó cũng chẳng ảnh hưởng gì đến doanh thu của hãng gà rán này vào mỗi dịp Giáng sinh, vì suốt hơn 40 năm qua, những miếng gà rán KFC vẫn luôn là món ăn gắn liền với sự đoàn tụ gia đình ở Nhật Bản những ngày cuối năm.
Nguồn: kenh14.vn