Tưởng tượng xem, từ sau lần phi hành đoàn Apollo 17 "check-in" trên Mặt trăng vào tháng 12-1972, phải đợi tận 50 năm sau NASA mới hẹn "hẹn mai gặp lại" vào năm 2025 thông qua chương trình Artemis. Lâu vậy luôn á!
Cựu giám đốc NASA Jim Bridenstine - người từng "cầm lái" cơ quan này dưới thời cựu tổng thống Trump - khẳng định không phải do công nghệ hay khoa học chưa đủ xịn đâu nhé. Vậy thì... sao lại khó vậy trời?
Hết tiền rồi bạn ơi!
Lý do đầu tiên nghe xong là: "Ơ, nghiêm trọng đấy!" Ngân sách năm 2022 của NASA là 24 tỉ USD, và chính quyền Tổng thống Biden đang xin Quốc hội tăng lên gần 26 tỉ USD trong năm 2023.
Nghe nhiều nhỉ? Nhưng mà số tiền này phải chia đều cho cả núi dự án khác nữa đó: kính thiên văn vũ trụ James Webb xịn sò, dự án tên lửa khổng lồ SLS (Hệ thống phóng không gian), và cả đống nhiệm vụ khám phá Mặt trời, sao Mộc, sao Hỏa, tiểu hành tinh... đủ thứ luôn!
Để so sánh cho dễ hình dung nha, quân đội Mỹ có ngân sách khoảng 858 tỉ USD năm 2023. Chênh lệch quá xa luôn!
Cựu phi hành gia Walter Cunningham của Apollo 7 chia sẻ: "Phần ngân sách liên bang của NASA chỉ duy nhất đạt mức cao nhất là 4% vào năm 1965. Trong 40 năm qua, nó vẫn ở mức dưới 1% và trong 15 năm qua, nó đã hướng tới 0,4% ngân sách liên bang".
Chính trị... loạn xà ngầu!
Vấn đề thứ hai cũng đau đầu không kém: mỗi đời tổng thống lại một kiểu!
Bình thường việc thiết kế, chế tạo và thử nghiệm tàu vũ trụ mất nhiều năm, dài hơn cả nhiệm kỳ tổng thống. Nhưng mà... mỗi đời tổng thống mới lên lại "đổi gió", hủy dự án cũ của tiền nhiệm rồi làm cái mới theo ý mình. Drama thật sự!
Năm 2004, chính quyền cựu tổng thống Bush giao cho NASA làm chương trình Constellation với tên lửa Ares và tàu vũ trụ Orion để đưa người lên Mặt trăng. NASA đã chi tới 9 tỉ USD trong 5 năm để thiết kế và thử nghiệm.
Nhưng rồi cựu tổng thống Barack Obama lên nắm quyền, ông ấy... hủy luôn chương trình Constellation, chuyển sang làm tên lửa SLS.
Đến thời cựu tổng thống Trump thì không hủy SLS nhưng lại đổi mục tiêu: từ đưa người đến tiểu hành tinh sang tập trung vào Mặt trăng và sao Hỏa.
Cứ thế hủy đi hủy lại, tổng cộng lỗ khoảng 20 tỉ USD, lãng phí cả thời gian lẫn động lực làm việc luôn!
Công chúng... "meh" và giới trẻ không hứng
Một điều buồn nữa là công chúng Mỹ không mấy quan tâm đến chuyện khám phá Mặt trăng.
Ngay cả ở đỉnh cao của chương trình Apollo, sau khi Neil Armstrong và Aldrin bước lên Mặt trăng (sự kiện khủng vậy đó), chỉ có 53% người Mỹ nghĩ rằng chương trình đó đáng giá thôi. Hơi sốc nhỉ?
Vấn đề thế hệ kế thừa cũng đáng lo. Nhiều bạn nhỏ ở Mỹ giờ mơ ước trở thành ngôi sao YouTube hơn là phi hành gia nữa kìa!
Nhưng mà... vẫn có hy vọng!
Các nhà nghiên cứu và doanh nhân Mỹ vẫn đang cố gắng thúc đẩy việc xây dựng trạm vũ trụ trên Mặt trăng đó nha!
Một căn cứ Mặt trăng có thể trở thành "trạm xăng" cho các chuyến bay vũ trụ sâu xa hơn, giúp tạo ra kính viễn vọng không gian xịn hơn, hỗ trợ con người định cư trên sao Hỏa dễ dàng hơn, và giải quyết những bí ẩn khoa học lâu đời về Trái đất và Mặt trăng.
Nguồn: kenh14.vn