VoiBabe4694
New member
Phải công nhận là dơi là loài động vật có vú "độc nhất vô nhị" trên hành tinh của chúng mình đó nha! Không chỉ là loài động vật có vú duy nhất biết bay, mà còn là loài duy nhất ngủ lộn ngược nữa chứ
Thử tưởng tượng nha, khi bạn treo ngược người chỉ vài phút thôi là huyết áp tăng vù vù, tim đập chậm lại, còn nhãn áp thì tăng lên luôn. Treo lâu hơn là có thể nguy hiểm đến tính mạng luôn á Nhưng mà dơi thì khác, chúng có thể ngủ lộn ngược cả ngày, thậm chí cả mùa đông mà vẫn okela như thường! Vậy làm sao mà dơi ngủ kiểu đó mà không sao hết trơn nhỉ?
Tuy cùng bay được, nhưng dơi khác chim và côn trùng ở chỗ chúng không có đủ lực để cất cánh từ mặt đất. Cơ quan bay của dơi chỉ là lớp màng mỏng có lông được đỡ bởi chi trước (gọi là tay cánh), yếu hơn nhiều so với cánh đầy cơ bắp và lông của chim. Hơn nữa, dơi còn nặng hơn chim nữa - xương chim rỗng còn xương dơi thì không đâu!
Một số côn trùng bay có chân sau khỏe, có thể nhảy lên cao rồi bay luôn. Còn dơi thì chân sau siêu nhỏ, không thể chạy hay nhảy để cất cánh như côn trùng được.
Khi mình đến gần chim hoặc côn trùng trên mặt đất, chúng bay phụt lên trời là xong. Nhưng nếu dơi rơi xuống đất, gặp nguy hiểm chỉ biết bò bằng tứ chi chứ bay không nổi luôn
Vì thế, với dơi thì cách bay tốt nhất là đậu ở chỗ cao rồi tận dụng rơi tự do để cất cánh thôi!
Tay mình có cơ gấp và cơ duỗi. Các cơ nối với xương qua gân và kéo xương để cử động. Khi mình nắm chặt thứ gì đó, cơ gấp co lại còn cơ duỗi giãn ra; buông tay ra thì ngược lại.
Chân động vật cũng vậy nha. Khi chim đậu trên cây, các cơ gấp ở bàn chân co lại, khóa chặt vào cành. Nhưng cơ chân sau của dơi quá yếu nên không làm được điều này.
Kết quả là cơ gấp ở bàn chân dơi bị thoái hóa rồi, một đầu gân nối với đốt ngón, đầu kia nối thẳng lên phần trên cơ thể. Khi dơi treo ngược, trọng lực sẽ thay thế lực kéo cơ, làm căng gân ra, móng dơi tự động nắm chặt vào chỗ cao. Khi muốn bay, dơi chỉ cần "buông tay" là rơi vào trạng thái bay tự nhiên thôi! Vì thế khi treo ngược, các cơ của dơi ở trạng thái thả lỏng, thoải mái như mình nằm trên giường vậy đó
Thiết kế hỗ trợ trọng lực này tiết kiệm sức hơn nhiều so với thiết kế chống trọng lực của chim. Treo ngược ở chỗ cao giúp dơi có vị trí lý tưởng để cất cánh, muốn bay lúc nào cũng được!
Nhiều phim ảnh miêu tả dơi ngủ thành đàn trong hang vào ban ngày. Thực tế chúng có thể treo ngược ở gác xép, mái hiên, hốc cầu, cây rỗng và mọi chỗ có thể bắt được. Thực ra dơi không chỉ ngủ lộn ngược mà còn cho con bú trong tư thế lộn ngược luôn á! Kỳ hơn nữa là nó còn đi vệ sinh khi đang treo ngược, phân nó chỉ to bằng hạt gạo, kéo ra rơi xuống đất mà không làm bẩn cơ thể nha
Nếu cơ thể người bị lộn ngược, một đống máu sẽ đọng lại ở đầu, không về được tim, gây cảm giác khó chịu lắm. Khi mình đứng đi bình thường, máu không bị lưu lại ở tay chân là nhờ có van tĩnh mạch (nhiệm vụ đưa máu về tim), chỉ cho máu bơm từ dưới lên trên thôi.
Nhưng dơi không có van tĩnh mạch như vậy, thế mà cơ thành tĩnh mạch của nó lại siêu khỏe, có thể co bóp nhịp nhàng. Máu tĩnh mạch của hầu hết động vật có vú, kể cả của mình đều chảy thụ động, nhưng dơi có thể chủ động co mạch máu và thúc máu về tim luôn!
Ngoài ra, để hỗ trợ lượng oxy khổng lồ cần khi bay, dơi có trái tim phát triển đặc biệt, lớn gấp 3 lần các loài động vật có vú cùng kích thước và vận chuyển máu khỏe hơn hẳn. Tâm nhĩ phải của nó rất to, khi giãn ra có thể bơm rất nhiều máu tĩnh mạch.
Dơi vào trạng thái "ngủ đông" vào mùa đông, nhiệt độ cơ thể và tỷ lệ trao đổi chất giảm xuống. Nhiệt độ cơ thể giảm từ trên 40 độ C khi hoạt động xuống hơn 6 độ C, tiêu thụ năng lượng giảm từ 50 đến 99% luôn á! Ở trạng thái này, cơ thể chúng không cần nhiều oxy, nhịp tim giảm từ 1.100 nhịp/phút khi bay xuống còn 4 nhịp/phút thôi
Nguồn: soha.vn