Lông và tóc là đặc điểm chung của động vật có vú, nhưng bạn có bao giờ thắc mắc tại sao con người phải cắt tóc hoài trong khi động vật thì không?
Thực ra thì lông/tóc là "combo" đi kèm của mọi động vật có vú luôn nha, kể cả những bạn trông "trơn tuột" như hà mã, voi, tê giác, hay chuột naked mole. Ngay cả cá voi cũng không ngoại lệ đâu!
Tuy những loài này đã "xóa sổ" phần lớn lông trên cơ thể để thích nghi môi trường, nhưng chúng vẫn giữ được bộ lông ở mức độ nhất định.
Nhưng mà con người lại là case đặc biệt trong số các loài động vật có vú này. Bộ tóc của chúng ta, đặc biệt là tóc trên đầu, khác hẳn so với lông của động vật khác. Nếu không cắt tóc, tóc bạn có thể mọc dài vô tận, còn lông động vật thì đến một độ dài nhất định là dừng liền!
Vậy tóc người có thể dài đến đâu nếu không cắt? Câu hỏi này nhiều người tò mò lắm nhưng ít ai thực sự thử nghiệm. Nhưng mà không sao, vì con người ta luôn thích thử thách giới hạn của bản thân mà!
Có một chị người Mỹ 50 tuổi đã không cắt tóc trong suốt 40 năm luôn á! Đến tháng 3/2016, mái tóc của chị được Kỷ lục Guinness thế giới ghi nhận với chiều dài lên tới 16,8m. Khủng không nè!
Tốc độ tăng trưởng của tóc người bình thường khoảng 1cm mỗi tháng. Tính theo tốc độ này thì trong 40 năm, tóc chỉ dài khoảng gần 5m thôi. Vậy mà chị này có tóc dài tới 16,8m, quả là một điều khá kỳ lạ!
Giờ mình cùng tìm hiểu "cơ chế" đằng sau việc tóc mọc dài nhé! Nang tóc chính là "nhà máy sản xuất" tóc, và tóc được tạo ra từ sự tăng trưởng và biệt hóa của các tế bào trong nang tóc.
Cơ thể con người có khoảng 5 triệu nang tóc, trong đó có 1 triệu ở trên đầu và 100.000 đến 150.000 trên da đầu. Các nang tóc nằm trong da và được điều chỉnh bởi hormone cùng các yếu tố tăng trưởng khác nhau. Mỗi nang tóc còn chứa một nhóm tế bào gốc - một "mô nhỏ" khá phức tạp đó!
Những tế bào gốc nang lông này giống như "mẹ" của các tế bào xung quanh nang lông, có thể liên tục phân chia để cung cấp nguồn tế bào cho nang lông đang phát triển. Những tế bào mới này có thể biệt hóa thành tóc, tuyến bã nhờn, tế bào melanocytes, tế bào cơ trơn...
Vòng đời của nang tóc được chia thành 3 giai đoạn: tăng trưởng (Anagen), suy thoái (Catagen) và nghỉ ngơi (Telogen). Khoảng 90%-95% nang tóc trên da đầu khỏe mạnh đang trong giai đoạn tăng trưởng, 1% bước vào thời kỳ suy thoái và 5%-10% đang nghỉ ngơi.
Trong giai đoạn anagen (kéo dài 2-8 năm), các tế bào nang tóc hoạt động "hết công suất" luôn á! Các tế bào gốc nang lông sẽ phân chia và biệt hóa với số lượng khủng, và tóc sẽ phát triển nhanh chóng, khỏe mạnh.
Sau giai đoạn tăng trưởng, nang tóc sẽ ở giai đoạn catagen khoảng 2-3 tuần. Lúc này, các tế bào trong nang lông ngừng phát triển và tóc sẽ không mọc dài thêm nữa. Phần gốc của tóc sẽ được đẩy từ mô dưới da lên vùng gần tế bào gốc nang lông.
Sau đó, nang tóc bước vào thời gian nghỉ ngơi từ 2-3 tháng. Lúc này, kết nối giữa tóc và nang tóc không còn chặt chẽ nữa, có thể nói sợi tóc đó đã "chết" và có nguy cơ rụng bất cứ lúc nào. Hơn nữa, vì sản xuất melanin bị giảm nên chúng ta có thể thấy chân tóc có màu trắng đó!
Nhưng đối với nang lông, cái chết cũng có nghĩa là tái sinh nha! Ở động vật có vú trưởng thành, nang lông là cấu trúc duy nhất có khả năng tự tái tạo đấy.
Sau khi hoàn thành một chu kỳ tăng trưởng, nang tóc sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng tiếp theo dưới sự kích thích của các tín hiệu thích hợp. Sau một thời gian, một sợi tóc mới sẽ mọc lên. Sợi tóc cũ có thể vẫn còn nguyên hoặc đã rụng và được thay thế bằng sợi tóc mới.
Do đó, tóc dễ rụng nhất khi nang tóc chuyển từ giai đoạn nghỉ ngơi sang giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Thực ra, con người có thể rụng tới 100 sợi tóc mỗi ngày luôn á! Nhưng đồng thời, 100 sợi tóc tương ứng lại bắt đầu bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.
Ở trạng thái lý tưởng, số lượng tóc của một người sẽ được duy trì ổn định ở mức khoảng 100.000 đến 150.000 sợi.
Thực ra từ chu kỳ nang tóc được giới thiệu ở trên, có thể thấy rằng chiều dài tóc có thời kỳ suy thoái và nghỉ ngơi nên về cơ bản tóc cũng sẽ có độ dài giới hạn chứ không dài mãi được.
Nói cách khác, thời gian của giai đoạn tăng trưởng nang tóc quyết định độ dài của tóc. Thời gian tăng trưởng càng dài, tóc của chúng ta càng có khả năng mọc dài hơn.
Nói chung, các nang tóc của da đầu con người chỉ phát triển 2-8 năm. Do đó, chiều dài mà tóc có thể đạt được thực sự bị giới hạn trong khoảng vài mét thôi.
Chính vì có thời gian phát triển kéo dài nên tóc của chúng ta liên tục dài ra và cần phải cắt thường xuyên. Trong khi đó, lông tay, lông chân, lông mi và lông mày chỉ có thời gian tăng trưởng tích cực trong khoảng 30-45 ngày thôi.
Nên những phần lông đó sẽ có chu kỳ rụng và phát triển nhanh hơn tóc, theo đó độ dài của chúng cũng rất hạn chế. Đó cũng là lý do tại sao lông ở những khu vực này sẽ không phát triển quá mức nếu không được cắt tỉa.
Tương tự, lông của các động vật có vú khác có chu kỳ tăng trưởng tương tự nhưng ngắn hơn tóc con người nhiều. Vậy nên chúng sẽ rụng trước khi phát triển dài như tóc người.
Nguồn: soha.vn