Khi những bức xúc, tổn thương không thể nói với bố mẹ, giới trẻ thường tìm đến mạng xã hội để kiếm chút đồng cảm Từ câu chuyện nhóm "con ghét bố mẹ", các chuyên gia chỉ ra rằng nhà trường không chỉ là nơi nhồi kiến thức, mà còn phải tạo một không gian an toàn để học sinh được lắng nghe, chia sẻ và nhận sự hỗ trợ kịp thời.
Group "con ghét bố mẹ" 262K thành viên - dấu hiệu đáng lo ngại
Từ khoảng 40.000 thành viên, chỉ sau vài ngày, hội nhóm "con ghét bố mẹ" đã tăng vọt lên gần 300.000 người, kéo theo hàng trăm bài đăng liên tục về những drama quanh mối quan hệ cha mẹ - con cái.
Khi làn sóng công kích những đứa trẻ "ghét bố mẹ" xuất hiện từ một bộ phận thành viên mới gia nhập, nhiều phụ huynh và thành viên lâu năm lại lên tiếng bảo vệ, cho rằng các em cần được tiếp tục chia sẻ về cảm xúc, tổn thương và những khúc mắc của mình.
Nhưng đằng sau cuộc tranh cãi này, còn một câu hỏi khó hơn: Tại sao những điều trẻ có thể kể với hàng nghìn người lạ trên mạng lại không dám nói với chính bố mẹ mình?
Người lắng nghe hàng nghìn tâm sự thầm kín
Hiểu được học sinh luôn có những tâm tư khó chia sẻ, khó gọi tên, cô Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Chương Dương (Hà Nội), đã bắt đầu đặt hòm thư "Điều em muốn nói" trong trường từ năm 2019.
"Khi ấy tôi chỉ nghĩ đơn giản là có những điều học sinh muốn nói nhưng ngại gặp trực tiếp thầy cô, vậy mình tạo thêm cho các em một cách để nói", cô Vân Hồng chia sẻ.
Đến nay, cô đã đọc hàng nghìn lá thư của học sinh. Những lá thư gửi đến hòm thư "Điều em muốn nói" đôi khi là những mẩu giấy được xé vội từ trang vở, viết vài dòng nguệch ngoạc, lúc lại là những tấm bưu thiếp được học sinh tự tay trang trí cẩn thận, nắn nót ghi lại điều các em muốn nói.
Nội dung cũng đủ thể loại câu chuyện của tuổi học trò: từ bữa cơm bán trú, thầy cô, bạn bè, chuyện học hành đến những rắc rối trong gia đình. Có học sinh còn tìm đến cô để nhờ tư vấn chuyện "crush" tuổi mới lớn nữa
"Đằng sau một lá thư đôi khi là một câu chuyện mà nếu các em không viết ra thì người lớn hoàn toàn không biết. Tôi nhớ có em viết một lá thư rất dài, kể rằng em buồn và áp lực vì thường xuyên bị bố mẹ so sánh với chị. Em luôn có cảm giác mình không bằng chị, làm gì cũng sợ bố mẹ không hài lòng. Có em đang làm lớp trưởng lại viết thư xin cô cho từ chức vì em thấy mệt và áp lực quá", cô Vân Hồng kể.
Điều đáng chú ý là những năm gần đây, số thư gửi đến hòm thư ít dần. Nhưng với cô, đó không phải dấu hiệu mô hình thất bại đâu nhé! Ngược lại, cô cho rằng điều đáng mừng là học sinh đã quen với việc tìm đến thầy cô trực tiếp rồi
"Hòm thư chỉ là một cách để bắt đầu thôi. Còn khi một đứa trẻ đủ tin tưởng để tìm đến người lớn và nói thẳng điều mình đang nghĩ, đang buồn, đang vướng mắc thì tốt hơn rất nhiều", cô Vân Hồng chia sẻ.
Với những lá thư có nội dung nhạy cảm, cô Vân Hồng không lập tức gọi học sinh lên để hỏi "có phải em viết không?". Có chuyện được cô lồng ghép vào những buổi trò chuyện hoặc bài học trên lớp để học sinh tự nhận ra vấn đề mà không cảm thấy mình bị "bêu riếu" làm ví dụ. Có trường hợp cô gặp riêng để nghe các em tâm sự thêm.
Khi cần trao đổi với bố mẹ, nhà trường cũng phải thực hiện thận trọng lắm, để phụ huynh hiểu con hơn nhưng trẻ không có cảm giác câu chuyện mình chia sẻ với cô ngay lập tức bị "bật mí"
"Có những câu chuyện chỉ cần ngồi nghe các em nói hết đã giải quyết được một nửa rồi. Trẻ con nhiều khi chưa cần người lớn đưa ra ngay một giải pháp. Các em cần trước hết là có một người chịu nghe mình nói hết câu chuyện", cô nhấn mạnh.
Đây cũng là điều khiến cô Hồng liên tưởng đến những hội nhóm như "con ghét bố mẹ" trên mạng. Theo cô, khi một đứa trẻ có thể kể những điều rất riêng tư với một người xa lạ trên mạng nhưng lại không nói được với bố mẹ, thầy cô, thì người lớn cần tự soi lại mình.
"Có lẽ bố mẹ và thầy cô cũng nên tự hỏi một câu: Tại sao con có thể kể những điều rất riêng với một người xa lạ trên mạng nhưng lại không nói được với mình?", cô đặt vấn đề.
Với cô Vân Hồng, không gian an toàn cho trẻ không nhất thiết phải là phòng tư vấn hay hòm thư đâu. Quan trọng nhất vẫn là một người lớn mà đứa trẻ tin rằng: khi mình nói ra, người ấy sẽ nghe hết, không vội phán xét, không mắng và không tùy tiện kể câu chuyện của mình cho người khác nghe
Đừng để mạng xã hội trở thành nơi duy nhất trẻ được nói
TS. giáo dục Nguyễn Thụy Anh cho rằng sự xuất hiện của những hội nhóm như "con ghét bố mẹ" cho thấy nhu cầu được thấu hiểu giữa cha mẹ và con cái chưa được đáp ứng. Khi con cái không biết cách giãi bày, bố mẹ thiếu kỹ năng chia sẻ, khoảng cách giữa hai thế hệ dễ bị đẩy xa hơn, kéo theo tâm lý đổ lỗi, lên án
Theo bà, khi phát hiện trẻ tham gia những cộng đồng có nguy cơ kích động hoặc cổ súy hành vi xấu, người lớn không nên lập tức cấm đoán hay trách phạt ngay.
"Người lớn cần là chỗ dựa cho trẻ. Việc đầu tiên là thể hiện thái độ bình tĩnh, độ lượng nhất có thể. Những đứa trẻ đang bị kích động cần những người lớn không bị ảnh hưởng của làn sóng kích động đó, giúp chúng bình tâm trở lại để chia sẻ nhu cầu thật sự của chúng chứ không phải những điều đã bị phóng đại qua lăng kính đám đông. Chỉ có lắng nghe không phán xét, chỉ có lắng nghe để cố gắng đến gần nhau hơn, hiểu học trò mình, con mình mới là tâm thế phù hợp", TS. Nguyễn Thụy Anh nêu quan điểm.
Theo chuyên gia, người lớn cần tránh vội kết luận, đưa ra giải pháp hay "mở lớp dạy dỗ" khi chưa thực sự lắng nghe và chấp nhận những điều trẻ chia sẻ. Việc được nói ra trực tiếp trong một không gian an toàn, nơi trẻ cảm thấy được yêu thương và tôn trọng, sẽ khác hẳn với việc trút bày cảm xúc trên mạng xã hội.
Từ góc độ tham vấn tâm lý, ông Cao Quốc Tuấn - chuyên gia tư vấn tâm lý, đại diện Văn phòng Mặt trời - Long Biên, cho rằng bên cạnh gia đình, nhà trường cũng cần chủ động phòng ngừa thay vì chỉ hỗ trợ khi học sinh đã "toang" rồi.
"Nhà trường cần tạo được môi trường an toàn để các con mở lòng. Đôi khi trong mối quan hệ gia đình, trẻ khó mở lòng với bố mẹ thì thầy cô hoặc những người lớn trong trường có thể trở thành những người mà các em tin tưởng", chuyên gia Cao Quốc Tuấn nêu ý kiến.
Các hoạt động giáo dục kỹ năng nên được tổ chức theo từng độ tuổi, tập trung vào kết nối gia đình, cách tìm kiếm sự giúp đỡ, an toàn số và xử lý những tình huống hay gặp. Những vấn đề như xung đột với bạn bè, áp lực học tập, môi trường toxic trên mạng hay khó khăn trong gia đình có thể được đưa vào các hoạt động trải nghiệm để học sinh thực hành cách ứng phó. Đặc biệt, trong trường hợp trẻ khó chia sẻ với bố mẹ, thầy cô có thể trở thành người lớn mà các em tin tưởng
Nguồn: kenh14.vn
Group "con ghét bố mẹ" 262K thành viên - dấu hiệu đáng lo ngại
Từ khoảng 40.000 thành viên, chỉ sau vài ngày, hội nhóm "con ghét bố mẹ" đã tăng vọt lên gần 300.000 người, kéo theo hàng trăm bài đăng liên tục về những drama quanh mối quan hệ cha mẹ - con cái.
Khi làn sóng công kích những đứa trẻ "ghét bố mẹ" xuất hiện từ một bộ phận thành viên mới gia nhập, nhiều phụ huynh và thành viên lâu năm lại lên tiếng bảo vệ, cho rằng các em cần được tiếp tục chia sẻ về cảm xúc, tổn thương và những khúc mắc của mình.
Nhưng đằng sau cuộc tranh cãi này, còn một câu hỏi khó hơn: Tại sao những điều trẻ có thể kể với hàng nghìn người lạ trên mạng lại không dám nói với chính bố mẹ mình?
Người lắng nghe hàng nghìn tâm sự thầm kín
Hiểu được học sinh luôn có những tâm tư khó chia sẻ, khó gọi tên, cô Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Chương Dương (Hà Nội), đã bắt đầu đặt hòm thư "Điều em muốn nói" trong trường từ năm 2019.
"Khi ấy tôi chỉ nghĩ đơn giản là có những điều học sinh muốn nói nhưng ngại gặp trực tiếp thầy cô, vậy mình tạo thêm cho các em một cách để nói", cô Vân Hồng chia sẻ.
Đến nay, cô đã đọc hàng nghìn lá thư của học sinh. Những lá thư gửi đến hòm thư "Điều em muốn nói" đôi khi là những mẩu giấy được xé vội từ trang vở, viết vài dòng nguệch ngoạc, lúc lại là những tấm bưu thiếp được học sinh tự tay trang trí cẩn thận, nắn nót ghi lại điều các em muốn nói.
Nội dung cũng đủ thể loại câu chuyện của tuổi học trò: từ bữa cơm bán trú, thầy cô, bạn bè, chuyện học hành đến những rắc rối trong gia đình. Có học sinh còn tìm đến cô để nhờ tư vấn chuyện "crush" tuổi mới lớn nữa
"Đằng sau một lá thư đôi khi là một câu chuyện mà nếu các em không viết ra thì người lớn hoàn toàn không biết. Tôi nhớ có em viết một lá thư rất dài, kể rằng em buồn và áp lực vì thường xuyên bị bố mẹ so sánh với chị. Em luôn có cảm giác mình không bằng chị, làm gì cũng sợ bố mẹ không hài lòng. Có em đang làm lớp trưởng lại viết thư xin cô cho từ chức vì em thấy mệt và áp lực quá", cô Vân Hồng kể.
Điều đáng chú ý là những năm gần đây, số thư gửi đến hòm thư ít dần. Nhưng với cô, đó không phải dấu hiệu mô hình thất bại đâu nhé! Ngược lại, cô cho rằng điều đáng mừng là học sinh đã quen với việc tìm đến thầy cô trực tiếp rồi
"Hòm thư chỉ là một cách để bắt đầu thôi. Còn khi một đứa trẻ đủ tin tưởng để tìm đến người lớn và nói thẳng điều mình đang nghĩ, đang buồn, đang vướng mắc thì tốt hơn rất nhiều", cô Vân Hồng chia sẻ.
Với những lá thư có nội dung nhạy cảm, cô Vân Hồng không lập tức gọi học sinh lên để hỏi "có phải em viết không?". Có chuyện được cô lồng ghép vào những buổi trò chuyện hoặc bài học trên lớp để học sinh tự nhận ra vấn đề mà không cảm thấy mình bị "bêu riếu" làm ví dụ. Có trường hợp cô gặp riêng để nghe các em tâm sự thêm.
Khi cần trao đổi với bố mẹ, nhà trường cũng phải thực hiện thận trọng lắm, để phụ huynh hiểu con hơn nhưng trẻ không có cảm giác câu chuyện mình chia sẻ với cô ngay lập tức bị "bật mí"
"Có những câu chuyện chỉ cần ngồi nghe các em nói hết đã giải quyết được một nửa rồi. Trẻ con nhiều khi chưa cần người lớn đưa ra ngay một giải pháp. Các em cần trước hết là có một người chịu nghe mình nói hết câu chuyện", cô nhấn mạnh.
Đây cũng là điều khiến cô Hồng liên tưởng đến những hội nhóm như "con ghét bố mẹ" trên mạng. Theo cô, khi một đứa trẻ có thể kể những điều rất riêng tư với một người xa lạ trên mạng nhưng lại không nói được với bố mẹ, thầy cô, thì người lớn cần tự soi lại mình.
"Có lẽ bố mẹ và thầy cô cũng nên tự hỏi một câu: Tại sao con có thể kể những điều rất riêng với một người xa lạ trên mạng nhưng lại không nói được với mình?", cô đặt vấn đề.
Với cô Vân Hồng, không gian an toàn cho trẻ không nhất thiết phải là phòng tư vấn hay hòm thư đâu. Quan trọng nhất vẫn là một người lớn mà đứa trẻ tin rằng: khi mình nói ra, người ấy sẽ nghe hết, không vội phán xét, không mắng và không tùy tiện kể câu chuyện của mình cho người khác nghe
Đừng để mạng xã hội trở thành nơi duy nhất trẻ được nói
TS. giáo dục Nguyễn Thụy Anh cho rằng sự xuất hiện của những hội nhóm như "con ghét bố mẹ" cho thấy nhu cầu được thấu hiểu giữa cha mẹ và con cái chưa được đáp ứng. Khi con cái không biết cách giãi bày, bố mẹ thiếu kỹ năng chia sẻ, khoảng cách giữa hai thế hệ dễ bị đẩy xa hơn, kéo theo tâm lý đổ lỗi, lên án
Theo bà, khi phát hiện trẻ tham gia những cộng đồng có nguy cơ kích động hoặc cổ súy hành vi xấu, người lớn không nên lập tức cấm đoán hay trách phạt ngay.
"Người lớn cần là chỗ dựa cho trẻ. Việc đầu tiên là thể hiện thái độ bình tĩnh, độ lượng nhất có thể. Những đứa trẻ đang bị kích động cần những người lớn không bị ảnh hưởng của làn sóng kích động đó, giúp chúng bình tâm trở lại để chia sẻ nhu cầu thật sự của chúng chứ không phải những điều đã bị phóng đại qua lăng kính đám đông. Chỉ có lắng nghe không phán xét, chỉ có lắng nghe để cố gắng đến gần nhau hơn, hiểu học trò mình, con mình mới là tâm thế phù hợp", TS. Nguyễn Thụy Anh nêu quan điểm.
Theo chuyên gia, người lớn cần tránh vội kết luận, đưa ra giải pháp hay "mở lớp dạy dỗ" khi chưa thực sự lắng nghe và chấp nhận những điều trẻ chia sẻ. Việc được nói ra trực tiếp trong một không gian an toàn, nơi trẻ cảm thấy được yêu thương và tôn trọng, sẽ khác hẳn với việc trút bày cảm xúc trên mạng xã hội.
Từ góc độ tham vấn tâm lý, ông Cao Quốc Tuấn - chuyên gia tư vấn tâm lý, đại diện Văn phòng Mặt trời - Long Biên, cho rằng bên cạnh gia đình, nhà trường cũng cần chủ động phòng ngừa thay vì chỉ hỗ trợ khi học sinh đã "toang" rồi.
"Nhà trường cần tạo được môi trường an toàn để các con mở lòng. Đôi khi trong mối quan hệ gia đình, trẻ khó mở lòng với bố mẹ thì thầy cô hoặc những người lớn trong trường có thể trở thành những người mà các em tin tưởng", chuyên gia Cao Quốc Tuấn nêu ý kiến.
Các hoạt động giáo dục kỹ năng nên được tổ chức theo từng độ tuổi, tập trung vào kết nối gia đình, cách tìm kiếm sự giúp đỡ, an toàn số và xử lý những tình huống hay gặp. Những vấn đề như xung đột với bạn bè, áp lực học tập, môi trường toxic trên mạng hay khó khăn trong gia đình có thể được đưa vào các hoạt động trải nghiệm để học sinh thực hành cách ứng phó. Đặc biệt, trong trường hợp trẻ khó chia sẻ với bố mẹ, thầy cô có thể trở thành người lớn mà các em tin tưởng
Nguồn: kenh14.vn