Thật ra mình hoàn toàn có thể phòng ngừa đột quỵ bằng cách bắt "tín hiệu cầu cứu" từ cơ thể sớm đó nha!
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) giờ không còn là "đặc quyền" của người già nữa rồi, mà đang ngày càng "ghé thăm" giới trẻ, trở thành một trong những mối đe dọa siêu nghiêm trọng với sức khỏe của các bạn trẻ hiện nay luôn Khi đột quỵ xảy ra thì diễn biến nhanh vô cùng, chỉ cần chậm chân vài phút trong việc cấp cứu là có thể dẫn đến liệt, tàn phế, thậm chí tử vong á.
Điều đáng lo là trước khi "nổ bom", cơ thể thường đã "hint" rất nhiều tín hiệu cảnh báo sớm rồi, nhưng mà nó lại mơ hồ quá nên dễ bị lướt qua mất. Trong khi đó, việc nhận diện kịp thời từng dấu hiệu, từng phút ban đầu lại chính là yếu tố then chốt quyết định cơ hội phục hồi và chất lượng sống sau này đó.
Có một case của ông Trương đến từ Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu vẫn khỏe re. Gần đây, ông hay bị ù tai bên trái, giống như có tiếng vo ve trong tai ý. Nghĩ là do mệt nên ông không để tâm lắm.
Nhưng mà triệu chứng ngày càng nghiêm trọng, ù tai kéo dài ngay cả khi ở chỗ yên tĩnh, kèm theo giảm thính lực luôn. Khi đi khám, kết quả chụp mạch não cho thấy động mạch não giữa bên trái bị hẹp nghiêm trọng hơn 70%
Bác sĩ nhận định, tình trạng ù tai và giảm thính lực của ông rất có thể liên quan đến nguy cơ nhồi máu não. May thay là phát hiện kịp nên đã control được bệnh rồi.
Từ case này, các bác sĩ cảnh báo: nếu xuất hiện thường xuyên 3 dấu hiệu bất thường ở tai dưới đây, thì phải cảnh giác với nguy cơ đột quỵ ngay nhé!
1. Mất thính lực đột ngột - không phải chuyện đùa đâu nha
Một số nghiên cứu lâm sàng gần đây cho thấy, điếc đột ngột (sudden sensorineural hearing loss) không chỉ là bệnh tai đơn thuần mà trong một số trường hợp có thể là dấu hiệu sớm của nhồi máu não đó. Lý do là vì tai trong và hệ thần kinh thính giác có mối quan hệ siêu chặt chẽ với hệ mạch máu não. Khi xảy ra tình trạng thiếu máu cục bộ ở vùng não hoặc rối loạn vi tuần hoàn, dòng máu nuôi dưỡng ốc tai và dây thần kinh thính giác bị suy giảm, từ đó dẫn đến mất thính lực đột ngột.
Thực tế thì suy giảm thính lực do tuổi tác thường diễn ra từ từ và đối xứng hai bên. Ngược lại, điếc đột ngột thường xảy ra nhanh, trong vài giờ đến vài ngày, có thể ở một bên tai, và không kèm theo nguyên nhân rõ ràng. Đây chính là điểm cần đặc biệt lưu tâm.
Đáng nói là nếu tình trạng này đi kèm với các triệu chứng thần kinh như chóng mặt, mất thăng bằng, tê yếu tay chân, nói khó hoặc nhìn mờ thì nguy cơ liên quan đến tổn thương mạch máu não càng cao. Một số nghiên cứu dịch tễ cũng ghi nhận, nhóm bệnh nhân bị điếc đột ngột có tỷ lệ mắc đột quỵ cao hơn so với dân số chung, đặc biệt trong giai đoạn sớm sau khi xuất hiện triệu chứng.
Vì vậy, khi xuất hiện mất thính lực đột ngột thì đừng chủ quan coi là vấn đề tai mũi họng thông thường nha, mà phải đi khám sớm để được đánh giá toàn diện, bao gồm cả nguy cơ bệnh lý mạch máu não luôn.
2. Ù tai dai dẳng - "alert" đỏ từ não bộ
Ù tai là hiện tượng mình cảm nhận được âm thanh như tiếng vo ve, ù, rít… trong tai hoặc trong đầu dù không có nguồn âm thanh từ bên ngoài. Đây là triệu chứng khá phổ biến, thường liên quan đến các rối loạn thính giác ngoại biên. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, ù tai cũng có thể phản ánh những bất thường về tuần hoàn hoặc thần kinh trung ương đó.
Đặc biệt, nếu ù tai xuất hiện đột ngột, kéo dài, mang tính liên tục và xảy ra một bên tai thì cần được lưu ý như một dấu hiệu cảnh báo sớm của các vấn đề mạch máu não, trong đó có nhồi máu não. Nguyên nhân là do hệ thống cấp máu cho tai trong có mối liên hệ chặt chẽ với tuần hoàn não. Khi lưu lượng máu bị suy giảm hoặc gián đoạn thì không chỉ chức năng thính giác bị ảnh hưởng mà còn có thể là biểu hiện sớm của tình trạng thiếu máu não cục bộ.
Một số nghiên cứu dịch tễ đã ghi nhận mối liên hệ này rồi nha. Cụ thể, nghiên cứu đăng trên BMJ Public Health cho thấy, những người có triệu chứng ù tai có nguy cơ bị nhồi máu não cao gấp khoảng 2,5 lần so với người không có triệu chứng đó
Vì vậy, đừng xem nhẹ tình trạng ù tai nhé, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu thần kinh như chóng mặt, mất thăng bằng, tê yếu tay chân hay rối loạn ngôn ngữ. Việc thăm khám sớm có thể giúp phát hiện kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến mạch máu não á.
3. Đau tai không rõ nguyên nhân - đừng bỏ qua nha
Trong một số trường hợp hiếm gặp, đau tai có thể xuất hiện như một dấu hiệu cảnh báo sớm trước khi xảy ra đột quỵ. Dù không phải triệu chứng điển hình nhưng hiện tượng này có thể liên quan đến những rối loạn ở hệ thần kinh trung ương.
Về mặt giải phẫu, tai không hoạt động độc lập mà có liên hệ mật thiết với nhiều dây thần kinh sọ não, như dây thần kinh sinh ba (V), dây thần kinh mặt (VII) hay dây thần kinh thiệt hầu (IX). Khi xảy ra tình trạng thiếu máu não cục bộ hoặc rối loạn tuần hoàn não thì các đường dẫn truyền thần kinh này có thể bị ảnh hưởng, từ đó gây ra cảm giác đau lan tỏa hoặc quy chiếu về vùng tai.
Cơn đau có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như đau nhói, đau âm ỉ hoặc cảm giác căng tức sâu trong tai, mức độ khác nhau tùy từng người. Đáng lưu ý là đau tai liên quan đến nguyên nhân thần kinh thường không thấy tổn thương thực thể khi khám tai thông thường, dễ khiến mình chủ quan lắm.
Trong một số trường hợp, triệu chứng này còn đi kèm với các dấu hiệu thần kinh khác như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn hoặc rối loạn thăng bằng. Đây là những biểu hiện cho thấy có thể đang tồn tại bất thường trong hệ mạch máu não đó.
Vì vậy, nếu xuất hiện đau tai không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm theo các triệu chứng thần kinh thì nên đi khám sớm để được đánh giá toàn diện, tránh bỏ sót nguy cơ đột quỵ nhé!
Phòng bệnh hơn chữa bệnh - những tips đơn giản mà hiệu quả
Bên cạnh việc nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo, dự phòng đột quỵ cần bắt đầu từ những can thiệp đơn giản nhưng có cơ sở khoa học, nhằm cải thiện tuần hoàn, kiểm soát chuyển hóa và bảo vệ hệ mạch máu não.
Một số động tác xoa bóp - vận động nhẹ nhàng:
Một số động tác xoa bóp - vận động nhẹ có thể hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường cung cấp oxy cho não nếu thực hiện đều đặn:
• Kích thích vùng đầu: ấn và day các vị trí như vùng đỉnh đầu, sau gáy kết hợp xoa da đầu giúp tăng lưu lượng máu não, cải thiện sự tỉnh táo và chức năng thần kinh
• Vỗ và xoa vùng vai - cổ: tác động lên khu vực cổ vai, hỗ trợ giãn mạch, giảm co cứng cơ, cải thiện tuần hoàn vùng cổ - nơi tập trung nhiều mạch máu nuôi não
• Vận động phối hợp tay - chân: thúc đẩy tuần hoàn toàn thân, cải thiện chức năng tim mạch và tăng khả năng điều hòa huyết áp
Dưới góc độ sinh lý học thì các hoạt động này giúp tăng lưu thông máu, cải thiện vi tuần hoàn và giảm tình trạng ứ trệ tuần hoàn, từ đó góp phần hạn chế nguy cơ hình thành huyết khối - một trong những nguyên nhân chính gây đột quỵ đó.
Chế độ ăn giàu chất xơ:
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa đột quỵ luôn nha. Nhiều bằng chứng cho thấy chất xơ có tác động tích cực đến sức khỏe tim mạch và não bộ.
Theo nghiên cứu từ Harvard Medical School, mỗi ngày bổ sung thêm khoảng 7g chất xơ có thể giúp giảm khoảng 7% nguy cơ đột quỵ đó. Cơ chế được giải thích là do chất xơ giúp:
• Giảm cholesterol máu
• Cải thiện độ nhạy insulin
• Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
• Giảm phản ứng viêm mạn tính
Tuy nhiên, khẩu phần ăn của nhiều người hiện nay lại thiếu hụt đáng kể lượng chất xơ cần thiết rồi
Kết luận: Lắng nghe cơ thể - chìa khóa vàng bảo vệ não bộ
Những biểu hiện như ù tai, đau tai hay giảm thính lực tưởng chừng đơn giản nhưng trong một số trường hợp có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ đó. Việc lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm bất thường, kết hợp với lối sống khoa học - đặc biệt là duy trì vận động và chế độ ăn giàu chất xơ - sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh nha!
Nguồn: soha.vn
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) giờ không còn là "đặc quyền" của người già nữa rồi, mà đang ngày càng "ghé thăm" giới trẻ, trở thành một trong những mối đe dọa siêu nghiêm trọng với sức khỏe của các bạn trẻ hiện nay luôn Khi đột quỵ xảy ra thì diễn biến nhanh vô cùng, chỉ cần chậm chân vài phút trong việc cấp cứu là có thể dẫn đến liệt, tàn phế, thậm chí tử vong á.
Điều đáng lo là trước khi "nổ bom", cơ thể thường đã "hint" rất nhiều tín hiệu cảnh báo sớm rồi, nhưng mà nó lại mơ hồ quá nên dễ bị lướt qua mất. Trong khi đó, việc nhận diện kịp thời từng dấu hiệu, từng phút ban đầu lại chính là yếu tố then chốt quyết định cơ hội phục hồi và chất lượng sống sau này đó.
Có một case của ông Trương đến từ Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu vẫn khỏe re. Gần đây, ông hay bị ù tai bên trái, giống như có tiếng vo ve trong tai ý. Nghĩ là do mệt nên ông không để tâm lắm.
Nhưng mà triệu chứng ngày càng nghiêm trọng, ù tai kéo dài ngay cả khi ở chỗ yên tĩnh, kèm theo giảm thính lực luôn. Khi đi khám, kết quả chụp mạch não cho thấy động mạch não giữa bên trái bị hẹp nghiêm trọng hơn 70%
Bác sĩ nhận định, tình trạng ù tai và giảm thính lực của ông rất có thể liên quan đến nguy cơ nhồi máu não. May thay là phát hiện kịp nên đã control được bệnh rồi.
Từ case này, các bác sĩ cảnh báo: nếu xuất hiện thường xuyên 3 dấu hiệu bất thường ở tai dưới đây, thì phải cảnh giác với nguy cơ đột quỵ ngay nhé!
1. Mất thính lực đột ngột - không phải chuyện đùa đâu nha
Một số nghiên cứu lâm sàng gần đây cho thấy, điếc đột ngột (sudden sensorineural hearing loss) không chỉ là bệnh tai đơn thuần mà trong một số trường hợp có thể là dấu hiệu sớm của nhồi máu não đó. Lý do là vì tai trong và hệ thần kinh thính giác có mối quan hệ siêu chặt chẽ với hệ mạch máu não. Khi xảy ra tình trạng thiếu máu cục bộ ở vùng não hoặc rối loạn vi tuần hoàn, dòng máu nuôi dưỡng ốc tai và dây thần kinh thính giác bị suy giảm, từ đó dẫn đến mất thính lực đột ngột.
Thực tế thì suy giảm thính lực do tuổi tác thường diễn ra từ từ và đối xứng hai bên. Ngược lại, điếc đột ngột thường xảy ra nhanh, trong vài giờ đến vài ngày, có thể ở một bên tai, và không kèm theo nguyên nhân rõ ràng. Đây chính là điểm cần đặc biệt lưu tâm.
Đáng nói là nếu tình trạng này đi kèm với các triệu chứng thần kinh như chóng mặt, mất thăng bằng, tê yếu tay chân, nói khó hoặc nhìn mờ thì nguy cơ liên quan đến tổn thương mạch máu não càng cao. Một số nghiên cứu dịch tễ cũng ghi nhận, nhóm bệnh nhân bị điếc đột ngột có tỷ lệ mắc đột quỵ cao hơn so với dân số chung, đặc biệt trong giai đoạn sớm sau khi xuất hiện triệu chứng.
Vì vậy, khi xuất hiện mất thính lực đột ngột thì đừng chủ quan coi là vấn đề tai mũi họng thông thường nha, mà phải đi khám sớm để được đánh giá toàn diện, bao gồm cả nguy cơ bệnh lý mạch máu não luôn.
2. Ù tai dai dẳng - "alert" đỏ từ não bộ
Ù tai là hiện tượng mình cảm nhận được âm thanh như tiếng vo ve, ù, rít… trong tai hoặc trong đầu dù không có nguồn âm thanh từ bên ngoài. Đây là triệu chứng khá phổ biến, thường liên quan đến các rối loạn thính giác ngoại biên. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, ù tai cũng có thể phản ánh những bất thường về tuần hoàn hoặc thần kinh trung ương đó.
Đặc biệt, nếu ù tai xuất hiện đột ngột, kéo dài, mang tính liên tục và xảy ra một bên tai thì cần được lưu ý như một dấu hiệu cảnh báo sớm của các vấn đề mạch máu não, trong đó có nhồi máu não. Nguyên nhân là do hệ thống cấp máu cho tai trong có mối liên hệ chặt chẽ với tuần hoàn não. Khi lưu lượng máu bị suy giảm hoặc gián đoạn thì không chỉ chức năng thính giác bị ảnh hưởng mà còn có thể là biểu hiện sớm của tình trạng thiếu máu não cục bộ.
Một số nghiên cứu dịch tễ đã ghi nhận mối liên hệ này rồi nha. Cụ thể, nghiên cứu đăng trên BMJ Public Health cho thấy, những người có triệu chứng ù tai có nguy cơ bị nhồi máu não cao gấp khoảng 2,5 lần so với người không có triệu chứng đó
Vì vậy, đừng xem nhẹ tình trạng ù tai nhé, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu thần kinh như chóng mặt, mất thăng bằng, tê yếu tay chân hay rối loạn ngôn ngữ. Việc thăm khám sớm có thể giúp phát hiện kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến mạch máu não á.
3. Đau tai không rõ nguyên nhân - đừng bỏ qua nha
Trong một số trường hợp hiếm gặp, đau tai có thể xuất hiện như một dấu hiệu cảnh báo sớm trước khi xảy ra đột quỵ. Dù không phải triệu chứng điển hình nhưng hiện tượng này có thể liên quan đến những rối loạn ở hệ thần kinh trung ương.
Về mặt giải phẫu, tai không hoạt động độc lập mà có liên hệ mật thiết với nhiều dây thần kinh sọ não, như dây thần kinh sinh ba (V), dây thần kinh mặt (VII) hay dây thần kinh thiệt hầu (IX). Khi xảy ra tình trạng thiếu máu não cục bộ hoặc rối loạn tuần hoàn não thì các đường dẫn truyền thần kinh này có thể bị ảnh hưởng, từ đó gây ra cảm giác đau lan tỏa hoặc quy chiếu về vùng tai.
Cơn đau có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như đau nhói, đau âm ỉ hoặc cảm giác căng tức sâu trong tai, mức độ khác nhau tùy từng người. Đáng lưu ý là đau tai liên quan đến nguyên nhân thần kinh thường không thấy tổn thương thực thể khi khám tai thông thường, dễ khiến mình chủ quan lắm.
Trong một số trường hợp, triệu chứng này còn đi kèm với các dấu hiệu thần kinh khác như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn hoặc rối loạn thăng bằng. Đây là những biểu hiện cho thấy có thể đang tồn tại bất thường trong hệ mạch máu não đó.
Vì vậy, nếu xuất hiện đau tai không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm theo các triệu chứng thần kinh thì nên đi khám sớm để được đánh giá toàn diện, tránh bỏ sót nguy cơ đột quỵ nhé!
Phòng bệnh hơn chữa bệnh - những tips đơn giản mà hiệu quả
Bên cạnh việc nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo, dự phòng đột quỵ cần bắt đầu từ những can thiệp đơn giản nhưng có cơ sở khoa học, nhằm cải thiện tuần hoàn, kiểm soát chuyển hóa và bảo vệ hệ mạch máu não.
Một số động tác xoa bóp - vận động nhẹ nhàng:
Một số động tác xoa bóp - vận động nhẹ có thể hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường cung cấp oxy cho não nếu thực hiện đều đặn:
• Kích thích vùng đầu: ấn và day các vị trí như vùng đỉnh đầu, sau gáy kết hợp xoa da đầu giúp tăng lưu lượng máu não, cải thiện sự tỉnh táo và chức năng thần kinh
• Vỗ và xoa vùng vai - cổ: tác động lên khu vực cổ vai, hỗ trợ giãn mạch, giảm co cứng cơ, cải thiện tuần hoàn vùng cổ - nơi tập trung nhiều mạch máu nuôi não
• Vận động phối hợp tay - chân: thúc đẩy tuần hoàn toàn thân, cải thiện chức năng tim mạch và tăng khả năng điều hòa huyết áp
Dưới góc độ sinh lý học thì các hoạt động này giúp tăng lưu thông máu, cải thiện vi tuần hoàn và giảm tình trạng ứ trệ tuần hoàn, từ đó góp phần hạn chế nguy cơ hình thành huyết khối - một trong những nguyên nhân chính gây đột quỵ đó.
Chế độ ăn giàu chất xơ:
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa đột quỵ luôn nha. Nhiều bằng chứng cho thấy chất xơ có tác động tích cực đến sức khỏe tim mạch và não bộ.
Theo nghiên cứu từ Harvard Medical School, mỗi ngày bổ sung thêm khoảng 7g chất xơ có thể giúp giảm khoảng 7% nguy cơ đột quỵ đó. Cơ chế được giải thích là do chất xơ giúp:
• Giảm cholesterol máu
• Cải thiện độ nhạy insulin
• Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
• Giảm phản ứng viêm mạn tính
Tuy nhiên, khẩu phần ăn của nhiều người hiện nay lại thiếu hụt đáng kể lượng chất xơ cần thiết rồi
Kết luận: Lắng nghe cơ thể - chìa khóa vàng bảo vệ não bộ
Những biểu hiện như ù tai, đau tai hay giảm thính lực tưởng chừng đơn giản nhưng trong một số trường hợp có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ đó. Việc lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm bất thường, kết hợp với lối sống khoa học - đặc biệt là duy trì vận động và chế độ ăn giàu chất xơ - sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh nha!
Nguồn: soha.vn