Tắc động mạch phổi là gì mà nghe ghê thế?
Nói đơn giản là có "thứ gì đó" (thường là cục máu đông từ tĩnh mạch sâu) trôi lên chặn đường một hoặc nhiều động mạch phổi luôn. Nghe có vẻ đơn giản nhưng thật ra nguy hiểm lắm nha!
Bệnh này khá phổ biến nhưng lại "lươn lẹo" cực kỳ - dễ bị nhầm với các bệnh khác vô cùng. Nếu không có thiết bị y tế đủ xịn HOẶC bác sĩ không "chợt nghĩ ra" thì rất khó chẩn đoán. Và nếu không được phát hiện kịp thời, tỉ lệ tử vong lên tới 30% luôn các bạn ơi!
Thủ phạm chính gây ra tắc động mạch phổi thường là cục máu đông từ tĩnh mạch sâu ở chân. Nhưng đôi khi nó cũng có thể đến từ tĩnh mạch chậu hông, tĩnh mạch thận, tay, hoặc ngay cả trong tim.
Khi cục máu đông "du lịch" lên phổi, nếu nó to thì sẽ mắc kẹt ở các nhánh động mạch phổi và gây ra hỗn loạn huyết động. Thực ra tắc động mạch phổi không phải là một căn bệnh độc lập, mà nó là "biến chứng" của huyết khối tĩnh mạch nằm ở dưới. Bình thường thì cơ thể ta vẫn tạo và phá hủy những cục máu đông nhỏ liên tục trong hệ tĩnh mạch nha!
Ngoài máu đông, còn có mấy thứ khác cũng có thể gây tắc như mỡ tủy xương (sau khi gãy xương), mảnh khối u, hoặc bong bóng khí. Nhưng chủ yếu vẫn là do huyết khối tĩnh mạch sâu, nên nhiều bác sĩ thường "gói gọn" hai vấn đề này lại với nhau luôn.
Ai dễ "dính" tắc động mạch phổi nhất?
Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
• Tuổi cao
• Nằm im một chỗ lâu quá
• Rối loạn đông máu di truyền (gen không may)
• Sau phẫu thuật
• Bệnh tim mạch, có thai, ung thư
• Đặc biệt chú ý: ai đã từng bị tắc mạch phổi hoặc viêm tắc tĩnh mạch chân (chân sưng, nóng, đỏ, đau, mạch mu chân nhìn rõ mồn một)
Hút thuốc, béo phì, dùng estrogen cũng là những yếu tố "cộng điểm" cho nguy cơ đó nha!
Triệu chứng nhận biết là gì?
Triệu chứng kinh điển là đau ngực đột ngột kiểu màng phổi (đau hơn khi ho, hắt hơi, ăn uống, hít sâu, vặn mình, nghỉ ngơi cũng không đỡ) và khó thở.
Tuy nhiên không phải ai cũng có triệu chứng rõ ràng đâu! Một số người lại bị nặng luôn: tụt huyết áp, sốc, hôn mê. Ho ra máu cũng là dấu hiệu cần chú ý!
Bác sĩ sẽ chẩn đoán dựa vào yếu tố nguy cơ, khám lâm sàng, xét nghiệm. MSCT được coi là "tiêu chuẩn vàng" nhưng chỉ có ở những bệnh viện lớn, thiết bị xịn và... giá cũng không hề rẻ!
Sau khi xác định bệnh, tùy vào tình trạng mà bác sĩ sẽ dùng thuốc chống đông, thuốc tiêu sợi huyết (làm tan cục máu đông), hoặc phẫu thuật.
Làm sao để phòng tránh "sát thủ thầm lặng" này? ️
Để tránh hậu quả đáng tiếc, bạn nên:
Có ý thức về căn bệnh nguy hiểm chết người này nha! Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ và có biểu hiện về hô hấp → đến bệnh viện ngay, đừng trì hoãn! Sống lành mạnh: không dùng chất kích thích, cai thuốc lá, ăn nhiều rau quả, uống nhiều nước, hạn chế dầu mỡ động vật và chất béo Tập thể dục thường xuyên, nhất là đi bộ. Đừng ngồi hay đứng lâu quá mà không cử động! Ví dụ: đi xe đường dài thì cứ 30-45 phút nên đứng dậy vặn người, khởi động chân tay chút rồi mới ngồi tiếp. Có thật luôn trường hợp ngồi xe lên Hà Nội khám bệnh, vừa tới nơi thì bị tắc động mạch phổi dù không có yếu tố nguy cơ gì! Với người có nguy cơ cao: cần dùng thuốc chống đông dự phòng (heparin trọng lượng phân tử thấp hoặc kháng vitamin K). Sau phẫu thuật nên cho bệnh nhân vận động sớm. Phát hiện và điều trị tốt các bệnh lý tim mạch, viêm tắc hay suy van tĩnh mạch chân.Nguồn: soha.vn