MeoBong1768
New member
Nghiên cứu cho thấy tốc độ phản ứng với chân phanh của phụ nữ chậm hơn trung bình 30 mili giây so với nam giới. Cùng đi ở vận tốc 60 km/h, quãng đường phanh của họ sẽ dài hơn 0,5 m.
Để hiểu chuyện não bị lag này, mình phải kể lại một câu chuyện real 100% từ nước Mỹ năm 1844 đã. Hồi đó, 32 năm trước khi Alexander Graham Bell phát minh ra điện thoại (tức là thời kỳ còn gửi thư bằng tàu hỏa và xe ngựa á ), Samuel Morse - một anh tài sáng chế - đã phát minh ra hệ thống điện tín đầu tiên cho nước Mỹ.
Ông ấy thiết lập một đường dây chạy dọc theo tuyến đường sắt nối Baltimore với Washington, DC dài hơn 60 km. Và Morse đã quyết định... flex phát minh của mình ngay trong cuộc họp Đại hội Đảng Dân chủ Toàn nước Mỹ luôn.
Đại hội năm đó họp ở Baltimore, Morse tự mình trực ở đầu dây Washington và nhận được một bức điện khẩn. Nội dung là các đại biểu đã thống nhất bầu Thượng nghị sĩ Silas Wright làm ứng cử viên cho chức vụ Phó Tổng thống. Giờ họ muốn hỏi liệu ông ấy đang ở Washington có đồng ý không?
Wright đã nhờ Morse gõ lên đường dây tín hiệu để từ chối, vỏn vẹn một chữ "Không". Mã Morse thế kỷ 19 đã đạt tới tốc độ truyền 16 từ rưỡi trên phút, còn dòng điện chạy dọc đường dây có vận tốc xấp xỉ 3/4 tốc độ ánh sáng, nên chỉ vài giây sau thông tin đã đến hội trường ở Baltimore rồi.
Tốc độ khủng khiếp của điện tín khiến chủ tọa phiên họp không tin vào tai mình Ông ấy quyết định cử một ủy ban đại hội ra ga bắt tàu hỏa đến tận Washington gặp Silas Wright để xác nhận. Vài tiếng sau, họ trở lại với cùng một câu trả lời.
Và thế là từ đó, điện tín đã được sử dụng để trao đổi thông tin trực tiếp giữa hai đầu cầu Baltimore và Washington, DC. Chẳng bao lâu, nó tiếp tục thay đổi cách cả thế giới đón nhận tin tức.
***
Gần 80 năm sau phát minh của Morse, hệ thống internet nhanh nhất thế giới ở Đài Loan ngày nay đã có thể truyền đi 42,5 triệu từ chỉ trong vòng 1 giây (85,02Mbps), và bạn có thể ping từ modem nhà mình tới máy chủ nhà mạng với độ trễ chỉ vài phần trăm giây.
Nhưng plot twist đây: Dù tín hiệu có chạy nhanh đến cỡ nào đi nữa, một khi nó được truyền qua một khoảng không gian, độ trễ vẫn sẽ xuất hiện thôi
Ngay cả ánh sáng với vận tốc tuyệt đối khi đi từ Mặt Trời xuống Trái Đất cũng phải mất hơn 8 phút. Những suy nghĩ trong đầu bạn ngay lúc này không thể nằm ngoài quy luật. Chúng cũng có vận tốc và độ trễ luôn nha!
Đã bao giờ bạn tự hỏi những con số này là bao nhiêu chưa? Con người có thể suy nghĩ nhanh đến chừng nào? Và liệu chúng ta có bao giờ bị giật lag không?
Chúng ta vẫn luôn nghĩ rằng con người có thể phản ứng với môi trường một cách tức thì và các ý nghĩ sẽ lóe lên ngay lập tức trong não bộ mà không có độ trễ. Nhưng hãy thử làm một thí nghiệm: Sờ tay vào ngọn lửa và bạn sẽ rụt tay lại trước khi cảm thấy mình bị bỏng
Điều gì đã xảy ra ở đây vậy? Lẽ ra chúng ta phải cảm thấy đau rồi mới rụt tay lại chứ? Trên thực tế, phản xạ rụt tay và cảm giác đau đã đi theo hai tuyến đường thần kinh dài ngắn khác nhau. Chênh lệch độ dài giữa chúng đã tạo ra độ trễ. Và đây chính là bằng chứng xịn nhất cho việc suy nghĩ đang được truyền đi với một vận tốc có giới hạn.
Hãy nói về phản xạ trước nhé. Phản xạ là một phản ứng tự động (không chủ ý) và nhanh chóng với kích thích, nhằm giảm thiểu tổn thương cho cơ thể trước các mối nguy hiểm. Đó là một "mã nhúng" của tiến hóa vào cơ thể giúp bạn duy trì sự tồn tại.
Hãy tưởng tượng số phận của một con linh dương sẽ ra sao nếu chúng không lập tức chạy khi phát hiện ra sư tử Tay bạn sẽ bị bỏng nếu không rụt lại khỏi ngọn lửa, và nếu không có khả năng phản ứng nhanh để tránh một chiếc ô tô lao lên vỉa hè, bạn thậm chí có thể mất mạng.
Bây giờ, điều thú vị nhất mà các nhà khoa học phát hiện là tuyến đường dẫn truyền thần kinh của phản xạ có thể không cần đi qua não của bạn. Nó bắt đầu từ các đầu mút tế bào thần kinh cảm giác, đi qua tế bào thần kinh chuyển tiếp trong tủy sống và rồi quay sang các tế bào thần kinh vận động ở cơ bắp.
Chẳng hạn như với hiện tượng bỏng lửa được mô tả dưới đây:
Vậy nên cảm giác đau sẽ đến sau khi bạn rụt tay về bởi nó được truyền qua một tuyến đường thần kinh dài hơn từ cánh tay đến não, cộng thêm độ trễ mà não bộ phân tích các tín hiệu đó mà chúng ta sẽ bàn ở phần sau.
Nhưng về bản chất, tốc độ xung thần kinh truyền đi trong hai tuyến đường là tương đương, bởi đó đều là các xung điện được truyền từ neuron này sang neuron khác. Các neuron thần kinh trong cơ thể nối với nhau qua sợi trục và sợi nhánh. Chúng cùng nhau tạo thành một tuyến đường thần kinh giống với một đường dây điện tín mà Samuel Morse đã thiết lập.
Tốc độ dẫn truyền thần kinh vì thế có thể được tính bằng cùng một công thức đơn giản: vận tốc bằng khoảng cách chia cho thời gian. Chúng ta có khoảng cách từ đầu ngón tay đến tủy sống rồi quay lại cơ bắp tay bằng khoảng 1 mét. Thời gian phản xạ với ngọn lửa cỡ từ 15-30 mili giây.
Do đó, tốc độ truyền tín hiệu thần kinh v tính được bằng khoảng 33-66 m/s. Đổi ra là 120-240 km/h ️
Các thí nghiệm tinh tế với neuron trong phòng thí nghiệm cũng đã xác nhận tốc độ truyền xung thần kinh trung bình từ neuron này sang neuron khác là 180km/h. Vì vậy, chúng ta có thể coi đó là tốc độ trung bình của một suy nghĩ.
Nhưng tốc độ trung bình có nghĩa là sẽ có những người suy nghĩ với tốc độ chậm hơn, chẳng hạn như khi chúng ta về già với một hệ thống "đường dây điện tín" trong cơ thể bị xuống cấp. Ngược lại, cũng có những người suy nghĩ nhanh hơn, với một đường dây băng thông rộng hơn.
Trên thực tế, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng những người có các neuron có sợi trục to hơn có thể dẫn truyền thần kinh nhanh hơn vì điện trở sẽ giảm xuống khi tiết diện dây dẫn tăng lên.
Và những ai có lớp vỏ myelin – chất béo bao quanh sợi trục thần kinh – dày hơn, thậm chí còn giảm thêm được hao phí trong quá trình dẫn truyền xung thần kinh khiến họ có phản xạ và suy nghĩ nhanh hơn nữa.
Tốc độ xung thần kinh của những người này có thể lên tới 432 km/h. Hãy nghĩ đến cú đấm của Lý Tiểu Long hay những vận động viên điền kinh đang nhổm người ở vạch xuất phát và chờ nghe tiếng súng nổ
Bây giờ, bạn đã biết những suy nghĩ trong bạn đôi khi có thể chạy nhanh hơn cả một chiếc Lamborghini Aventador, nhưng sự thật là điều đó không khiến chúng ta thoát khỏi cảnh giật lag. Một vận động viên điền kinh có phản xạ nhanh nhất cũng phải mất 150 mili giây để xuất phát sau khi nghe thấy tiếng súng nổ, đa số chúng ta mất nhiều thời gian hơn, khoảng 200 mili giây.
Mặc dù bạn có thể nghĩ rằng mình đã chạy ngay sau tiếng súng nổ, 200 mili giây có thể không là gì với bạn. Nhưng nó thực sự đủ cho các tín hiệu thần kinh chạy hơn 10 vòng từ tai, qua não, đến cơ bắp đùi của bạn. Lẽ ra bạn phải xuất phát ở khoảng 20 mili giây, nhưng rốt cuộc tín hiệu đã bị nghẽn lại ở đâu đó
Khoa học gọi độ trễ này bằng thuật ngữ "reaction time" hay thời gian phản ứng. Nó được tính bằng độ trễ từ lúc tín hiệu kích thích xuất hiện cho đến khi bạn ra hành động phản ứng với tín hiệu đó. Để hiểu về reaction time, không gì thú vị bằng quay trở lại với cú trick kinh điển: thả rơi tờ tiền
Luật chơi là tôi sẽ để tờ tiền này ở giữa khe ngón tay của bạn. Khi tôi thả nó xuống, nếu bạn bắt được, tờ tiền sẽ thuộc về bạn. Nếu không bắt được, bạn chẳng mất gì cả. Nghe có vẻ dễ dàng phải không? Nhưng tin tôi đi, bạn sẽ chẳng thể thắng nổi trò chơi này đâu.
Hãy thử nó với ai đó trước khi chúng ta quay trở lại với mấy con số và bài toán nhé.
Nguồn: soha.vn