Tại một ngôi chùa nhỏ xinh ở Hokkaido, Nhật Bản, sư thầy Koukyo Yoneta - trụ trì đời thứ 5 đang làm một việc khá "out of the box": dùng tiền công đức để đầu tư tài chính luôn!
Plot twist là thầy có kiến thức về finance nên phân bổ vốn cực khôn khéo vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, các quỹ đầu tư bất động sản (REIT) và cổ phiếu. Nhờ vậy mà portfolio của thầy sinh lời hơn 10% mỗi năm, đủ tiền sửa chùa mà không cần lo thiếu ngân sách nữa.
Lý do thầy phải làm vậy cũng dễ hiểu thôi: chi phí sửa chữa ngôi chùa lên tới 25 triệu yên, trong khi tiền công đức thông thường chẳng đủ để cover khoản chi này.
Và thầy Yoneta không phải case duy nhất đâu nhé! Giới tôn giáo Nhật Bản đang đối mặt với khủng hoảng thực sự: số lượng Phật tử đã giảm tới 14% trong hai thập kỷ qua. Các tín đồ cao tuổi dần qua đời, còn giới trẻ ở thành phố thì ít tham gia các hoạt động tín ngưỡng truyền thống lắm.
Một khảo sát năm 2021 cho thấy khoảng một nửa số chùa tại Nhật có doanh thu dưới 4 triệu yên/năm. Với số tiền này thì việc duy trì hoạt động và bảo dưỡng cơ sở vật chất trở thành mission impossible luôn.
Tuy nhiên không phải nhà sư nào cũng có điều kiện và kiến thức tài chính để làm như thầy Yoneta. Hơn nữa, việc đưa tiền chùa đi sinh lời cũng khiến nhiều người tranh cãi về quan niệm tôn giáo.
Phó trụ trì Yusho Kono của chùa Daian-ji chỉ ra nghịch lý: về nguyên tắc thì các nhà sư không nên tham gia hoạt động kiếm lời. Nhưng nếu không tìm thêm nguồn lực tài chính, nhiều ngôi chùa có thể phải đóng cửa mất.
Không chỉ các chùa nhỏ lẻ đâu, hoạt động đầu tư đang được thực hiện ở quy mô lớn hơn nhiều! Tông phái Tào Động (Soto-shu) hiện quản lý khoảng 15.000 ngôi chùa trên toàn Nhật, đang dành khoảng 10% trong danh mục đầu tư trị giá 13 tỷ yên cho trái phiếu Chính phủ Nhật Bản và các công cụ tài trợ phát triển.
Quyết định này diễn ra sau khi Nhật Bản chấm dứt chính sách lãi suất âm, lợi suất đã được cải thiện đáng kể.
Số liệu đến tháng 3/2026 cho thấy các tổ chức phi lợi nhuận Nhật Bản (bao gồm tổ chức tôn giáo và trường học) đang nắm giữ tổng cộng khoảng 5.000 tỷ yên trái phiếu doanh nghiệp - gấp đôi mức của năm 2023 luôn!
Trong bối cảnh lạm phát cùng niềm tin vào hoạt động tôn giáo truyền thống đang giảm sút, đầu tư tài chính đang dần trở thành giải pháp để các tổ chức tôn giáo Nhật Bản tạo thêm nguồn lực, duy trì hoạt động và đảm bảo kinh phí sửa chữa cơ sở vật chất.
Có thể nói đây là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa tâm linh và thực tế kinh tế. Dù còn nhiều tranh cãi nhưng có lẽ đây là một trong những cách để giữ gìn các ngôi chùa không bị mai một theo thời gian.
Nguồn: techz.vn