Bao lâu nay nhiều người vẫn tin tưởng vào câu "ăn gì bổ nấy" - đau đầu thì ăn óc, yếu tim thì ăn tim, thiếu máu thì húp bát tiết canh... Thêm vào đó, mỗi đầu tháng lại rủ nhau đi ăn tiết canh ngan, vịt để "lấy may", ăn lòng "nhà tự làm" thì cứ nghĩ là safe hoàn toàn
Nhưng thực tế có đúng như vậy không? Hôm nay mình sẽ bóc phốt sự thật về những món tiết canh, lòng lợn, nội tạng động vật qua lời khuyên của các chuyên gia nhé!
1. Nội tạng động vật có gì mà ngon vậy?
Theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Ninh - nguyên Trưởng khoa Vi chất Dinh dưỡng Viện Dinh Dưỡng Quốc gia, Phó Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cho biết:
Nội tạng động vật bao gồm óc, tim, gan, thận (bầu dục), dạ dày, ruột... của lợn, gà, ngan, vịt, bò mà chúng ta hay ăn có hàm lượng calo từ 100-150 calo/100g - tương tự như thịt nạc luôn.
Protein trong nội tạng chiếm khoảng 16-22% trọng lượng (trừ não và tủy).
Check nhanh bảng dinh dưỡng trong 100g nội tạng nhé:
| STT | Loại | Đạm (g) | Béo (g) | Cholesterol (mg) | Vitamin A (mcg) | Sắt (g) |
|-----|------|---------|---------|------------------|-----------------|---------|
| 1 | Óc lợn | 9,0 | 9,5 | 2500 | - | 1,6 |
| 2 | Tim gà | 16,0 | 5,5 | - | - | 5,3 |
| 3 | Tim lợn | 15,1 | 3,2 | 140 | 8.0 | 5,9 |
| 4 | Tim bò | 15,0 | 3,0 | 150 | 6,0 | 5,4 |
| 5 | Gan bò | 17,4 | 3,1 | - | 5000 | 9,0 |
| 6 | Gan gà | 18,2 | 3,4 | 440 | 6960 | 8,2 |
| 7 | Gan vịt | 17,1 | 4,7 | 400 | 2960 | 4,8 |
| 8 | Gan lợn | 18,8 | 3,6 | 300 | 6000 | 12,0 |
| 9 | Bầu dục lợn | 13,0 | 3,1 | 375 | 150 | 8,0 |
| 10 | Bầu dục bò | 12,5 | 1,8 | 400 | 330 | 7,1 |
Chất béo chiếm khoảng 5-7%, nhưng chủ yếu là chất béo bão hòa và cholesterol siêu cao đấy các bạn ơi!
2. Nội tạng nào tốt, nào xấu?
Tim được coi là "ngon bổ rẻ" nhất trong các loại nội tạng vì ít rủi ro (chỉ trừ việc nhiều cholesterol thôi). Bạn có thể dùng tim như thịt hoặc xay trộn với thịt để chế biến món ăn.
Gan thì giàu dinh dưỡng, protein cao vãi:
• 100g gan lợn có 18,9g đạm
• Chứa vitamin A, B, D, acid folic, acid nicotinic
• Vitamin A trong gan gà: 6.960mcg, gan lợn: 6.000mcg, gan bò: 5.000mcg - cao hơn nhiều so với sữa, trứng, thịt, cá
Về sắt thì gan cũng xếp hạng top: gan lợn 12g, gan bò 9g, gan gà 8g/100g. Nên người thiếu máu, suy nhược có thể ăn nhưng phải ăn đúng liều lượng nha!
Óc thì giàu niacin, phosphorus, B12 và vitamin C.
Huyết động vật (tiết) cũng nhiều protein, sắt và vitamin...
3. Đa phần nội tạng đều high cholesterol cực mạnh
Chú ý nè: Đa số nội tạng đều chứa chất béo bão hòa và cholesterol cao hơn thịt nhiều. Nếu ăn nhiều sẽ làm tăng mỡ máu - cực kỳ có hại cho tim mạch, đặc biệt với người cao tuổi, béo phì, tiểu đường, tăng huyết áp, gout...
Hơn nữa, nội tạng động vật không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng (giun, sán), lao, than... Các bệnh này có thể để lại hậu quả nghiêm trọng, thậm chí tử vong luôn đó!
Gan động vật chăn nuôi không vệ sinh hoặc ăn thức ăn nhiễm nấm mốc sẽ có nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin - chất có khả năng gây ung thư gan.
Một số ruột động vật chứa lượng lớn vi khuẩn E.Coli gây tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn.
4. "Ăn gì bổ nấy" - Fake news 100% nha!
Phải khẳng định luôn: quan niệm "ăn gì bổ nấy" là SAI hoàn toàn và không có cơ sở khoa học. Tất cả thức ăn khi vào đường tiêu hóa đều được phân giải thành các đơn vị nhỏ nhất rồi mới hấp thu vào cơ thể.
Ăn óc KHÔNG bổ óc, KHÔNG hết đau đầu
Nhiều người nghĩ ăn óc bổ óc, đau đầu thì ăn óc, cho con ăn óc để thông minh - đều là sai bét cả!
Trong óc lợn:
• Hàm lượng đạm thấp (chỉ bằng 1/2 gan hoặc thịt, cá)
• Nhưng cholesterol siêu cao: chỉ cần ăn 100g óc lợn đã gấp 8 lần nhu cầu cholesterol hàng ngày (một ngày chỉ nên ăn 250-300mg cholesterol thôi)
Nếu bạn đau đầu do tăng huyết áp mà ăn óc thì cực kỳ nguy hiểm đó!
Với trẻ em: muốn phát triển trí não cần nhiều đạm, mà óc lợn lại ít đạm nhưng nhiều cholesterol → dễ gây thừa cân, béo phì → ảnh hưởng phát triển trí não. Vậy nên ăn óc KHÔNG giúp trẻ thông minh hơn nhé!
Ăn thận KHÔNG bổ thận
Người bị suy thận cần giảm đạm, đặc biệt bệnh thận hư nhiễm mỡ thường rối loạn chuyển hóa lipid, cholesterol máu cao. Nên ăn thận động vật sẽ càng làm bệnh nặng thêm chứ không phải bổ!
Ăn tim KHÔNG bổ tim
Người bệnh tim mạch thường kèm tăng huyết áp, xơ vữa động mạch. Ăn nhiều tim sẽ làm cholesterol tăng cao - rất nguy hiểm nha!
Ăn gan KHÔNG tốt cho người bệnh gan
Gan và các nội tạng chứa nhiều cholesterol, thậm chí một số kim loại độc gây ảnh hưởng đến quá trình lọc thải độc tố, chuyển hóa chất béo tại gan.
Người bị bệnh gan, tăng mỡ máu không nên ăn nhiều gan vì:
• 100g gan gà chứa 440mg cholesterol
• 100g gan vịt chứa 400mg cholesterol
• 100g gan lợn chứa 300mg cholesterol
5. Ai nên ăn, ai không nên ăn nội tạng?
Nên ăn:
• Trẻ em (đúng liều lượng)
• Phụ nữ mang thai, cho con bú
• Người thiếu máu thiếu sắt
• Thanh thiếu niên, người trẻ tuổi
Liều lượng: mỗi tuần 2-3 lần, mỗi lần:
• Người lớn: 50-70g
• Trẻ em: 30-50g/bữa
KHÔNG nên ăn:
• Người cao tuổi (nội tạng chứa nhiều cholesterol)
• Người mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa: tăng cholesterol, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, gout, bệnh thận
• Người thừa cân, béo phì
• Người suy tim
Tips chọn mua:
• Chọn loại còn tươi, ấn vào có độ đàn hồi tốt, bề mặt nhẵn
• Không mua gan màu vàng hoặc tím sẫm, có mùi hôi
• Nên biết nguồn gốc rõ ràng từ nơi giết mổ đã qua kiểm dịch
• Gan phải màu đỏ sẫm tươi, không có nốt sần trên mặt
• Mua về cắt lát mỏng, rửa sạch bằng nước lạnh, dùng giấy ăn thấm khô máu
6. Ăn tiết canh ngan, vịt "nhà tự làm" vẫn nhiễm bệnh nha!
BS. CKII Nguyễn Trung Cấp - Phó Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo:
7. Tiết canh KHÔNG bổ huyết, KHÔNG giải nhiệt
Nhiều người nghĩ tiết canh mát và chữa được bệnh trong Đông y. Nhưng xin khẳng định: tiết canh thực chất là máu sống chưa được đun sôi.
Tiết canh:
•
KHÔNG có tác dụng chữa bệnh trong Đông y•
KHÔNG phải thực phẩm có tính mát• Cảm giác "mát" chỉ là do mát trong miệng thôi!
Tất cả các loại tiết canh đều là máu sống và có thể truyền các bệnh giun, sán, liên cầu khuẩn lợn... gây bệnh cho người ăn, thậm chí tử vong đó!
8. Tất cả loại tiết canh đều nguy hiểm
Dù là tiết canh dê, vịt, ngan... thực chất đều là máu sống và tiềm ẩn rất nhiều mầm bệnh nguy hiểm:
• Tiêu chảy, tả, lỵ
• Liên cầu khuẩn
• Cúm A/H5N1, A/H6N1 (từ tiết canh vịt, dê)
• Liên cầu lợn, giun sán, bệnh đường tiêu hóa, viêm não mô cầu (từ tiết canh lợn)
Đặc biệt, quá trình cắt tiết, chế biến không đảm bảo → vi khuẩn ở da, lông con vật dễ dàng xâm nhập vào máu.
9. "Nhà tự làm" vẫn mắc bệnh nha!
Nhiều người nghĩ tiết canh dê, vịt, ngan nhà tự nuôi và tự làm sẽ an toàn. Nhưng thực tế có nhiều trường hợp tử vong do liên cầu khuẩn lợn chỉ vì ăn tiết canh vịt nhà tự làm!
Tại sao? Vì trong tiết canh vịt tuy không có liên cầu khuẩn lợn, nhưng để món ăn hấp dẫn, người ta lại lấy phần sụn họng lợn băm nhỏ rắc lên trên - mà đây lại là nơi ẩn trú nhiều nhất của liên cầu khuẩn!
10. Chỉ ăn 1 lần cũng nguy hiểm
Không cần ăn tiết canh thường xuyên đâu, chỉ cần ăn phải 1 lần tiết canh có liên cầu khuẩn lợn là bạn có thể bị nhiễm bệnh rồi!
Triệu chứng nhiễm liên cầu khuẩn lợn:
• Diễn biến nhanh
• Sốt cao
• Tri giác lơ mơ, li bì, hôn mê
• Sốc, tụt huyết áp
• Xuất hiện ban hoại tử trên da
• Nhiễm trùng máu, suy đa phủ tạng
Nếu không được cấp cứu kịp thời → nguy cơ tử vong rất cao!
11. Kết luận: Cẩn thận với nội tạng và tiết canh nhé!
Tóm lại, các bạn cần nhớ:
•
Nội tạng có nhiều dinh dưỡng nhưng cũng nhiều cholesterol và nguy cơ•
"Ăn gì bổ nấy" là fake news•
Chỉ một số người nên ăn, với liều lượng hợp lý• Tiết canh = máu sống = cực kỳ nguy hiểm
• "Nhà tự làm" không có nghĩa là an toàn!
Nguồn: soha.vn