Khu vực Công viên Trung tâm siêu nổi của thành phố New York hóa ra lại là bằng chứng cho một quá trình khai phá cực kỳ tàn nhẫn đấy các bạn ơi
Mỗi ngày, hàng ngàn người lại đổ về Trung tâm Barclays ở Brooklyn để cổ vũ đội bóng rổ Nets yêu thích, hoặc kéo đến East Village để tận hưởng không khí sôi động của thành phố New York. Nhưng có mấy ai trong số đó biết về câu chuyện của một ngôi làng cũ, một ngôi làng đã "chìm xuống" để nhường chỗ cho thành phố xinh đẹp như bây giờ nhỉ?
Việc quy hoạch lại các khu phố hay khu đất cũ để dọn đường cho việc xây dựng thành phố với những tòa nhà cao chọc trời không phải là chuyện xa lạ gì, nhưng thật khó mà tưởng tượng được khu Công viên Trung tâm xanh mướt của New York lại là địa điểm chứng minh cho quá trình khai phá tàn khốc như vậy
Vào những năm 1850, các kế hoạch xây dựng một vùng công viên ngập tràn cây xanh để có thể sánh vai với những công viên lớn của Vương quốc Anh và châu Âu đã bắt đầu hình thành. Kế hoạch này ban đầu được thúc đẩy bởi các thương gia da trắng giàu có, chủ ngân hàng và chủ đất ở Manhattan.
Phải mất tận 20.000 công nhân làm việc liên tục trong hơn 3 năm để hiện thực hóa thiết kế công viên của kiến trúc sư Frederick Law Olmsted và Calvert Vaux. Và cho đến tận 150 năm sau, Công viên Trung tâm vẫn là một phần quan trọng trong cuộc sống hằng ngày của du khách cũng như người dân địa phương.
Thế nhưng chuyện gì đã xảy ra với khu phố sầm uất bị san phẳng để xây dựng công viên nổi tiếng này?
Như những gì nhà sử học Cynthia R. Copeland - đồng thời là giám đốc nghiên cứu dự án về Làng Seneca đã chỉ ra, một số cộng đồng dân cư đã phải ly tán để nhường đường cho việc xây dựng công viên.
Trong số đó, ngôi làng nằm ở vị trí buộc phải phá bỏ chính là Làng Seneca, kéo dài dọc theo khu vực mà ngày nay được gọi là Central Park West (phía tây Công viên Trung tâm). Một số dân cư đã bị đuổi khỏi chính ngôi làng của mình, rồi phải chứng kiến nhà ở, trường học hay nhà thờ của mình bị san phẳng. Thương quá đi
Với sự phá bỏ quy mô lớn đó, ngôi làng Seneca đã nhanh chóng chiếm sóng những mặt báo lớn lúc bấy giờ. Tuy nhiên, thay vì với tư cách là một cộng đồng tầng lớp lao động và trung lưu đa số là người Mỹ gốc Phi, họ lại bị báo chí gọi với cái danh "khu ổ chuột tồi tàn" - nơi của những kẻ muốn chiếm đất. Bias quá trời luôn!
Vào mùa hè năm 1871, khi các công nhân làm việc tại công viên tình cờ khai quật được hai cỗ quan tài ở khu vực gần lối vào West 85th Street, tờ báo The New York Herald nổi tiếng lúc bấy giờ đã cho rằng đây là một khám phá khó hiểu, bất chấp sự thật rõ ràng rằng đây là quan tài của một thiếu niên người Ireland, từng là giáo dân của nhà thờ All Angels Episcopal thuộc Làng Seneca.
Trong một tác phẩm được viết bởi nhà sử học Leslie Alexander, bà cho rằng nhà thờ All Angels Episcopal là bằng chứng độc đáo phản ánh dân số của Làng Seneca, trong đó ⅔ số người là người Mỹ gốc Phi và ⅓ còn lại là người gốc châu Âu, chủ yếu nói tiếng Ireland và tiếng Đức.
Copeland cùng các đồng nghiệp đã ghi nhớ những kiến thức từ tác phẩm của Alexander khi tiến hành khai quật ngôi làng cũ vào năm 2011. Cuộc khai quật đã mang lại 250 túi vật liệu bao gồm những vật dụng như: mảnh bàn chải đánh răng làm từ xương, một ấm pha trà bằng sắt, và các mảnh vỡ của các món đồ sứ màu trắng xanh đặc trưng của Trung Quốc. Những hiện vật này chill phết!
Hai năm trước khi bị phá bỏ, ngôi làng này từng là nơi sinh sống của 20% chủ sở hữu bất động sản người Mỹ gốc Phi và 15% cử tri người Mỹ gốc Phi của thành phố. Nhờ vào những nỗ lực của các nhà sử học như Copeland và Alexander, Làng Seneca lại một lần nữa được hồi sinh trong ý thức của công chúng chứ không còn là một ngôi làng bị lãng quên như lâu nay nữa
Nguồn: soha.vn