Rối loạn chuyển hóa nghe đâu cũng thấy nhắc tới, nhất là thời đại bận rộn như bây giờ. Vậy thực chất nó là gì, đâu là nguyên nhân "tội đồ", và liệu mì gói có thực sự "tội nghiệp" như lời đồn không nhỉ?
Rối loạn chuyển hóa là cái gì cơ?
Chắc hẳn bạn đã nghe qua những từ khóa kiểu như rối loạn chuyển hóa lipid, glucose, axít uric... Theo Medical News Today giải thích thì trao đổi chất chính là tập hợp các phản ứng sinh hóa diễn ra liên tục để cơ thể mình hoạt động. Nó là sự cân bằng giữa hai quá trình:
Dị hóa: Phá vỡ các phân tử lớn thành nhỏ để tạo năng lượng. Ví dụ như phân giải carbohydrate thành glucose ấy.
Đồng hóa: Dùng năng lượng để xây dựng tế bào mới, duy trì mô cơ thể và dự trữ năng lượng cho sau này.
Rối loạn chuyển hóa xảy ra khi các phản ứng hóa học trong cơ thể bị "lag", làm gián đoạn quá trình chuyển hóa. Lấy ví dụ bệnh tiểu đường nhé - nó ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng hormone insulin. Insulin không hoạt động đúng cách → glucose trong máu tăng cao → dẫn đến hàng loạt vấn đề sức khỏe khác nữa
Tại sao lại bị rối loạn chuyển hóa?
Chuyên gia Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng - cho biết: trao đổi chất là quá trình siêu phức tạp, liên quan đến nhiều chất sinh hóa, mô và cơ quan. Vì vậy có nhiều "lỗ hổng" để xảy ra sự cố và gây ra rối loạn chuyển hóa:
Di truyền: Gen có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa theo nhiều cách khác nhau (dòng dõi gia đình ảnh hưởng lắm đó).
Rối loạn chức năng nội tạng: Các cơ quan tham gia vào quá trình chuyển hóa có thể không hoạt động như mong đợi.
Rối loạn chức năng ty thể: Ty thể là "nhà máy năng lượng" của tế bào. Đột biến DNA hoặc các yếu tố môi trường có thể làm ảnh hưởng đến chức năng của ty thể và lượng năng lượng chúng sản xuất ra.
Nguyên nhân gây rối loạn chuyển hóa không phải lúc nào cũng rõ ràng. Ví dụ như bệnh tiểu đường tuýp 1 là do hệ miễn dịch "nhầm lẫn", tấn công nhầm vào tế bào tuyến tụy. Nhưng đến giờ vẫn chưa hiểu tại sao hệ miễn dịch lại "bug" như vậy
Vậy mì gói có liên quan gì đến rối loạn chuyển hóa?
Câu trả lời là: KHÔNG nha!
Chuyên gia Trương Hồng Sơn khẳng định, theo phân nhóm thực phẩm thì mì gói cũng thuộc nhóm tinh bột thôi, cùng team với cơm, cháo, bún, phở, bánh mì... - tức là thực phẩm cơ bản. Vậy nên mì gói không liên quan đến rối loạn chuyển hóa, nó giống như các thực phẩm cơ bản khác - chủ yếu cung cấp chất bột đường cho cơ thể mình.Trung bình một gói mì loại thông thường (75g) chứa khoảng 40-50g chất bột đường, 10-13g chất béo và ít nhất 6,9g đạm, cung cấp khoảng 300-350kcal (tương đương 15%-17% nhu cầu năng lượng mỗi ngày của người trưởng thành đó).
Về dinh dưỡng thì không có món nào là "hoàn hảo nhất" nếu ăn đơn lẻ cả. Vì vậy, nguyên tắc ăn uống khoa học là phải đa dạng và cân bằng các loại thực phẩm. Mình hoàn toàn có thể kết hợp mì gói với các món khác như thịt, trứng, hải sản, rau xanh... để tạo nên bữa ăn đủ chất dinh dưỡng mà
"Không có thực phẩm xấu mà chỉ có bữa ăn xấu, ăn sai cách thì không tốt. Ngay cả thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng ăn quá liều hoặc không kết hợp với món khác cũng gây ảnh hưởng không tốt cho cơ thể. Vì vậy, mì ăn liền không phải là thực phẩm gây hại cho sức khỏe mà quan trọng là chúng ta sử dụng nó như thế nào", chuyên gia Trương Hồng Sơn nhấn mạnh.
Có người bảo "thủ phạm" khiến mì gói bị oan là do chứa chất béo trans fat. Nhưng thực tế hàm lượng chất béo này trong mì gói rất thấp, có thể coi là 0 luôn (theo quy định của FDA - cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ đó nha).
Giải thích rõ hơn, chuyên gia Trương Hồng Sơn cho biết theo khoa học, trans fat là một dạng chất béo không bão hòa, phát sinh trong quá trình hydro hóa dầu thực vật hoặc khi xử lý dầu ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên tại Việt Nam, các công ty dầu thực vật không dùng phương pháp này để sản xuất dầu cho ngành công nghiệp thực phẩm đâu.
Thay vào đó, họ sử dụng công nghệ tách lọc tự nhiên bằng phương pháp làm lạnh gián tiếp với nước lạnh. Cách này hạn chế tối đa trans fat trong dầu và giúp sản phẩm sau khi chiên hầu như không có trans fat
Nguồn: soha.vn