Hội phụ huynh ơi, hồi bé ai cũng hát bài "Chi chi chành chành/ Cái đanh thổi lửa…" phải không nào? Nhưng mà plot twist đây: hóa ra đằng sau bài đồng dao tuổi thơ này lại ẩn chứa cả một câu chuyện lịch sử siêu to khổng lồ mà chính bạn cũng chưa chắc đã biết đấy!
Trong ký ức của đa số mọi người, đây chỉ là một bài đồng dao vui vui thôi - kiểu một người xoè tay, mấy đứa khác để ngón trỏ vào lòng bàn tay, vừa hát vừa chờ tiếng "ập" rồi rút tay chạy thật nhanh. Ai chậm là thua luôn á!
Nhưng mà sự thật nó không "cute" như vậy đâu các bạn ơi! Trên thực tế, bài đồng dao này đã được truyền miệng qua biết bao nhiêu thế hệ, và do truyền miệng nên bị "tam sao thất bản" kinh khủng. Kết quả là phiên bản mình hát bây giờ khác xa so với bản gốc luôn!
Phiên bản mà đa phần chúng ta thuộc là: "Chi chi chành chành/ Trái chanh (cái đanh) thổi lửa/ Con ngựa chết trương/ Ma vương ngũ đế/ Bác dế đi tìm/ Ù à ù ập…"
Nhưng theo cuốn sách Kinh Thi Việt Nam của nhà văn Trương Tửu thì bản gốc nó phải là: Chu tri rành rành/ Cái đanh nổ lửa/ Con ngựa đứt cương/ Ba vương tập đế/ Cấp kế đi tìm/ Hú tim òa ập.
Bài này được ghi lại từ những năm 1856 - 1888, hồi đất nước mình loạn lạc, bị giặc Pháp xâm lược, triều đình rối tung lên. Giờ mình phân tích từng câu xem nó nghĩa là gì nhé:
Chu tri rành rành = Thông báo cho mọi người cùng biết nha các bác!
Cái đanh nổ lửa = Nói về tiếng súng quân Pháp bắn vào Đà Nẵng (không phải cái đanh thổi lửa đâu nha)
Con ngựa đứt cương = Chỉ việc vua Tự Đức băng hà năm 1883 và triều đình Huế lúc đó rối loạn cực độ. Thấy không, "đứt cương" mới hợp lý chứ "chết trương" là gì?
Ba vương tập đế = Trong chưa đầy 1 năm từ tháng 9/1884 sau khi vua Tự Đức mất, đã có tận 3 vị vua lên ngôi liên tiếp: Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi. Drama thật sự!
Cấp kế đi tìm = Nói về việc Tôn Thất Thuyết bị Thống Chế De Coursy ép quá, đêm 22/5/1885 đánh úp dinh Khâm Sứ và đồn Mang Cá ở Huế. Thua rồi nên phải đem vua đi trốn, truyền hịch Cần Vương đi khắp nơi. Quân Pháp vừa dẹp loạn vừa cấp tốc tìm vua Hàm Nghi.
Hú tim òa ập = Chỉ việc Trương Quang Ngọc làm phản, cùng Nguyễn Đình Tình và 20 thủ hạ xông vào chỗ vua Hàm Nghi tạm trú ở làng Tả Bảo, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình lúc nửa đêm 26/9/1888, bắt vua đang ngủ. Chấn động luôn!
Thật không thể tin được phải không? Bài đồng dao tưởng như đơn giản hóa ra lại là cách người dân ngày xưa ghi lại lịch sử, phản ánh thời cuộc bằng hình thức truyền miệng vừa dễ nhớ vừa dễ thuộc. Genius luôn á!
Dù qua thời gian nội dung có bị "biến thể" nhưng trò chơi "Chi chi chành chành" vẫn giữ nguyên giá trị như một hoạt động tập thể chill. Lũ trẻ chơi không chỉ rèn phản xạ nhanh, tăng khả năng phán đoán mà còn học cách đọc nhịp nhàng và giao tiếp với bạn bè nữa.
Nguồn: soha.vn
Trong ký ức của đa số mọi người, đây chỉ là một bài đồng dao vui vui thôi - kiểu một người xoè tay, mấy đứa khác để ngón trỏ vào lòng bàn tay, vừa hát vừa chờ tiếng "ập" rồi rút tay chạy thật nhanh. Ai chậm là thua luôn á!
Nhưng mà sự thật nó không "cute" như vậy đâu các bạn ơi! Trên thực tế, bài đồng dao này đã được truyền miệng qua biết bao nhiêu thế hệ, và do truyền miệng nên bị "tam sao thất bản" kinh khủng. Kết quả là phiên bản mình hát bây giờ khác xa so với bản gốc luôn!
Phiên bản mà đa phần chúng ta thuộc là: "Chi chi chành chành/ Trái chanh (cái đanh) thổi lửa/ Con ngựa chết trương/ Ma vương ngũ đế/ Bác dế đi tìm/ Ù à ù ập…"
Nhưng theo cuốn sách Kinh Thi Việt Nam của nhà văn Trương Tửu thì bản gốc nó phải là: Chu tri rành rành/ Cái đanh nổ lửa/ Con ngựa đứt cương/ Ba vương tập đế/ Cấp kế đi tìm/ Hú tim òa ập.
Bài này được ghi lại từ những năm 1856 - 1888, hồi đất nước mình loạn lạc, bị giặc Pháp xâm lược, triều đình rối tung lên. Giờ mình phân tích từng câu xem nó nghĩa là gì nhé:
Chu tri rành rành = Thông báo cho mọi người cùng biết nha các bác!
Cái đanh nổ lửa = Nói về tiếng súng quân Pháp bắn vào Đà Nẵng (không phải cái đanh thổi lửa đâu nha)
Con ngựa đứt cương = Chỉ việc vua Tự Đức băng hà năm 1883 và triều đình Huế lúc đó rối loạn cực độ. Thấy không, "đứt cương" mới hợp lý chứ "chết trương" là gì?
Ba vương tập đế = Trong chưa đầy 1 năm từ tháng 9/1884 sau khi vua Tự Đức mất, đã có tận 3 vị vua lên ngôi liên tiếp: Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi. Drama thật sự!
Cấp kế đi tìm = Nói về việc Tôn Thất Thuyết bị Thống Chế De Coursy ép quá, đêm 22/5/1885 đánh úp dinh Khâm Sứ và đồn Mang Cá ở Huế. Thua rồi nên phải đem vua đi trốn, truyền hịch Cần Vương đi khắp nơi. Quân Pháp vừa dẹp loạn vừa cấp tốc tìm vua Hàm Nghi.
Hú tim òa ập = Chỉ việc Trương Quang Ngọc làm phản, cùng Nguyễn Đình Tình và 20 thủ hạ xông vào chỗ vua Hàm Nghi tạm trú ở làng Tả Bảo, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình lúc nửa đêm 26/9/1888, bắt vua đang ngủ. Chấn động luôn!
Thật không thể tin được phải không? Bài đồng dao tưởng như đơn giản hóa ra lại là cách người dân ngày xưa ghi lại lịch sử, phản ánh thời cuộc bằng hình thức truyền miệng vừa dễ nhớ vừa dễ thuộc. Genius luôn á!
Dù qua thời gian nội dung có bị "biến thể" nhưng trò chơi "Chi chi chành chành" vẫn giữ nguyên giá trị như một hoạt động tập thể chill. Lũ trẻ chơi không chỉ rèn phản xạ nhanh, tăng khả năng phán đoán mà còn học cách đọc nhịp nhàng và giao tiếp với bạn bè nữa.
Nguồn: soha.vn