GaKute9308
New member
Trend dùng đá quý để "chữa lành tâm hồn" đang cháy khét lẻ toàn cầu, nhưng hẳn là bạn chưa biết đằng sau ngành công nghiệp tỷ đô này là cả một bức tranh ám ảnh đến rợn người luôn nha!
Hàng năm tại Tucson, Arizona (Mỹ), triển lãm đá quý và khoáng vật khủng nhất hành tinh lại diễn ra. Nơi đây quy tụ hội anh em nhà buôn, chuyên gia ngọc học họp bàn về kinh doanh, công nghệ khai thác và chế tác đá. Đủ loại đá quý màu mè sặc sỡ, từ to như cái bàn ăn giá mấy chục nghìn đô, đến những viên nhỏ xinh giá mềm hơn đều có mặt ở đây.
Hơn 4.000 nhà cung cấp kéo đến, trông chờ hơn 50.000 khách ghé thăm và shopping tới bến. Đa số khách hàng là chủ phòng trưng bày, doanh nhân và nhà buôn lớn. Những deal được chốt tại đây sẽ quyết định số phận của hàng chục nghìn tấn đá quý – chúng sẽ bay khắp Mỹ và châu Âu, vào viện bảo tàng, phòng trưng bày, trung tâm trị liệu bằng đá, phòng yoga, các wellness center...
5 năm trước, đá quý chưa phải hot trend. Giờ đây, giá trị của chúng tăng vọt khi được quảng cáo là "bùa hộ mệnh sức khỏe", tạo nên một cơn sốt tiêu dùng toàn cầu. Nhiều sao thế giới sở hữu cả rổ đá quý, pha lê để giữ nhan sắc và sức khỏe nha!
Nhìn Victoria Beckham đi, bà luôn bỏ thạch anh hồng trong túi xách để tăng focus lúc stress. Katy Perry lại dùng thạch anh tím giữ bình tĩnh trước show. Siêu mẫu Miranda Kerr thì còn để viên pha lê thạch anh hồng trong... áo ngực để "khuyến khích yêu thương bản thân" luôn á! Không chỉ là phụ kiện, những viên đá này còn được chọn lựa kỹ càng theo tâm trạng và mục đích sử dụng.
Ở Mỹ, nhu cầu về đá quý và tinh thể tăng gấp đôi trong 3 năm qua, nhập khẩu thạch anh tăng gấp đôi từ 2014. Daniel Trinchillo, chủ một đại lý pha lê đá quý cao cấp chia sẻ doanh thu mỗi năm từ 30-40 triệu đô! Khách của anh chủ yếu là celeb, nhà sưu tập và nhà đầu tư. Anh ước tính các đại lý cao cấp hiện chiếm khoảng 500 triệu đô doanh thu hàng năm.
Các tín đồ tin rằng đá quý dẫn năng lượng xung quanh, cân bằng "khí xấu", chữa lành tổn thương trên cơ thể lẫn tâm trí. Ngày càng nhiều người xem những viên pha lê lấp lánh như nguồn năng lượng tâm linh. Theo Trung tâm nghiên cứu Pew, hơn 60% người trưởng thành ở Mỹ tin vào chiêm tinh học hoặc sức mạnh tâm lý, và 42% cho rằng năng lượng tâm linh có thể nằm trong các vật thể như đá quý.
Thế nhưng, ít ai quan tâm và thực sự hiểu quá trình khai thác những viên đá "thần thánh" này ra sao. Ít người biết rằng, đằng sau những viên đá lung linh là một góc khuất đáng sợ, nơi nhiều người phải đánh đổi cả mạng sống.
Madagascar – một trong những quốc gia nghèo khổ nhất thế giới – nhưng dưới lòng đất là cả một kho báu!
Thạch anh hồng, thạch anh tím và đủ loại đá quý đắt đỏ đều có ở Madagascar. Đá quý và kim loại quý là mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của quốc đảo này. Với 25 triệu dân, Madagascar hiện đứng chung hàng với những gã khổng lồ như Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc – là nhà sản xuất đá quý chính cho thế giới.
Và ở một đất nước thiếu thốn cơ sở hạ tầng, vốn và quy định lao động, chính con người trở thành nguồn lực chủ yếu để khai thác đá quý thay vì máy móc. Trong khi chỉ có vài công ty khai thác lớn, hơn 80% đá quý được khai thác từ các nhóm nhỏ và gia đình riêng lẻ – tất cả đều không được đảm bảo an toàn.
Muốn biết thạch anh hồng đến từ đâu? Thị trấn Anjoma Ramartina – cách thủ đô Madagascar một ngày lái xe – là đáp án.
Hầu hết nhà ở Anjoma Ramartina không có điện, không nước sinh hoạt, không điện thoại hay mạng. Suy dinh dưỡng là chuyện bình thường. Các nhà nghiên cứu y tế cho biết một nửa số cha mẹ ở đây đã mất ít nhất một em bé sơ sinh vì bệnh hoặc đói. Trong khi đó, pha lê, thạch anh tím, thạch anh hồng cùng vô số loại đá quý đều được khai thác ngay tại đây.
Phó thị trưởng Anjoma Ramartina cho biết, một phần tư dân địa phương phụ thuộc vào các mỏ để kiếm thêm thu nhập. Năm nào cũng có người chết tại các mỏ này. Dù biết nguy hiểm nhưng người dân vẫn liều mạng vì muốn có tiền nuôi gia đình. Sạt lở luôn xảy ra và là nguyên nhân khiến nhiều người lao động bỏ mạng.
Sạt lở không phải mối nguy duy nhất. Đá vỡ tạo bụi mịn và các hạt thạch anh xâm nhập sâu vào phổi, dẫn đến viêm nhiễm tế bào, tăng nguy cơ ung thư phổi và bệnh bụi phổi silic. Lao động trẻ em cũng phổ biến ở đây – Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính có khoảng 85.000 trẻ em làm việc trong các mỏ ở Madagascar.
Rakotondrasolo, người được dân làng gọi là "chủ mỏ", tìm thấy mỏ đá quý khoảng 20 năm trước và đến nay vẫn khai thác cùng gia đình. Ông cao gầy, quần áo dính bụi đất đá. Đôi chân đầy vết sẹo từ cuộc đời khai thác – những viên đá rơi xuống cứa vào da thịt không thể đếm hết.
Trong số 10 người con của Rakotondrasolo, có 7 người làm khai thác đá quý với ông. Các cậu bắt đầu làm từ năm 14 tuổi. Ông cho hay, những viên đá thô sơ được chất đầy lên xe tải đi đến bến cảng. Từ đây, Rakotondrasolo không hề biết chúng đi đâu và làm gì.
Rakotondrasolo nói, tùy theo chất lượng và khối lượng đá quý mà những người môi giới trả tiền. Tuy nhiên, số tiền kiếm được chia ra đầu người "không được bao nhiêu", thường chỉ đủ mua một chén gạo ở chợ làng.
Những viên đá thô từ Anjoma Ramartina rời khỏi đất nước thông qua công ty Madagascar Specimens – nơi xuất khẩu khoảng 65 tấn đá quý, tinh thể mỗi năm. Liva Marc, chủ công ty cho biết pha lê là loại đá phổ biến nhất hiện nay, nhiều khách hàng tìm kiếm để trị liệu, mang lại "niềm tin sức mạnh".
Triển lãm đá quý ở Tucson là hoạt động quan trọng với Liva Marc – nơi anh tìm khách hàng từ khắp thế giới: Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand, Úc. Anh cũng thừa nhận biết rõ điều kiện tồi tệ tại các mỏ khai thác mà anh mua hàng.
Liva Marc nói: "Nhiều người đã bị sốc và tôi cũng vậy. Những viên đá thô nặng 50kg, 60kg mà người lao động phải mất 2-3 ngày để kéo ra khỏi mặt đất nhưng họ chỉ kiếm được 1 đô la".
Trong khi kinh doanh đá quý, pha lê đang bùng nổ thì có rất ít quy định được đưa ra để cải thiện điều kiện cho những người trực tiếp khai thác. Thế nhưng, câu hỏi đặt ra là: Liệu người tiêu dùng có thực sự sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để đảm bảo các mỏ an toàn hơn, không có lao động trẻ em, hoặc mức lương công bằng cho thợ mỏ? Không ai có thể đảm bảo điều này cả.
Chính vì vậy, mỗi ngày những người khai thác tại các mỏ đá quý vẫn đối mặt với vô vàn nguy hiểm, có thể bị cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. Không ai thực sự quan tâm và bảo vệ họ – những người kinh doanh chỉ quan tâm đến viên đá quý giá nhất, còn người tiêu dùng chỉ muốn có sản phẩm tốt nhất mà thôi.
Nguồn: soha.vn