TổngTàiMầmNon
New member
Ơ kìa, hoá ra nhiều bố mẹ trung lưu đang vô tình đẩy con vào bẫy "lạm phát niềm vui" mà không hay
Trong cuốn tiểu thuyết "Everything I Never Told You", nhà văn Celeste Ng mở đầu bằng một câu khiến ai đọc cũng phải rùng mình: "Lydia chết rồi, nhưng họ vẫn chưa biết".
Lydia sống trong một gia đình trí thức chuẩn Mỹ luôn: bố là giáo sư đại học, mẹ từng là sinh viên xuất sắc. Cô bé được cưng chiều nhất nhà, là nơi bố mẹ gửi gắm mọi kỳ vọng. Thế mà vào một đêm mùa thu, Lydia đã gieo mình xuống dòng nước lạnh giá
Điều đau lòng nhất không phải là cô bé chết thế nào, mà là tại sao cuộc đời cô lại "rỗng tuếch" đến vậy. Và đáng buồn hơn, sự "rỗng tuếch" này không chỉ có trong tiểu thuyết đâu, mà đang là chuyện có thật ở vô số gia đình ngoài kia.
Báo cáo Phát triển Sức khỏe Tâm thần Quốc gia do Viện Tâm lý học thuộc Học viện Khoa học Trung Quốc công bố đã bóc trần một sự thật đáng báo động: Ở những gia đình giàu có, nguy cơ trầm cảm ở trẻ vị thành niên không những không giảm mà còn tăng theo mức độ thiếu hụt giao tiếp tinh thần giữa bố mẹ và con cái nữa chứ
Đây chính là nghịch lý khủng khiếp nhất của các gia đình trung lưu: Vật chất thì dư thừa nhưng tinh thần lại hoang mạc, cùng tồn tại dưới một mái nhà
"Lạm phát niềm vui" - cái bẫy vô hình
Nhiều bố mẹ trung lưu đang sa vào cái bẫy có tên gọi fancy là "lạm phát niềm vui". Họ dùng tiền để xây lâu đài hạnh phúc cho con: chuyến du học hè xịn sò, giày hiệu limited edition, hay những bữa ăn đắt đỏ sang chảnh
Tuy nhiên, tâm lý học có khái niệm "Vòng xoáy thích nghi" (Hedonic Treadmill) nói rằng: Con người sẽ nhanh chóng thích nghi với sự cải thiện vật chất và sớm quay về trạng thái cảm xúc bình thường. Sự phấn khích từ những món quà đắt tiền thường chỉ kéo dài được vài hôm, rồi nhanh chóng bị thay thế bởi những ham muốn mới. Đó gọi là "niềm vui sạc pin" - dùng là hết, xong phải cắm sạc lại
Ngược lại, có một loại niềm vui bền vững hơn nhiều, gọi là "niềm vui cơ bắp" - càng rèn luyện càng mạnh mẽ Đó là cảm giác thành tựu khi đứa trẻ chứng minh được giá trị bản thân, được mọi người công nhận thông qua năng lực thực tế (như thành tích học tập xịn, hoặc một tài lẻ nổi bật). Theo Thuyết tự quyết, khi đứa trẻ tự trải nghiệm cảm giác "mình có thể làm tốt việc này", nội lực của các em mới thực sự được kích hoạt.
Giáo dục "nhung lụa" đang giết chết khát vọng
Giáo dục trong các gia đình trung lưu hiện nay đang vô tình triệt tiêu khát vọng của con trẻ. Việc lớn lên trong nhung lụa khiến trẻ mất đi trải nghiệm thực tế về việc "phải nỗ lực mới có được". Muốn ăn gì, muốn mua gì đều được đáp ứng ngay lập tức. Khi mọi thử thách đều bị tiền bạc của bố mẹ san phẳng, khả năng tự vận động của trẻ sẽ thui chột. Vì không thiếu thứ gì, chúng trở nên bất cần với mọi thứ
Nhiều bạn trẻ hiện nay chọn lối sống "nằm phẳng" (buông xuôi), nghiện game hay mạng xã hội. Đó không hẳn là vì lười biếng đâu nhé, mà là hệ thống khát vọng của các bạn đã bị "tê liệt" rồi
Khát khao chiến thắng ≠ Đua đòi
Cần làm rõ nha: Khát khao chiến thắng không đồng nghĩa với sự đua đòi. Đua đòi là so kè vật chất với người khác, còn khát khao là nỗ lực vì mục tiêu của chính mình. Để đi được xa, đứa trẻ buộc phải có lòng hiếu thắng. Bởi vì muốn thắng chưa chắc đã thắng, nhưng ngay từ đầu đã không muốn thắng thì chắc chắn sẽ thua
Thất bại không đáng sợ, sợ nhất là chưa từng thất bại
Một đứa trẻ muốn tiến bộ thì bắt buộc phải học cách đối diện với thất bại. Nhiều bố mẹ lầm tưởng "giáo dục vui vẻ" là bảo bọc không để con chịu bất kỳ tổn thương nào. Họ quên mất rằng, một tuổi thơ chỉ có thắng mà không có thua là một tuổi thơ cực kỳ bong bóng
Nghiên cứu về "Tư duy phát triển" của nhà tâm lý học Carol Dweck (Đại học Stanford) chỉ ra rằng: Những đứa trẻ tin rằng năng lực có thể cải thiện qua rèn luyện sẽ có khả năng phục hồi sau thất bại tốt hơn nhiều so với những đứa trẻ tin vào thiên bẩm.
Thất bại không đáng sợ, giá trị của nó là mang lại bài tập trải nghiệm: "Thua rồi thì phải làm sao?". Một đứa trẻ chưa từng nếm mùi thất bại, khi trưởng thành bước ra xã hội, chỉ cần một lần trượt phỏng vấn hay một lần bị crush từ chối cũng đủ để khiến các em suy sụp hoàn toàn, vì các em không có "kháng thể" chống chọi
Có những thứ tiền không mua được
Bố mẹ có thể trải thảm cho con vào một trường học danh tiếng, sắp xếp một công việc thu nhập cao, nhưng không bao giờ có thể mua được sự tôn trọng của bạn bè hay sự tự tin nội tại cho con. Đó là ranh giới của vai trò làm bố mẹ
Hạnh phúc lâu dài của một đứa trẻ không đến từ việc nó ăn ngon hơn hay mặc đẹp hơn bạn cùng lứa, mà đến từ việc nó tìm thấy vị trí của mình trong xã hội thu nhỏ ở trường học. Vị trí đó phải do chính chúng tự giành lấy, chứ không thể do bố mẹ sắp đặt
Kết luận: Hãy để con tự chiến đấu
Nuôi dạy con tốt không phải là để con lớn lên trong một môi trường vô lo vô nghĩ vô khuẩn, mà là cho con cơ hội được tự mình trải nghiệm cảm giác "chiến thắng bằng chính thực lực".
Nguồn: soha.vn
Trong cuốn tiểu thuyết "Everything I Never Told You", nhà văn Celeste Ng mở đầu bằng một câu khiến ai đọc cũng phải rùng mình: "Lydia chết rồi, nhưng họ vẫn chưa biết".
Lydia sống trong một gia đình trí thức chuẩn Mỹ luôn: bố là giáo sư đại học, mẹ từng là sinh viên xuất sắc. Cô bé được cưng chiều nhất nhà, là nơi bố mẹ gửi gắm mọi kỳ vọng. Thế mà vào một đêm mùa thu, Lydia đã gieo mình xuống dòng nước lạnh giá
Điều đau lòng nhất không phải là cô bé chết thế nào, mà là tại sao cuộc đời cô lại "rỗng tuếch" đến vậy. Và đáng buồn hơn, sự "rỗng tuếch" này không chỉ có trong tiểu thuyết đâu, mà đang là chuyện có thật ở vô số gia đình ngoài kia.
Báo cáo Phát triển Sức khỏe Tâm thần Quốc gia do Viện Tâm lý học thuộc Học viện Khoa học Trung Quốc công bố đã bóc trần một sự thật đáng báo động: Ở những gia đình giàu có, nguy cơ trầm cảm ở trẻ vị thành niên không những không giảm mà còn tăng theo mức độ thiếu hụt giao tiếp tinh thần giữa bố mẹ và con cái nữa chứ
Đây chính là nghịch lý khủng khiếp nhất của các gia đình trung lưu: Vật chất thì dư thừa nhưng tinh thần lại hoang mạc, cùng tồn tại dưới một mái nhà
"Lạm phát niềm vui" - cái bẫy vô hình
Nhiều bố mẹ trung lưu đang sa vào cái bẫy có tên gọi fancy là "lạm phát niềm vui". Họ dùng tiền để xây lâu đài hạnh phúc cho con: chuyến du học hè xịn sò, giày hiệu limited edition, hay những bữa ăn đắt đỏ sang chảnh
Tuy nhiên, tâm lý học có khái niệm "Vòng xoáy thích nghi" (Hedonic Treadmill) nói rằng: Con người sẽ nhanh chóng thích nghi với sự cải thiện vật chất và sớm quay về trạng thái cảm xúc bình thường. Sự phấn khích từ những món quà đắt tiền thường chỉ kéo dài được vài hôm, rồi nhanh chóng bị thay thế bởi những ham muốn mới. Đó gọi là "niềm vui sạc pin" - dùng là hết, xong phải cắm sạc lại
Ngược lại, có một loại niềm vui bền vững hơn nhiều, gọi là "niềm vui cơ bắp" - càng rèn luyện càng mạnh mẽ Đó là cảm giác thành tựu khi đứa trẻ chứng minh được giá trị bản thân, được mọi người công nhận thông qua năng lực thực tế (như thành tích học tập xịn, hoặc một tài lẻ nổi bật). Theo Thuyết tự quyết, khi đứa trẻ tự trải nghiệm cảm giác "mình có thể làm tốt việc này", nội lực của các em mới thực sự được kích hoạt.
Giáo dục "nhung lụa" đang giết chết khát vọng
Giáo dục trong các gia đình trung lưu hiện nay đang vô tình triệt tiêu khát vọng của con trẻ. Việc lớn lên trong nhung lụa khiến trẻ mất đi trải nghiệm thực tế về việc "phải nỗ lực mới có được". Muốn ăn gì, muốn mua gì đều được đáp ứng ngay lập tức. Khi mọi thử thách đều bị tiền bạc của bố mẹ san phẳng, khả năng tự vận động của trẻ sẽ thui chột. Vì không thiếu thứ gì, chúng trở nên bất cần với mọi thứ
Nhiều bạn trẻ hiện nay chọn lối sống "nằm phẳng" (buông xuôi), nghiện game hay mạng xã hội. Đó không hẳn là vì lười biếng đâu nhé, mà là hệ thống khát vọng của các bạn đã bị "tê liệt" rồi
Khát khao chiến thắng ≠ Đua đòi
Cần làm rõ nha: Khát khao chiến thắng không đồng nghĩa với sự đua đòi. Đua đòi là so kè vật chất với người khác, còn khát khao là nỗ lực vì mục tiêu của chính mình. Để đi được xa, đứa trẻ buộc phải có lòng hiếu thắng. Bởi vì muốn thắng chưa chắc đã thắng, nhưng ngay từ đầu đã không muốn thắng thì chắc chắn sẽ thua
Thất bại không đáng sợ, sợ nhất là chưa từng thất bại
Một đứa trẻ muốn tiến bộ thì bắt buộc phải học cách đối diện với thất bại. Nhiều bố mẹ lầm tưởng "giáo dục vui vẻ" là bảo bọc không để con chịu bất kỳ tổn thương nào. Họ quên mất rằng, một tuổi thơ chỉ có thắng mà không có thua là một tuổi thơ cực kỳ bong bóng
Nghiên cứu về "Tư duy phát triển" của nhà tâm lý học Carol Dweck (Đại học Stanford) chỉ ra rằng: Những đứa trẻ tin rằng năng lực có thể cải thiện qua rèn luyện sẽ có khả năng phục hồi sau thất bại tốt hơn nhiều so với những đứa trẻ tin vào thiên bẩm.
Thất bại không đáng sợ, giá trị của nó là mang lại bài tập trải nghiệm: "Thua rồi thì phải làm sao?". Một đứa trẻ chưa từng nếm mùi thất bại, khi trưởng thành bước ra xã hội, chỉ cần một lần trượt phỏng vấn hay một lần bị crush từ chối cũng đủ để khiến các em suy sụp hoàn toàn, vì các em không có "kháng thể" chống chọi
Có những thứ tiền không mua được
Bố mẹ có thể trải thảm cho con vào một trường học danh tiếng, sắp xếp một công việc thu nhập cao, nhưng không bao giờ có thể mua được sự tôn trọng của bạn bè hay sự tự tin nội tại cho con. Đó là ranh giới của vai trò làm bố mẹ
Hạnh phúc lâu dài của một đứa trẻ không đến từ việc nó ăn ngon hơn hay mặc đẹp hơn bạn cùng lứa, mà đến từ việc nó tìm thấy vị trí của mình trong xã hội thu nhỏ ở trường học. Vị trí đó phải do chính chúng tự giành lấy, chứ không thể do bố mẹ sắp đặt
Kết luận: Hãy để con tự chiến đấu
Nuôi dạy con tốt không phải là để con lớn lên trong một môi trường vô lo vô nghĩ vô khuẩn, mà là cho con cơ hội được tự mình trải nghiệm cảm giác "chiến thắng bằng chính thực lực".
Nguồn: soha.vn