Bạn có biết những viên đá quý, pha lê được dùng để trị liệu đang hot rần rần trên thế giới được "sinh ra" như thế nào không? Ít ai ngờ đằng sau ngành công nghiệp tỷ đô này là một bức tranh tối tăm không tưởng
Hàng năm, triển lãm đá quý và khoáng vật lớn nhất thế giới được tổ chức tại Tucson, bang Arizona (Mỹ). Đây là nơi các boss buôn đá và chuyên gia ngọc học họp mặt, bàn luận về kinh doanh, công nghệ khai thác và chế tác đá. Vô vàn loại đá quý đủ màu sắc size xuất hiện ở đây, từ những viên to như bàn ăn giá vài chục nghìn đô cho đến những viên nhỏ nhỏ xinh xinh giá mềm hơn
Hơn 4.000 nhà cung cấp đá quý từ khắp nơi kéo đến, mong đợi 50.000 khách ghé qua, ngắm và "chốt đơn" những viên đá xịn xò. Đa số khách hàng là chủ gallery, doanh nhân hay đại gia buôn bán lớn. Những deal được kí ở đây sẽ quyết định vận mệnh của hàng chục nghìn tấn đá quý - chúng sẽ được ship đi khắp Mỹ và châu Âu, về các viện bảo tàng, phòng trưng bày, trung tâm chữa bệnh bằng đá quý, phòng tập yoga hay nhà riêng các tín đồ sức khỏe
Cách đây 5 năm, đá quý còn không phải chuyện to tát gì. Giờ thì giá trị của chúng tăng vọt khi được quảng cáo có tác dụng thần thánh với sức khỏe, tạo thành một hiện tượng tiêu dùng toàn cầu luôn! Nhiều ngôi sao đình đám trên thế giới đều sở hữu đá quý, pha lê để giữ gìn nhan sắc và sức khỏe nha
Victoria Beckham luôn mang theo thạch anh hồng trong túi xách để tăng focus khi stress. Katy Perry thì dùng thạch anh tím giữ bình tĩnh trước show diễn. Siêu mẫu Miranda Kerr còn tiết lộ cô hay để viên pha lê thạch anh hồng trong áo ngực để "yêu bản thân nhiều hơn" Không chỉ là đồ trang sức, những viên đá này được chọn theo mood và mục đích riêng của mỗi người đó!
Ở Mỹ, nhu cầu về đá quý và tinh thể đã tăng gấp đôi trong 3 năm qua, nhập khẩu thạch anh tăng gấp đôi từ năm 2014. Daniel Trinchillo - chủ một đại lý pha lê đá quý cao cấp - chia sẻ rằng mỗi năm kiếm được từ 30-40 triệu đô từ nghề này Khách của anh chủ yếu là celeb, nhà sưu tầm và người muốn đầu tư vào đá quý hiếm. Trinchillo ước tính các đại lý cao cấp hiện chiếm khoảng 500 triệu đô doanh thu hàng năm!
Các tín đồ tin rằng đá quý dẫn năng lượng xung quanh đến người dùng, cân bằng năng lượng xấu, chữa lành tổn thương trên cơ thể và trong tâm trí. Ngày càng nhiều người xem những viên pha lê lấp lánh này là nguồn năng lượng tâm linh. Theo dữ liệu của Trung tâm nghiên cứu Pew, hơn 60% người trưởng thành ở Mỹ tin vào ít nhất một thứ liên quan đến chiêm tinh học hoặc sức mạnh tâm lý học, và 42% cho rằng năng lượng tâm linh có thể nằm trong vật thể như đá quý
Tuy nhiên, có một thực tế ít ai quan tâm và thực sự biết: quá trình khai thác và tạo ra những viên đá "thần kỳ" này như thế nào. Ít ai biết rằng đằng sau các viên đá lấp lánh là một góc khuất đáng sợ, khiến nhiều người phải đánh đổi cả mạng sống
Madagascar - một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới - nhưng dưới lớp đất của nó lại là kho báu khổng lồ. Thạch anh hồng, thạch anh tím và đá quý đắt tiền đều có ở đây. Đá quý và kim loại quý là mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của quốc gia này. Quốc đảo 25 triệu dân đang đứng chung hàng với các nước lớn hơn nhiều như Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc, với vai trò nhà sản xuất đá quý chủ yếu cho thế giới
Và ở một đất nước thiếu thốn cơ sở hạ tầng, vốn và quy định lao động, chính con người là nguồn lực chủ yếu để khai thác đá quý từ lòng đất thay vì máy móc. Trong khi chỉ có vài công ty khai thác lớn hoạt động ở Madagascar, hơn 80% đá quý được khai thác từ các nhóm nhỏ và gia đình riêng lẻ - đều không được đảm bảo an toàn
Nếu muốn biết thạch anh hồng đến từ đâu thì thị trấn Anjoma Ramartina - cách thủ đô Madagascar một ngày lái xe - là điểm đến lý tưởng. Hầu hết các ngôi nhà ở đây không có điện, không nước sinh hoạt, không kết nối điện thoại hay mạng. Suy dinh dưỡng là chuyện bình thường. Các nhà nghiên cứu y tế cho biết một nửa số cha mẹ ở Anjoma Ramartina đã mất ít nhất một em bé sơ sinh vì bệnh hoặc đói
Trong khi đó, pha lê, thạch anh tím, thạch anh hồng cùng vô số loại đá quý khác đều được khai thác ngay tại đây.
Phó thị trưởng Anjoma Ramartina cho biết một phần tư người dân địa phương phụ thuộc vào các mỏ để kiếm thêm thu nhập. Năm nào cũng có người chết tại các mỏ này. Dù biết công việc cực kỳ nguy hiểm nhưng người dân vẫn bất chấp vì họ cần tiền nuôi gia đình. Sạt lở luôn xảy ra và đó là nguyên nhân khiến nhiều người lao động bỏ mạng
Sạt lở không phải mối nguy duy nhất của thợ mỏ. Đá vỡ tạo ra bụi mịn và các hạt thạch anh có thể xâm nhập sâu vào phổi, dẫn đến viêm nhiễm tế bào, tăng nguy cơ ung thư phổi và bệnh bụi phổi silic. Lao động trẻ em cũng phổ biến ở đây - Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính có khoảng 85.000 trẻ em làm việc trong các mỏ ở Madagascar
Rakotondrasolo - người đàn ông mà dân làng gọi là chủ mỏ - đã tìm thấy một mỏ đá quý khoảng 20 năm trước và cho đến nay, ông cùng gia đình vẫn khai thác nó. Rakotondrasolo cao và rất gầy, quần áo dính đầy bụi đất đá. Ông có đôi chân đầy vết sẹo từ cuộc đời khai thác đá quý - những viên đá rơi xuống sắc nhọn cứa vào da thịt không thể đếm xuể.
Trong số 10 người con của Rakotondrasolo có 7 người làm khai thác đá quý với ông. Các chàng trai bắt đầu làm việc này từ năm 14 tuổi. Ông cho hay những viên đá thô sơ sẽ được chất lên xe tải và đi đến bến cảng. Từ đây, Rakotondrasolo không hề biết chúng đi đâu và làm gì.
Rakotondrasolo nói tùy theo chất lượng và khối lượng đá quý mà các môi giới sẽ trả tiền cho ông. Tuy nhiên, số tiền kiếm được chia ra đầu người không được bao nhiêu, thường chỉ đủ mua một chén gạo ở chợ làng thôi
Những viên đá thô sơ được khai thác ở Anjoma Ramartina ra khỏi đất nước thông qua công ty Madagascar Specimens - nơi xuất khẩu khoảng 65 tấn đá quý, tinh thể mỗi năm. Liva Marc, chủ công ty này cho biết pha lê là loại đá phổ biến nhất hiện nay, nhiều khách đang tìm nó để trị liệu và tin vào sức mạnh của nó.
Triển lãm đá quý ở Tucson là hoạt động quan trọng đối với Liva Marc. Đây là nơi anh tìm kiếm khách hàng từ khắp thế giới: Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand, Úc. Anh cũng thừa nhận rằng mình biết rõ điều kiện tồi tệ tại các mỏ khai thác mà anh mua hàng.
Liva Marc nói: "Nhiều người đã bị sốc và tôi cũng vậy. Những viên đá thô sơ nặng 50kg, 60kg mà người lao động phải mất 2-3 ngày để kéo nó ra khỏi mặt đất nhưng họ chỉ kiếm được 1 đô la"
Trong khi kinh doanh đá quý, pha lê đang bùng nổ thì có rất ít quy định được đưa ra để cải thiện điều kiện cho những người trực tiếp khai thác chúng. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu người tiêu dùng có thực sự sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để đảm bảo các mỏ an toàn hơn, không có lao động trẻ em, hoặc mức lương công bằng cho thợ mỏ không? Không ai có thể đảm bảo điều này cả
Nguồn: kenh14.vn
Hàng năm, triển lãm đá quý và khoáng vật lớn nhất thế giới được tổ chức tại Tucson, bang Arizona (Mỹ). Đây là nơi các boss buôn đá và chuyên gia ngọc học họp mặt, bàn luận về kinh doanh, công nghệ khai thác và chế tác đá. Vô vàn loại đá quý đủ màu sắc size xuất hiện ở đây, từ những viên to như bàn ăn giá vài chục nghìn đô cho đến những viên nhỏ nhỏ xinh xinh giá mềm hơn
Hơn 4.000 nhà cung cấp đá quý từ khắp nơi kéo đến, mong đợi 50.000 khách ghé qua, ngắm và "chốt đơn" những viên đá xịn xò. Đa số khách hàng là chủ gallery, doanh nhân hay đại gia buôn bán lớn. Những deal được kí ở đây sẽ quyết định vận mệnh của hàng chục nghìn tấn đá quý - chúng sẽ được ship đi khắp Mỹ và châu Âu, về các viện bảo tàng, phòng trưng bày, trung tâm chữa bệnh bằng đá quý, phòng tập yoga hay nhà riêng các tín đồ sức khỏe
Cách đây 5 năm, đá quý còn không phải chuyện to tát gì. Giờ thì giá trị của chúng tăng vọt khi được quảng cáo có tác dụng thần thánh với sức khỏe, tạo thành một hiện tượng tiêu dùng toàn cầu luôn! Nhiều ngôi sao đình đám trên thế giới đều sở hữu đá quý, pha lê để giữ gìn nhan sắc và sức khỏe nha
Victoria Beckham luôn mang theo thạch anh hồng trong túi xách để tăng focus khi stress. Katy Perry thì dùng thạch anh tím giữ bình tĩnh trước show diễn. Siêu mẫu Miranda Kerr còn tiết lộ cô hay để viên pha lê thạch anh hồng trong áo ngực để "yêu bản thân nhiều hơn" Không chỉ là đồ trang sức, những viên đá này được chọn theo mood và mục đích riêng của mỗi người đó!
Ở Mỹ, nhu cầu về đá quý và tinh thể đã tăng gấp đôi trong 3 năm qua, nhập khẩu thạch anh tăng gấp đôi từ năm 2014. Daniel Trinchillo - chủ một đại lý pha lê đá quý cao cấp - chia sẻ rằng mỗi năm kiếm được từ 30-40 triệu đô từ nghề này Khách của anh chủ yếu là celeb, nhà sưu tầm và người muốn đầu tư vào đá quý hiếm. Trinchillo ước tính các đại lý cao cấp hiện chiếm khoảng 500 triệu đô doanh thu hàng năm!
Các tín đồ tin rằng đá quý dẫn năng lượng xung quanh đến người dùng, cân bằng năng lượng xấu, chữa lành tổn thương trên cơ thể và trong tâm trí. Ngày càng nhiều người xem những viên pha lê lấp lánh này là nguồn năng lượng tâm linh. Theo dữ liệu của Trung tâm nghiên cứu Pew, hơn 60% người trưởng thành ở Mỹ tin vào ít nhất một thứ liên quan đến chiêm tinh học hoặc sức mạnh tâm lý học, và 42% cho rằng năng lượng tâm linh có thể nằm trong vật thể như đá quý
Tuy nhiên, có một thực tế ít ai quan tâm và thực sự biết: quá trình khai thác và tạo ra những viên đá "thần kỳ" này như thế nào. Ít ai biết rằng đằng sau các viên đá lấp lánh là một góc khuất đáng sợ, khiến nhiều người phải đánh đổi cả mạng sống
Madagascar - một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới - nhưng dưới lớp đất của nó lại là kho báu khổng lồ. Thạch anh hồng, thạch anh tím và đá quý đắt tiền đều có ở đây. Đá quý và kim loại quý là mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của quốc gia này. Quốc đảo 25 triệu dân đang đứng chung hàng với các nước lớn hơn nhiều như Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc, với vai trò nhà sản xuất đá quý chủ yếu cho thế giới
Và ở một đất nước thiếu thốn cơ sở hạ tầng, vốn và quy định lao động, chính con người là nguồn lực chủ yếu để khai thác đá quý từ lòng đất thay vì máy móc. Trong khi chỉ có vài công ty khai thác lớn hoạt động ở Madagascar, hơn 80% đá quý được khai thác từ các nhóm nhỏ và gia đình riêng lẻ - đều không được đảm bảo an toàn
Nếu muốn biết thạch anh hồng đến từ đâu thì thị trấn Anjoma Ramartina - cách thủ đô Madagascar một ngày lái xe - là điểm đến lý tưởng. Hầu hết các ngôi nhà ở đây không có điện, không nước sinh hoạt, không kết nối điện thoại hay mạng. Suy dinh dưỡng là chuyện bình thường. Các nhà nghiên cứu y tế cho biết một nửa số cha mẹ ở Anjoma Ramartina đã mất ít nhất một em bé sơ sinh vì bệnh hoặc đói
Trong khi đó, pha lê, thạch anh tím, thạch anh hồng cùng vô số loại đá quý khác đều được khai thác ngay tại đây.
Phó thị trưởng Anjoma Ramartina cho biết một phần tư người dân địa phương phụ thuộc vào các mỏ để kiếm thêm thu nhập. Năm nào cũng có người chết tại các mỏ này. Dù biết công việc cực kỳ nguy hiểm nhưng người dân vẫn bất chấp vì họ cần tiền nuôi gia đình. Sạt lở luôn xảy ra và đó là nguyên nhân khiến nhiều người lao động bỏ mạng
Sạt lở không phải mối nguy duy nhất của thợ mỏ. Đá vỡ tạo ra bụi mịn và các hạt thạch anh có thể xâm nhập sâu vào phổi, dẫn đến viêm nhiễm tế bào, tăng nguy cơ ung thư phổi và bệnh bụi phổi silic. Lao động trẻ em cũng phổ biến ở đây - Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính có khoảng 85.000 trẻ em làm việc trong các mỏ ở Madagascar
Rakotondrasolo - người đàn ông mà dân làng gọi là chủ mỏ - đã tìm thấy một mỏ đá quý khoảng 20 năm trước và cho đến nay, ông cùng gia đình vẫn khai thác nó. Rakotondrasolo cao và rất gầy, quần áo dính đầy bụi đất đá. Ông có đôi chân đầy vết sẹo từ cuộc đời khai thác đá quý - những viên đá rơi xuống sắc nhọn cứa vào da thịt không thể đếm xuể.
Trong số 10 người con của Rakotondrasolo có 7 người làm khai thác đá quý với ông. Các chàng trai bắt đầu làm việc này từ năm 14 tuổi. Ông cho hay những viên đá thô sơ sẽ được chất lên xe tải và đi đến bến cảng. Từ đây, Rakotondrasolo không hề biết chúng đi đâu và làm gì.
Rakotondrasolo nói tùy theo chất lượng và khối lượng đá quý mà các môi giới sẽ trả tiền cho ông. Tuy nhiên, số tiền kiếm được chia ra đầu người không được bao nhiêu, thường chỉ đủ mua một chén gạo ở chợ làng thôi
Những viên đá thô sơ được khai thác ở Anjoma Ramartina ra khỏi đất nước thông qua công ty Madagascar Specimens - nơi xuất khẩu khoảng 65 tấn đá quý, tinh thể mỗi năm. Liva Marc, chủ công ty này cho biết pha lê là loại đá phổ biến nhất hiện nay, nhiều khách đang tìm nó để trị liệu và tin vào sức mạnh của nó.
Triển lãm đá quý ở Tucson là hoạt động quan trọng đối với Liva Marc. Đây là nơi anh tìm kiếm khách hàng từ khắp thế giới: Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand, Úc. Anh cũng thừa nhận rằng mình biết rõ điều kiện tồi tệ tại các mỏ khai thác mà anh mua hàng.
Liva Marc nói: "Nhiều người đã bị sốc và tôi cũng vậy. Những viên đá thô sơ nặng 50kg, 60kg mà người lao động phải mất 2-3 ngày để kéo nó ra khỏi mặt đất nhưng họ chỉ kiếm được 1 đô la"
Trong khi kinh doanh đá quý, pha lê đang bùng nổ thì có rất ít quy định được đưa ra để cải thiện điều kiện cho những người trực tiếp khai thác chúng. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu người tiêu dùng có thực sự sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để đảm bảo các mỏ an toàn hơn, không có lao động trẻ em, hoặc mức lương công bằng cho thợ mỏ không? Không ai có thể đảm bảo điều này cả
Nguồn: kenh14.vn