Chắc nhiều bạn sẽ sốc nhưng mà trước kia giày cao gót là món đồ "flex" sương sương của... hội anh em đấy! Giờ thì nó là must-have item trong tủ đồ chị em rồi, nhưng plot twist là ngày xưa nó từng là biểu tượng chuẩn "alpha male" luôn.
Vào khoảng những năm 1970-1980, dù các nghệ sĩ glam rock có cố "normalize" việc đi giày cao gót trên sân khấu thế nào đi nữa, thì hội anh em muốn cao thêm mấy phân vẫn phải làm lén lút kiểu giấu miếng lót trong giày thôi. Hơi sus nhỉ?
Fast forward đến giờ, thỉnh thoảng vẫn thấy vài nam nghệ sĩ đi giày cao gót trên thảm đỏ hay runway. Nhà thiết kế Rick Owens tạo ra đôi boot đế xuồng trong suốt Kiss xịn sò, Jared Leto với style giày cao gót trắng/vàng đậm chất disco, nhạc sĩ Prince có cả bộ sưu tập giày bốt đính đá vẽ tay khủng, hay Billy Porter drop BST giày cao gót unisex với Jimmy Choo năm 2021... Nhưng họ chỉ là thiểu số thôi, và thường bị gắn mác "phá vỡ chuẩn mực giới". Tuy mindset đã open hơn nhưng giày cao gót vẫn bị stereotype giới tính trói buộc ghê.
Billy Porter và Jared Leto là những trường hợp ít ỏi đi giày cao gót tại các sự kiện công khai. Ảnh: Getty Images.
Prince biểu diễn vào năm 1986. Nam nhạc sĩ này có bộ sưu tập giày cao gót đồ sộ. Ảnh: Getty Images.
Trong thế giới mà chiều cao vẫn là "advantage point" quan trọng, khiến hội anh em phải khai man trên app hẹn hò hoặc cực đoan hơn là đi phẫu thuật kéo dài chân (nghe thôi đã đau rồi ), thì câu hỏi là: sao giày cao gót không trending trong hội con trai nhỉ?
Plot twist nữa nè: trước khi giày cao gót và chị em "couple" từ thế kỷ 17, món phụ kiện này từng là của riêng hội anh em, thậm chí còn là flex về độ nam tính và địa vị xã hội nữa!
Vua Louis XIV đi giày cao gót đỏ. Ảnh: Getty Images.
Elizabeth Semmelhack - giám tuyển cấp cao của Bảo tàng giày Bata ở Toronto (Canada), nơi giữ bộ sưu tập giày dép đỉnh nhất thế giới (có đôi từ 4.500 năm trước luôn á!) - cho biết dấu vết đầu tiên của giày cao gót xuất hiện từ thế kỷ 10 ở Tây Á, thậm chí còn lâu đời hơn nữa. Ban đầu chúng được thiết kế để giúp anh em cưỡi ngựa giữ chân chắc trong bàn đạp. Đến thế kỷ 16, loại giày này mới được nhập khẩu vào châu Âu qua hoạt động buôn bán với Ba Tư (tức Iran bây giờ).
Vào thế kỷ 17, hội rich kids châu Âu có hai loại giày cao gót hot hit: giày da xếp chồng (kiểu thường thấy trên boot cưỡi ngựa) và giày da phủ (dành cho style cung đình sang xịn mịn hơn). Lúc đó giày cao gót chính là "flex" về địa vị xã hội, chỉ hội quý tộc mới xài vì nó không hợp để đi bộ xa hay làm việc tay chân.
Một trong những bức ảnh iconic nhất về giày cao gót nam là chân dung Vua Louis XIV do Hyacinthe Rigaud vẽ năm 1701. Ông vua người Pháp drip cực mạnh với áo choàng hoa bách hợp vàng-xanh, tất trắng mix đôi giày trắng gót đỏ.
Theo Bảo tàng J. Paul Getty (nơi lưu giữ bức tranh), giày cao gót đỏ được gọi là "Les talons rouges" trong tiếng Pháp, là biểu tượng hoàng gia chỉ nhà vua và vài ông quý tộc top tier mới được phép đi.
Các tác phẩm khác thời đó cho thấy chị em quý tộc mặc váy dài che chân, trong khi hội anh em thì duỗi chân ra khoe đôi giày để flex địa vị. Vibe hoàn toàn ngược lại so với giờ!
Cuối thế kỷ 18, có một sự thay đổi lớn về phong cách thời trang nam ở phương Tây - anh em bắt đầu tránh xa màu sắc chói lọi, vải vóc xa xỉ và phụ kiện. Bước ngoặt này sau đó được nhà tâm lý học người Anh John Carl Flügel gọi là "sự từ bỏ vĩ đại của nam giới" (Great Male Renunciation - nghe drama ghê!). Khi anh em chuyển sang outfit practical và ít fancy hơn, gót giày cũng theo hướng tiện dụng luôn.
Theo Semmelhack, dù chiều cao được coi là advantage của nam giới hiện đại, nhưng tính năng "tăng chiều cao" của giày cao gót lại không giúp chúng comeback trong thế giới anh em. Và thực ra tăng chiều cao cũng không phải lý do đầu tiên khiến chị em mang chúng đâu! Nguyên nhân là do xuất hiện tiêu chuẩn mới về vẻ đẹp phái nữ – bàn chân thon nhỏ.
"Giày cao gót trở thành công cụ trong thời trang của phụ nữ để nâng phần lớn bàn chân họ lên, giúp nó trông nhỏ nhất có thể. Vị trí của gót giày được đẩy về phía trước nhiều, cho phép họ để lại những dấu chân rất nhỏ phía sau", chị Semmelhack giải thích với CNN.
Theo bà ấy, một khi giày cao gót đã biến mất khỏi thời trang nam, chúng không quay trở lại nữa.
Anh em ngày nay phải đối mặt với double standard về chiều cao. Một số lãnh đạo thế giới và public figure phải "cheat" chiều cao bằng cách đứng trên bệ hoặc arrange người khác đứng thấp hơn. Giày cao gót có thể là solution thanh lịch hơn nhưng lại bị xem như taboo. Trên thực tế, nhiều kiểu giày cao gót được coi là bold đối với nam giới thực chất không hề feminine chút nào!
"Mọi người nói về nó như là một sự bẻ cong giới tính, nhưng liệu có thực sự như vậy không, hay đó chỉ là sự khôi phục lại thời trang nam tính trong lịch sử?", Semmelhack đặt vấn đề.
Sàn diễn của Rick Owens từ lâu đã nổi bật với những đôi giày cao gót không phân biệt giới tính (trái). Lil Nas X diện giày cao gót tại sự kiện Met Gala 2023. Ảnh: Getty Images.
Nguồn: kenh14.vn