Tháng 6 năm 2026, đúng một tuần trước khi SpaceX chính thức niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq, công ty của Elon Musk tung ra một hợp đồng khiến nhiều người trong ngành phải đọc lại hai lần: Google sẽ trả SpaceX 920 triệu đô la mỗi tháng – không phải để phóng vệ tinh, không phải để thuê kết nối Starlink, mà để thuê GPU và tài nguyên điện toán chạy các mô hình AI
Cộng với hợp đồng 1,25 tỷ đô một tháng đã ký trước đó với Anthropic, SpaceX hiện đang thu về hơn 2,17 tỷ đô mỗi tháng, khoảng 26 tỷ đô một năm, chỉ từ hai khách hàng AI. Con số này mà đọc xong phải "chốt đơn" ngay!
SpaceX, công ty được biết đến nhờ tên lửa Falcon 9 và tàu Starship, đang lặng lẽ trở thành một trong những nhà cung cấp tài nguyên điện toán (cloud provider) lớn nhất nước Mỹ. Và họ làm vậy không phải bằng cách xây dựng một nền tảng đám mây theo kiểu Amazon Web Services hay Microsoft Azure, mà bằng cách tận dụng tài sản vật lý đã có sẵn. Đỉnh thật sự!
Hai hợp đồng nhưng một chiến lược
Hai thỏa thuận này khác nhau về quy mô nhưng giống nhau về cấu trúc. Hợp đồng với Anthropic, ký vào cuối tháng 5 năm 2026, cho phép công ty AI này thuê toàn bộ sức mạnh điện toán của Colossus 1 – trung tâm dữ liệu khổng lồ mà xAI (công ty AI của Musk) ban đầu xây dựng tại Memphis, Tennessee.
Anthropic được dùng hết những gì Colossus 1 có, và ngay ngày hợp đồng được công bố, Anthropic đã nâng giới hạn sử dụng cho người dùng. Điều này cho thấy họ đã bị thiếu sức mạnh tính toán từ lâu và vừa được "thở" lại
Hợp đồng với Google thì khác về bối cảnh. Google không thiếu tài nguyên điện toán – thực ra, theo ước tính của Epoch AI, Google là chủ sở hữu phần cứng AI tự chế lớn nhất thế giới tính theo các bộ vi xử lý chuyên dụng (TPU) do họ tự thiết kế.
Vậy mà họ vẫn chọn trả SpaceX 920 triệu đô một tháng từ tháng 10 năm 2026 đến tháng 6 năm 2029, để thuê khoảng 110.000 GPU NVIDIA cùng các thành phần liên quan. Đại diện của Google giải thích: đây là "thỏa thuận ngắn hạn để đảm bảo chúng tôi có năng lực dự phòng nhằm đáp ứng nhu cầu khổng lồ hơn dự kiến của khách hàng cho nền tảng Gemini Enterprise."
Nói nôm na: Gemini Enterprise – nền tảng AI dành cho doanh nghiệp mà Google đang đẩy mạnh – đang tăng trưởng nhanh hơn cả Google dự tính, và họ cần thêm sức mạnh tính toán ngay bây giờ trong khi tự xây trung tâm dữ liệu mới thường mất nhiều tháng đến nhiều năm.
Tại sao lại là SpaceX chứ không phải AWS hay Azure?
Đây là câu hỏi thú vị nhất đây! Google và Anthropic không phải không có lựa chọn. Amazon Web Services và Microsoft Azure đều có hàng trăm nghìn GPU NVIDIA sẵn sàng cho thuê. Các nhà cung cấp nhỏ hơn như CoreWeave hay Lambda Labs cũng đang cạnh tranh trong phân khúc tương tự.
Câu trả lời có lẽ nằm ở quy mô và tốc độ
Colossus 1 được xây dựng bởi xAI với tốc độ kỷ lục: từ một nhà kho trống rỗng đến một trung tâm dữ liệu với hàng trăm nghìn GPU chỉ trong vài tháng. Đây là kiểu tốc độ triển khai mà AWS lẫn Azure không quen làm, vì cả hai thường lên kế hoạch đầu tư theo chu kỳ nhiều năm và phân bổ tài nguyên có hệ thống.Khi nhu cầu của Anthropic và Google vượt dự báo đột ngột, SpaceX là bên hiếm hoi có sẵn khối lượng GPU ở quy mô đủ lớn để bàn giao ngay.
Còn một yếu tố nữa: mạng lưới quan hệ Musk có quan hệ mật thiết với giới đầu tư AI tại Thung lũng Silicon, và xAI (công ty con vừa được sáp nhập vào SpaceX) đã hoạt động song song với các công ty như Anthropic trong thị trường AI từ nhiều năm nay. Khi "cơn đói" điện toán xảy ra cấp bách, những mối quan hệ đó giúp đẩy nhanh đàm phán theo cách mà không một email gửi cho bộ phận bán hàng của AWS nào có thể làm được.
Hợp đồng tỷ đô phục vụ câu chuyện IPO
Cũng không nghĩ là ngẫu nhiên khi SpaceX công bố hợp đồng với Google đúng một tuần trước ngày niêm yết cổ phiếu trên Nasdaq. SpaceX lúc đó đang chuẩn bị cho đợt IPO lớn nhất lịch sử, huy động khoảng 75 tỷ đô với mức định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ đô
Với một công ty chủ yếu được biết đến qua Starlink và dịch vụ phóng tên lửa, việc có thể trình bày trước nhà đầu tư rằng mình đang thu về hơn 26 tỷ đô một năm chỉ từ hai hợp đồng AI là một luận điểm rất mạnh về đa dạng hóa doanh thu.
Đặc biệt, Google không chỉ là khách hàng của SpaceX, họ còn là nhà đầu tư lâu năm. Cổ phần của Google trong SpaceX được kỳ vọng có giá trị hơn 100 tỷ đô sau IPO. Đây là mối quan hệ khá đặc biệt: một nhà đầu tư đang trả hơn 900 triệu đô mỗi tháng cho chính công ty mình đầu tư vào, và qua đó gián tiếp giúp định giá của cổ phần mình tăng lên. Hai bên đều có lợi từ thỏa thuận này theo những cách không hoàn toàn minh bạch với bên ngoài.
Tầm nhìn xa hơn: trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo
Chi tiết ít được chú ý nhất nhưng là điểm dài hạn đáng theo dõi nhất: SpaceX và Google đang trong các cuộc đàm phán để khám phá khả năng xây dựng trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo ️ Đây là một trong những thành phần cốt lõi trong kế hoạch hậu IPO mà SpaceX từng gợi mở.
Ý tưởng về trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo không mới, nhưng SpaceX là công ty hiếm hoi trên thế giới hiện đang có đủ năng lực vận hành để biến điều này thành thực tế: với Starship đang hoạt động và mạng Starlink đã phủ toàn cầu.
Nếu SpaceX thực sự đẩy được hạ tầng điện toán lên quỹ đạo, câu chuyện cạnh tranh với AWS và Azure sẽ chuyển sang một chiều hoàn toàn khác mà không ai trong số họ đang chuẩn bị cho kịch bản đó.
Hiện tại, cả hai thỏa thuận với Google lẫn Anthropic đều có điều khoản hủy sau ngày 31 tháng 12 năm 2026 với 90 ngày báo trước. Điều đó cho thấy đây vẫn là các thỏa thuận ngắn hạn mang tính "cầu nối", cả Google lẫn Anthropic đều giữ cho mình cửa thoát. Nhưng nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng như hiện nay, khả năng gia hạn cao hơn là khả năng dừng lại rất nhiều.
Điều thực sự thú vị không phải là con số 920 triệu hay 1,25 tỷ, mà là sự thật rằng năm 2026, khi anh em cần GPU khẩn cấp ở quy mô lớn nhất có thể, bạn gọi cho một công ty tên lửa
Nguồn: tinhte.vn