Hạn hán kéo dài cộng với nắng nóng phá kỷ lục đang biến sông Dương Tử ở Trung Quốc thành một "đại thảm họa" thực sự, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống người dân và gây ra hàng loạt hậu quả khó lường ️
Suốt gần 10 năm qua, ông Wan Jinjun (62 tuổi) ở Vũ Hán coi việc bơi lội trên sông Dương Tử như thói quen hằng ngày. Nhưng lần này, ông thẳng thắn chia sẻ: chưa bao giờ thấy hạn hán khủng khiếp đến thế này
Sông Dương Tử (hay Trường Giang) được coi là "huyết mạch" của Trung Quốc. Con sông này không chỉ cung cấp nguồn nước cho hàng trăm triệu người mà còn nuôi sống vô số trang trại và các trạm thủy điện khổng lồ, trong đó có đập Tam Hiệp - nhà máy thủy điện "xịn" nhất hành tinh
Thế nhưng, dòng sông dài nhất châu Á và đứng thứ 3 thế giới này đang phải trải qua một mùa hè "địa ngục" thực sự.
Một năm trước, nơi ông Wan thường bơi còn nước đầy tràn gần sát bờ. Giờ đây? Mực nước sông Dương Tử đang ở mức thấp nhất từ năm 1865 (kể từ khi có số liệu) Con sông khô cạn đến mức lộ ra cả những vùng cát, đá, bùn lầy, và còn bốc mùi hôi thối của cá chết nữa chứ
Tuần trước, ông Wan kể phải đi bộ gần 100 bước mới chạm được nước để ngâm mình giải nhiệt dưới cái nóng 40 độ C "thiêu đốt" kia. Tưởng tượng được không?
Hạn hán và nắng nóng kéo dài dọc lưu vực sông Dương Tử đang đe dọa nghiêm trọng mùa màng ở nhiều khu vực.
Nhưng vấn đề không chỉ dừng lại ở việc ông Wan phải đi xa hơn để bơi. Nó còn tác động cực mạnh đến nền kinh tế Trung Quốc vì thủy điện vẫn là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng nhất nước này
Cụ thể, sông Dương Tử cạn kiệt đã làm nhiều nhà máy thủy điện quan trọng không phát điện được, gây ra cuộc "hỗn loạn năng lượng" khắp mọi miền. Thậm chí các thành phố lớn như Thượng Hải cũng phải tắt đèn, ngưng thang cuốn, và giảm điều hòa bất chấp trời nóng như lửa để tiết kiệm điện
Tesla còn cảnh báo chuỗi cung ứng cho nhà máy ở Thượng Hải có thể bị gián đoạn. Trong khi đó, các nhà máy của Toyota và CATL (ông lớn sản xuất pin xe điện số 1 thế giới) cũng phải đóng cửa tạm thời luôn
Theo các chuyên gia, biến đổi khí hậu có thể khiến những đợt nắng nóng và hạn hán thế này xảy ra thường xuyên hơn trong tương lai. Sự kiện lần này đặt ra câu hỏi lớn về việc quốc gia tỷ dân phụ thuộc quá nhiều vào thủy điện
Thực ra, Trung Quốc đang là quốc gia đầu tư mạnh nhất cho năng lượng gió và năng lượng Mặt Trời đấy. Họ cũng đang cố giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Các công ty Trung Quốc đã đổ tới 98 tỷ USD vào năng lượng sạch trong nửa đầu 2022, gấp đôi cùng kỳ 2021
Nhưng theo BloombergNEF, thủy điện vẫn là nguồn năng lượng tái tạo quan trọng nhất Trung Quốc, chiếm tới 18% tổng sản lượng năm 2020.
Đây chính là thách thức lớn nếu Trung Quốc muốn "cai nghiện" năng lượng hóa thạch, vì điện gió và điện Mặt Trời còn kém ổn định hơn nhiều.
Sau khủng hoảng năm 2021 khiến các nhà máy phải cắt điện, Trung Quốc đã lên kế hoạch xây thêm nhà máy điện than. Các mỏ than ở đây đã tăng sản lượng tới 11% trong năm nay
Tuy nhiên, kho dự trữ than cũng chẳng giúp ích gì cho Tứ Xuyên - nơi thủy điện chiếm tới 3/4 công suất phát điện.
Tình trạng thiếu điện do hạn hán kéo dài khiến nhiều nhà máy tại tỉnh Tứ Xuyên bị ngừng cấp điện cho tới hết 25/8. Nhiều công ty như Toyota, CATL phải đóng cửa cơ sở sản xuất vài ngày. Nhà sản xuất vật liệu polysilicon Tongwei cho biết nhà máy của họ bị ảnh hưởng, khiến nguồn cung sản phẩm cần thiết để chế tạo pin Mặt Trời giảm sút
Hậu quả còn lan xa khỏi Tứ Xuyên. Bến Thượng Hải phải tắt đèn trang trí, thành phố Vũ Hán cũng tạm dừng show trình diễn ánh sáng siêu nổi tiếng trên sông Dương Tử
Các chuyên gia cảnh báo: tình trạng thiếu điện kéo dài có thể đe dọa nghiêm trọng nền kinh tế Trung Quốc.
Tại Vũ Hán, nhiệt độ thời gian qua thường xuyên vượt 40 độ C. Anh Luo Yi (26 tuổi), nhân viên bến phà trên sông Dương Tử, nói: "Đây là mùa hè nóng nhất mà tôi nhớ được". Công ty anh đã phải đưa bến phà nổi vào gần bờ hơn để tàu thuyền có đủ chỗ di chuyển trên dòng sông khô hạn
Trong khi đó, tại Heartland 66 - một trong những trung tâm thương mại sang xịn nhất Vũ Hán - người dân phải... leo bộ thang cuốn đang tắt. Máy lạnh được đặt ở chế độ tiết kiệm năng lượng khiến các khu ẩm thực trên tầng cao ngột ngạt khó chịu
Tình trạng thiếu điện được cải thiện khi thủ phủ Thành Đô của tỉnh Tứ Xuyên có mưa trở lại từ 25/8. Nhưng về lâu dài, cả Trung Quốc và thế giới vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn từ hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu
Tại Vũ Hán, cái nóng gay gắt vẫn chưa thể ngăn ông Wan cùng những người khác mạo hiểm đi bơi.
Nhìn mực nước sông Dương Tử, ông Jiang Guangming - người từng chèo thuyền trên sông từ bé - chia sẻ: "Những năm trước, nước sông ngập lên tới mặt đường. Nhưng năm nay, ngay cả cát ở lòng sông còn lộ ra"
Thủy điện chiếm tới khoảng 80% công suất điện của tỉnh Tứ Xuyên. Thế nhưng lưu lượng nước trên sông Dương Tử khô cạn khiến sản lượng điện giảm mạnh. Điều này không đáp ứng được nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát của người dân trong khu vực, đặc biệt khi nhiệt độ liên tục trên 40 độ C
Thời tiết nắng nóng bất thường kéo dài và tình trạng cắt điện luân phiên cho thấy rõ tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Anh Hou Liqiao, tài xế taxi 32 tuổi, tâm sự: "Dù không được học hành nhiều nhưng tôi cho rằng vấn đề này là do biến đổi khí hậu gây ra. Thời tiết ngày càng khắc nghiệt và mỗi năm lại nóng hơn"
Theo các nhà khí tượng học Trung Quốc, biến đổi khí hậu chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan năm nay. Các chuyên gia cảnh báo rằng những đợt nắng nóng tương tự có thể xuất hiện thường xuyên hơn trong tương lai
Ông Li Shou, cố vấn chính sách cấp cao của tổ chức Hòa Bình Xanh Đông Á, cho biết cuộc khủng hoảng điện năm nay có thể khiến những nhà hoạch định chính sách Trung Quốc quay lại với nhiên liệu hóa thạch. Nhưng nếu hệ thống năng lượng phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch thì tác động đến khí hậu trong tương lai sẽ càng nghiêm trọng hơn
Nắng nóng và hạn hán gay gắt ở nhiều nơi trên thế giới
Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất phải vật lộn với nắng nóng khắc nghiệt và hạn hán kéo dài mùa hè năm nay. Nhiệt độ cao ở châu Âu đã khiến mực nước sông Rhine giảm sâu kỷ lục, một số nơi còn thấp xuống 30 cm. Tình trạng hạn hán kéo dài cũng khiến diện tích trồng lúa ở Ấn Độ giảm 13% trong năm nay, đe dọa nghiêm trọng nguồn cung lương thực toàn cầu
Nguồn: soha.vn