Sống 1 năm ngoài vũ trụ, anh phi hành gia này về với DNA "lạc quẻ": NASA cũng phải giật mình!

Hơn 300 ngày trôi ngoài không gian đã khiến cơ thể phi hành gia Scott Kelly "lột xác" theo những cách mà ngay cả khoa học cũng phải bất ngờ Từ gene, miễn dịch cho đến não bộ, nghiên cứu đình đám của NASA đang hé lộ những sự thật hơi "rợn" về tương lai nhân loại ngoài Trái Đất.

Bao năm nay, loài người vẫn mơ về việc chinh phục vũ trụ xa xôi. Từ việc flex trên Mặt Trăng đến tham vóc lên Sao Hỏa, các ông lớn ngành không gian luôn muốn giải đáp một câu hỏi cực quan trọng: cơ thể người ta sẽ "biến hình" ra sao khi sống lâu dài ngoài Trái Đất?

Để tìm câu trả lời, NASA đã thực hiện một thí nghiệm "đỉnh của chóp" trong lịch sử y học không gian, mà nhân vật chính chính là hai anh em sinh đôi giống hệt nhau: Scott Kelly và Mark Kelly.

Tháng 3/2015, Scott Kelly bắt đầu nhiệm vụ kéo dài 340 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. Còn Mark Kelly thì chill ở nhà trên Trái Đất thôi. Vì có bộ gene gần như copy-paste nhau, cặp đôi này trở thành "case study" lý tưởng để các nhà khoa học soi mói xem môi trường không gian tác động đến con người thế nào.

bb0f06419e7c72faa304.jpg


Suốt gần cả năm trời, NASA liên tục lấy mẫu máu, nước tiểu, dữ liệu sinh học và cho cả hai anh em làm đủ thứ bài test thể chất lẫn nhận thức. Kết quả công bố năm 2019 đã khiến giới khoa học phải "ơ luôn"

Dù sức khỏe tổng thể của Scott vẫn ổn, nhưng cơ thể anh đã trải qua hàng loạt biến đổi đáng để ý. Trong môi trường không trọng lực, cột sống giãn nở khiến anh cao thêm so với trước (bonus chiều cao free luôn). Tuy nhiên, giống như nhiều phi hành gia khác, Scott cũng bị mất cơ bắp vì cơ thể không phải chống lại trọng lực như trên Trái Đất.

Nhưng điều gây sốc nhất lại nằm sâuuu bên trong tế bào. Nhiều người tưởng chuyến bay làm ADN của Scott Kelly "biến chất" hẳn. Thực ra không phải vậy đâu nhé! Bộ gene của anh không biến thành thứ gì khác. Điều thay đổi là cách các gene hoạt động

Các nhà nghiên cứu phát hiện khoảng 7% biểu hiện gene của Scott vẫn khác biệt ngay cả sau 6 tháng về Trái Đất. Nghĩa là một số gene vẫn tiếp tục hoạt động theo cách khác so với trước chuyến bay.

Đáng lo hơn, có tới 811 gene chưa trở lại trạng thái ban đầu Phần lớn trong số này liên quan đến hệ miễn dịch và cơ chế sửa chữa ADN - những hệ thống siêu quan trọng để bảo vệ cơ thể khỏi hư hại.

Một phát hiện khác còn khiến giới khoa học phải "what the...?" hơn nữa. Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra telomere, những đoạn ADN nằm ở đầu nhiễm sắc thể có chức năng bảo vệ vật chất di truyền. Trong nhiều nghiên cứu trước đây, telomere thường ngắn dần theo tuổi tác và được xem là dấu hiệu của quá trình lão hóa.

Thế mà trong thời gian sống ngoài không gian, telomere của Scott Kelly lại dài ra Hiện tượng này khiến nhiều người nghĩ phi hành gia đã "hack tuổi" khi ở ngoài Trái Đất. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhanh chóng cảnh báo rằng ý nghĩa thực sự của phát hiện này vẫn chưa rõ ràng. Sau khi về, telomere của Scott lại ngắn đi và quay về mức gần giống ban đầu.

6f454397f026641dca38.jpg


Không chỉ tác động đến cấp độ tế bào, môi trường không gian còn ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ. Các bài kiểm tra nhận thức cho thấy Scott bị chậm hơn trong việc xử lý thông tin cũng như độ chính xác trong một số nhiệm vụ. Đáng chú ý, những thay đổi này vẫn còn đó sau khi anh về Trái Đất thay vì biến mất ngay.

Những phát hiện này đang trở nên cực kỳ quan trọng khi nhân loại chuẩn bị bước vào kỷ nguyên khám phá không gian sâu. Một hành trình tới Sao Hỏa có thể kéo dài hơn hai năm. Nếu môi trường không gian thực sự gây ra những thay đổi lâu dài đối với hệ miễn dịch, ADN và chức năng nhận thức, các cơ quan vũ trụ sẽ phải phát triển những biện pháp bảo vệ xịn hơn cho phi hành đoàn.

Từ chế độ ăn uống, tập luyện, hỗ trợ tâm lý cho tới các công nghệ giảm tác động của bức xạ vũ trụ, mọi yếu tố đều có thể trở thành chìa khóa quyết định sự thành công của các sứ mệnh tương lai

Dẫu vậy, chính NASA cũng thừa nhận rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu. Nghiên cứu trên cặp song sinh Kelly là nghiên cứu đầu tiên thuộc loại này và chưa đủ để đưa ra kết luận cho toàn bộ nhân loại.

Cần thêm nhiều nghiên cứu với số lượng phi hành gia lớn hơn để xác định liệu những thay đổi này có phải là phản ứng phổ biến của cơ thể con người trước môi trường không gian hay chỉ là đặc điểm riêng của Scott Kelly.

5ea4bb402206b61e238d.png


Nguồn: kenh14.vn
 
Back
Top