Bạn có bao giờ tự hỏi xe tăng Nga dùng hệ thống định vị gì không? Liệu nó có xịn sò như những gì quân đội Mỹ đang "flex" không? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ đấy!
Định vị yếu xỉu, nguy hiểm lắm luôn ️
Phải công nhận là quân đội Mỹ đang "chill" lắm với hệ thống định vị của họ - hay còn gọi là "thiết bị phát hiện quân xanh" (BFT). Nhờ món này mà các xe tăng có thể "check in" vị trí đồng đội xung quanh một cách dễ dàng, y như bạn xem bạn bè đang ở đâu trên Google Maps vậy!
Lợi ích của hệ thống này thì "bá cháy" luôn: Các chỉ huy có thể phản ứng nhanh như chớp khi tình hình thay đổi vì biết rõ lính của mình đang ở đâu; hành quân nhanh hơn vì tốn ít thời gian tìm đồng đội; và quan trọng nhất là biết chính xác đối thủ đang mai phục ở đâu!
Nghe xịn thế thì đáng lẽ Nga cũng phải trang bị tương tự cho các dòng xe tăng mới nhất của họ chứ nhỉ? Nhưng thực tế thì... drama hơn nhiều!
Về lý thuyết thì mỗi xe tăng Nga đều có thể sở hữu khả năng định vị "quân xanh" như vậy, nhưng mà ngân sách eo hẹp nên việc triển khai bị giới hạn nghiêm trọng. Vậy xe tăng Nga đang dùng gì? Có đủ chất lượng để cạnh tranh với Mỹ không?
Radio chính là "trái tim" của mọi mạng lưới thông tin chiến trường. Không có radio thì xe tăng chẳng khác nào "câm điếc" trên chiến trường!
Radio tiêu chuẩn cho hầu hết xe tăng tiền tuyến của Nga là tổ hợp vô tuyến R-168. Đây là thiết bị giao tiếp thoại cũng như kết nối dữ liệu giữa tất cả các xe tăng Nga chiến đấu theo đội hình ở khoảng cách lên tới 30 km. Riêng với dữ liệu, nó có thể chuyển tải tới 16 kilobit/giây.
Một thiết bị quan trọng nữa cũng được sử dụng rộng rãi là hệ thống định vị Azimuth, gồm một bộ thu GLONASS, một la bàn điện tử và một vài cảm biến khác. Hệ thống tương tác với R-168 để phát đi thông tin về vị trí xe, hướng hành tiến và một số tham số khác trên mạng lưới thông tin chiến trường.
Hoàn toàn có thể biến Azimuth thành một màn hình hiển thị vị trí cho kíp lái nhưng việc này thường... không được làm! Với cách thức của Nga, vị trí xe tăng nhiều khả năng được theo dõi và xác định tại một trạm chỉ huy, có thể là T-90AK hoặc một biến thể xe tăng chỉ huy khác.
Việc kết hợp giữ Azimuth và khả năng truyền dữ liệu của R-168 cho phép Nga có thể theo dõi được xe tăng bạn bè ở mức độ có giới hạn, tất nhiên trong trường hợp cả hai được lắp đặt. Các thông tin cập nhật về vị trí do Azimuth phát qua mạng vô tuyến cho phép một trạm chỉ huy hoặc xe tăng chỉ huy theo dõi được vị trí của các phương tiện trên bản đồ di chuyển.
Cấu hình này phù hợp với nguyên lý chỉ huy "từ trên xuống" mà Nga áp dụng nhưng lại thiếu tính linh hoạt mà quân đội Mỹ có được nhờ những thiết bị theo dõi quân xanh lắp đặt trên hầu hết các xe tăng chiến đấu.
Hầu hết các xe tăng lắp Azimuth sẽ không có thiết bị tiếp nhận thông tin vị trí chuyển đến từ các xe tăng khác cũng trang bị Azimuth vì màn hình hiển thị dùng cho theo dõi quân xanh không được lắp đặt trên các xe tăng tiền tuyến. Tức là đồng đội gửi tin mà mình không xem được luôn á!
Hiệp đồng chiến đấu: Thua Abrams Mỹ "banh nóc"
Trong khi đó, mỗi xe tăng Abrams của quân đội Mỹ đều lắp hệ thống BFT có khả năng nhìn được vị trí của các xe bạn bè trên bản đồ hành tiến được cài đặt. Điều này giúp cho hoạt động hiệp đồng cấp trung đội diễn ra dễ dàng hơn, trái ngược với xe tăng Nga phải định vị thông qua mệnh lệnh radio hoặc bằng cách sử dụng bản đồ kiểu "old school".
Mặc dù Nga cũng có các hệ thống định vị độc lập như TNA-3 nhưng chúng thường cũng chỉ lắp đặt trên các xe chỉ huy thôi.
Nga đã nỗ lực thay đổi điều này những năm 2010 với xe tăng T90A2, loại được trang bị hệ thống quản lý tác chiến có tên gọi Sozvezdiye-2M nhưng vẫn chưa đi vào hoạt động. Trong khi đó, những diễn biến gần đây của Nga lại tỏ ra ít tham vọng hơn.
T-90M được cho là đã trang bị một màn hình hiển thị bản đồ di chuyển, vì vậy rất có thể các xe tăng T-90M sẽ có khả năng theo dõi những xe bạn bè khác và vị trí của những xe lắp đặt Azimuth xung quanh chúng.
Nhưng thậm chí ngay cả khi đó, mạng lưới thông tin sẽ vẫn chỉ có thể hoạt động trong một khu vực tương đối hẹp so với những phương tiện trang bị BFT - sử dụng kết nối vệ tinh, do sự phụ thuộc của nó vào radio kỹ thuật số.
Xe tăng Armata được cho là cũng trang bị các hệ thống tương tự như T-90M, có thể có nhiều màn hình hiển thị trong khoang của kíp chiến đấu, tất nhiên nếu việc tích hợp khả năng này không gặp vấn đề gì. Vẫn rất khó có khả năng Armata chuyển sang dùng thông tin vệ tinh cho hệ thống BFT.
Mặc dù đã có rất nhiều thông tin "hype" về vũ khí trang bị, mức độ bọc giáp, khả năng cơ động của các xe tăng Nga tương lai, nhưng ưu thế về chỉ huy và điều khiển cũng không kém phần quan trọng, thậm chí còn quan trọng hơn tất cả nếu muốn giành chiến thắng trên chiến trường!
Xét về khả năng này, Mỹ dường như đang có được lợi thế đáng kể so với Nga. Phần lớn các xe tăng Nga thậm chí còn không được trang bị cả Azimuth, ít thông tin hiển thị và thông tin vệ tinh tiên tiến.
Nguồn: soha.vn