Chị em ơi, chuyện này nghe mà thấy rùng mình luôn á! Bạn Trần Thiên T (22 tuổi), sinh viên một trường đại học ở Hà Nội, đang sống cuộc sống bình thường như bao bạn trẻ khác thì bỗng nhiên phát hiện mắc lao phổi sau cơn ho ra máu giữa đêm. Mà trước đó cơ thể cứ tưởng như không có vấn đề gì luôn nha!
Suốt hơn 2 tháng trời, bạn T chỉ có mấy cơn ho khan thoảng thoảng, không sốt, không mệt, không sụt cân - những dấu hiệu "kinh điển" của bệnh lao đều... bay màu hết. Thậm chí bạn còn đi khám sức khỏe để thi bằng lái xe mà vẫn không phát hiện gì bất thường luôn á!
Mãi đến tháng 1/2026, khi ho ra máu giữa đêm kèm theo cảm giác tức ngực, bạn T mới vội đi khám. Kết quả ra lò thì... shock: mắc lao phổi rồi! Không những thế, trong quá trình điều trị còn bị dị ứng thuốc, phải nhập viện Bệnh viện Phổi Trung ương theo dõi nữa.
Case khác cũng không kém phần drama: bạn N.T.H (18 tuổi, học sinh lớp 12 ở Hà Nội) phát hiện mắc lao khi một bên phổi đã tổn thương nặng rồi. Trước đó 4 tháng bạn H có sụt cân nhưng gia đình nghĩ do ôn thi stress nên không đi khám. Lúc vào viện thì tổn thương phổi đã nghiêm trọng, thậm chí còn bị biến chứng ho ra máu luôn. Hiện bạn đang điều trị tại Khoa Lao hô hấp, Bệnh viện Phổi Trung ương.
Nghe mà thấy lo quá ha! Nhưng 2 case này không phải hiếm đâu nha. Theo BSCKII Nguyễn Bích Ngọc từ Bệnh viện Phổi Trung ương, có rất nhiều trường hợp phát hiện bệnh muộn tương tự. Điểm chung là bệnh nhân từng có dấu hiệu lạ hoặc đã đi khám sức khỏe, nhưng vẫn không được phát hiện sớm.
Vậy tại sao lại thế nhỉ? Chương trình phòng chống Lao quốc gia chỉ ra 3 lý do chính:
Một là, bệnh lao giờ "lén lút" hơn xưa nhiều. Gần 40% bệnh nhân hiện nay không có triệu chứng điển hình như ho kéo dài, sốt chiều hay sụt cân rõ rệt. Nhiều người chỉ ho nhẹ thoáng qua, thậm chí không có biểu hiện gì hết, nên dễ bị bỏ qua cả từ phía người bệnh lẫn bác sĩ. Ngay cả khi có tổn thương giai đoạn đầu, nếu không tầm soát đúng cách thì vẫn có thể miss luôn!
Hai là, theo Chương trình Phòng chống Lao quốc gia, khám sàng lọc bệnh lao chưa được đưa vào danh mục khám sức khỏe ban đầu hay khám định kỳ. Thực tế ở Việt Nam có khoảng 52 triệu lao động được khám sức khỏe định kỳ hằng năm nhưng vẫn bị bỏ sót khám sàng lọc lao. Hơi ngang đấy nhỉ?
Ba là, tỷ lệ người dân chưa được sàng lọc còn cao dã man. Theo số liệu năm 2025, Việt Nam phát hiện hơn 119.000 ca lao, trong khi ước tính thực tế khoảng 184.000 ca - nghĩa là gần 40% người bệnh trong cộng đồng chưa được phát hiện. Đồng thời, khoảng 40% người dân chưa từng được sàng lọc lao bao giờ. Nghe con số mà thấy lo á!
Khoảng trống này khiến lượng lớn ca bệnh tồn tại âm thầm trong cộng đồng đó. Người bệnh vẫn sống, học tập bình thường, vô tình thành nguồn lây lan, đặc biệt trong môi trường đông người như lớp học, ký túc xá hay gia đình.
"Khi không có triệu chứng rõ ràng, người bệnh không đi khám. Bên cạnh đó, hệ thống y tế nếu không chủ động sàng lọc lao bằng máy chụp X-quang phổi và các xét nghiệm liên quan thì cũng rất khó phát hiện. Chính những ca bệnh 'im lặng' này lại là nguồn lây tiềm ẩn nguy hiểm", bác sĩ Ngọc nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, thực tế này cho thấy một "lỗ hổng" siêu to trong phát hiện bệnh lao hiện nay: việc phát hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào triệu chứng và việc người dân tự đi khám, thay vì chủ động tìm ca bệnh trong cộng đồng.
Đây cũng là lý do Chương trình Chống lao Quốc gia đang đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận, từ phát hiện thụ động sang chủ động tìm ca bệnh trong cộng đồng - trong đó có đề xuất đưa sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ luôn nè!
Nguồn: soha.vn
Suốt hơn 2 tháng trời, bạn T chỉ có mấy cơn ho khan thoảng thoảng, không sốt, không mệt, không sụt cân - những dấu hiệu "kinh điển" của bệnh lao đều... bay màu hết. Thậm chí bạn còn đi khám sức khỏe để thi bằng lái xe mà vẫn không phát hiện gì bất thường luôn á!
Mãi đến tháng 1/2026, khi ho ra máu giữa đêm kèm theo cảm giác tức ngực, bạn T mới vội đi khám. Kết quả ra lò thì... shock: mắc lao phổi rồi! Không những thế, trong quá trình điều trị còn bị dị ứng thuốc, phải nhập viện Bệnh viện Phổi Trung ương theo dõi nữa.
Case khác cũng không kém phần drama: bạn N.T.H (18 tuổi, học sinh lớp 12 ở Hà Nội) phát hiện mắc lao khi một bên phổi đã tổn thương nặng rồi. Trước đó 4 tháng bạn H có sụt cân nhưng gia đình nghĩ do ôn thi stress nên không đi khám. Lúc vào viện thì tổn thương phổi đã nghiêm trọng, thậm chí còn bị biến chứng ho ra máu luôn. Hiện bạn đang điều trị tại Khoa Lao hô hấp, Bệnh viện Phổi Trung ương.
Nghe mà thấy lo quá ha! Nhưng 2 case này không phải hiếm đâu nha. Theo BSCKII Nguyễn Bích Ngọc từ Bệnh viện Phổi Trung ương, có rất nhiều trường hợp phát hiện bệnh muộn tương tự. Điểm chung là bệnh nhân từng có dấu hiệu lạ hoặc đã đi khám sức khỏe, nhưng vẫn không được phát hiện sớm.
Vậy tại sao lại thế nhỉ? Chương trình phòng chống Lao quốc gia chỉ ra 3 lý do chính:
Một là, bệnh lao giờ "lén lút" hơn xưa nhiều. Gần 40% bệnh nhân hiện nay không có triệu chứng điển hình như ho kéo dài, sốt chiều hay sụt cân rõ rệt. Nhiều người chỉ ho nhẹ thoáng qua, thậm chí không có biểu hiện gì hết, nên dễ bị bỏ qua cả từ phía người bệnh lẫn bác sĩ. Ngay cả khi có tổn thương giai đoạn đầu, nếu không tầm soát đúng cách thì vẫn có thể miss luôn!
Hai là, theo Chương trình Phòng chống Lao quốc gia, khám sàng lọc bệnh lao chưa được đưa vào danh mục khám sức khỏe ban đầu hay khám định kỳ. Thực tế ở Việt Nam có khoảng 52 triệu lao động được khám sức khỏe định kỳ hằng năm nhưng vẫn bị bỏ sót khám sàng lọc lao. Hơi ngang đấy nhỉ?
Ba là, tỷ lệ người dân chưa được sàng lọc còn cao dã man. Theo số liệu năm 2025, Việt Nam phát hiện hơn 119.000 ca lao, trong khi ước tính thực tế khoảng 184.000 ca - nghĩa là gần 40% người bệnh trong cộng đồng chưa được phát hiện. Đồng thời, khoảng 40% người dân chưa từng được sàng lọc lao bao giờ. Nghe con số mà thấy lo á!
Khoảng trống này khiến lượng lớn ca bệnh tồn tại âm thầm trong cộng đồng đó. Người bệnh vẫn sống, học tập bình thường, vô tình thành nguồn lây lan, đặc biệt trong môi trường đông người như lớp học, ký túc xá hay gia đình.
"Khi không có triệu chứng rõ ràng, người bệnh không đi khám. Bên cạnh đó, hệ thống y tế nếu không chủ động sàng lọc lao bằng máy chụp X-quang phổi và các xét nghiệm liên quan thì cũng rất khó phát hiện. Chính những ca bệnh 'im lặng' này lại là nguồn lây tiềm ẩn nguy hiểm", bác sĩ Ngọc nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, thực tế này cho thấy một "lỗ hổng" siêu to trong phát hiện bệnh lao hiện nay: việc phát hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào triệu chứng và việc người dân tự đi khám, thay vì chủ động tìm ca bệnh trong cộng đồng.
Đây cũng là lý do Chương trình Chống lao Quốc gia đang đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận, từ phát hiện thụ động sang chủ động tìm ca bệnh trong cộng đồng - trong đó có đề xuất đưa sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ luôn nè!
Nguồn: soha.vn