Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân chính là vì các banker Việt mình chưa "lên đời" công nghệ cho xịn sò
Ngày 16/7 vừa rồi, tại Diễn đàn Nhân lực ngành ngân hàng (với cái tên dài ngoằng "Ngân hàng thời đại số: Đổi mới mô hình và tái cấu trúc nhân lực"), ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam đã có màn "bóc phốt" cực gắt về hiệu suất làm việc trong ngành banking nước nhà.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm "ngồi ghế nóng" tại TPBank và Techcombank, ông Trung nhận định rằng ngành ngân hàng đang trải qua cuộc "đại cách mạng" - từ kiểu chơi truyền thống dựa vào quy mô vật lý sang mô hình số hóa toàn diện.
Trước kia, các chỉ số như tổng tài sản, số lượng chi nhánh hay lượng khách hàng từng là "thước đo vàng" để đánh giá một ngân hàng xịn hay không. Nhưng giờ thời đại số rồi, chuẩn mực đã khác. "Lợi nhuận trên mỗi nhân viên mới chính là chỉ số trung thực nhất phản ánh hiệu quả chuyển đổi", ông Trung nhấn mạnh.
Và đây là lúc plot twist bắt đầu rồi nè!
Lấy ví dụ WeBank - một ngân hàng số của Trung Quốc. Dù team chỉ khoảng 1.000-2.000 người, nhưng mỗi nhân viên của WeBank tạo ra lợi nhuận lên đến 1,27 triệu USD/năm. Trong khi đó, ICBC - ngân hàng "khủng long" nhất Trung Quốc với hơn 400.000 nhân viên - mỗi người chỉ đóng góp 115.000 USD/năm thôi. Ông Trung cho rằng bí quyết không nằm ở số lượng người, mà ở cách vận hành dựa vào công nghệ, đặc biệt là AI và blockchain.
So với mặt bằng toàn cầu, con số của WeBank càng "bá đạo" hơn. Hiện tại, trung bình một banker trên thế giới tạo ra khoảng 172.000 USD/năm. Những "ông lớn" như UBS hay JPMorgan vượt mốc 200.000 USD, còn nhóm top đầu dao động từ 150.000-200.000 USD. Các ngân hàng truyền thống quy mô lớn thì giữ ở mức 90.000-150.000 USD/năm.
Còn ở Việt Nam thì sao?
Thực tế hơi "đắng lòng" đây. Trung bình, mỗi nhân viên ngân hàng Việt chỉ tạo ra khoảng 40.000 USD/năm. Một số ngân hàng tiên phong trong số hóa như Techcombank đã cải thiện lên mức 60.000 USD, nhưng vẫn còn "chênh lệch tầng lớp" so với chuẩn quốc tế, đặc biệt là con số 1,27 triệu USD của WeBank.
Vậy tại sao WeBank lại "ngầu" đến vậy?
Ông Trung giải thích rằng WeBank đã ứng dụng siêu hiệu quả AI và blockchain vào vận hành. AI đóng vai trò như "bộ não" - tự động đánh giá tín dụng, phát hiện gian lận, ra quyết định tức thì dựa trên big data. Còn blockchain là "hệ thần kinh" - đảm bảo minh bạch, đồng bộ và hoạt động liên tục, nhất là với giao dịch xuyên biên giới.
WeBank đã chứng minh sức mạnh công nghệ khi tự động hóa gần như toàn bộ quy trình. Doanh nghiệp chỉ mất 15 phút để được duyệt vay, còn khách hàng cá nhân thì chỉ... 5 giây (nhanh hơn cả việc bạn đọc xong câu này ). Nền tảng blockchain FISCO BCOS do WeBank phát triển có thể xử lý đến 200.000 giao dịch/giây - vượt xa các platform như Hyperledger Fabric của IBM. Nhờ đó, chi phí IT cho mỗi tài khoản tại WeBank chỉ khoảng 0,3 USD/năm - con số mà các ngân hàng truyền thống chỉ biết "ngậm ngùi" nhìn thôi.
Không chỉ ở Trung Quốc, AI và blockchain đang dần trở thành "combo bá đạo" tại nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới. Tại Mỹ, Kinexys - công ty con của J.P. Morgan với chỉ 275 nhân sự (80% là dev công nghệ) đã đạt hiệu suất "xịn xò": chuyển tiền quốc tế chỉ trong 4 giây với phí 0,5 USD, đồng thời dùng AI để phát hiện gian lận nhanh gấp 300 lần so với phương pháp truyền thống.
HSBC cũng là case study điển hình khi tích hợp AI vào hệ thống phòng chống rửa tiền (AML), xử lý tới 1,2 tỷ giao dịch mỗi tháng mà không cần tuyển thêm người.
Tại châu Á, ngân hàng UOB Singapore đã áp dụng AI vào xử lý giao dịch đầu tư, giúp rút ngắn thời gian từ 48 giờ xuống còn 2 giờ - một bước tiến "vượt bậc" nhờ công nghệ.
Nhưng có "plot twist" tiếp nè!
Dù tiềm năng công nghệ rất rõ ràng, ông Trung cũng thẳng thắn chỉ ra rào cản lớn nhất: khung pháp lý cho blockchain và tài sản số ở Việt Nam vẫn còn "mơ hồ". Hành lang pháp lý chưa rõ ràng đối với các hoạt động như giao dịch tài sản số, thanh toán xuyên biên giới bằng blockchain hay vận hành sàn giao dịch số hóa. Hậu quả là nhiều doanh nghiệp blockchain phải "di cư" sang Singapore, BVI hay Dubai để huy động vốn và mở rộng.
"Nếu không có bước đi kịp thời, thị trường blockchain Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển và khoảng 90-95% nhân lực blockchain tại Việt Nam sẽ phải tìm kiếm những vùng đất mới," ông Trung cảnh báo nghiêm túc.
Giải pháp đề xuất?
Thứ nhất, cần ban hành khung pháp lý FinTech toàn diện, bao gồm AI, blockchain và tài sản số để "thông luồng" thị trường. Thứ hai, đưa các môn học về blockchain và AI trở thành tín chỉ bắt buộc tại các trường đại học khối tài chính, công nghệ. Thứ ba, xây dựng mô hình đào tạo "tam giác vàng" giữa ngân hàng - doanh nghiệp công nghệ - cơ sở giáo dục để "re-skill" nguồn nhân lực truyền thống sang các vị trí mới như kỹ sư dữ liệu, chuyên viên AI, quản lý hệ thống blockchain.
Nguồn: soha.vn
Ngày 16/7 vừa rồi, tại Diễn đàn Nhân lực ngành ngân hàng (với cái tên dài ngoằng "Ngân hàng thời đại số: Đổi mới mô hình và tái cấu trúc nhân lực"), ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam đã có màn "bóc phốt" cực gắt về hiệu suất làm việc trong ngành banking nước nhà.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm "ngồi ghế nóng" tại TPBank và Techcombank, ông Trung nhận định rằng ngành ngân hàng đang trải qua cuộc "đại cách mạng" - từ kiểu chơi truyền thống dựa vào quy mô vật lý sang mô hình số hóa toàn diện.
Trước kia, các chỉ số như tổng tài sản, số lượng chi nhánh hay lượng khách hàng từng là "thước đo vàng" để đánh giá một ngân hàng xịn hay không. Nhưng giờ thời đại số rồi, chuẩn mực đã khác. "Lợi nhuận trên mỗi nhân viên mới chính là chỉ số trung thực nhất phản ánh hiệu quả chuyển đổi", ông Trung nhấn mạnh.
Và đây là lúc plot twist bắt đầu rồi nè!
Lấy ví dụ WeBank - một ngân hàng số của Trung Quốc. Dù team chỉ khoảng 1.000-2.000 người, nhưng mỗi nhân viên của WeBank tạo ra lợi nhuận lên đến 1,27 triệu USD/năm. Trong khi đó, ICBC - ngân hàng "khủng long" nhất Trung Quốc với hơn 400.000 nhân viên - mỗi người chỉ đóng góp 115.000 USD/năm thôi. Ông Trung cho rằng bí quyết không nằm ở số lượng người, mà ở cách vận hành dựa vào công nghệ, đặc biệt là AI và blockchain.
So với mặt bằng toàn cầu, con số của WeBank càng "bá đạo" hơn. Hiện tại, trung bình một banker trên thế giới tạo ra khoảng 172.000 USD/năm. Những "ông lớn" như UBS hay JPMorgan vượt mốc 200.000 USD, còn nhóm top đầu dao động từ 150.000-200.000 USD. Các ngân hàng truyền thống quy mô lớn thì giữ ở mức 90.000-150.000 USD/năm.
Còn ở Việt Nam thì sao?
Thực tế hơi "đắng lòng" đây. Trung bình, mỗi nhân viên ngân hàng Việt chỉ tạo ra khoảng 40.000 USD/năm. Một số ngân hàng tiên phong trong số hóa như Techcombank đã cải thiện lên mức 60.000 USD, nhưng vẫn còn "chênh lệch tầng lớp" so với chuẩn quốc tế, đặc biệt là con số 1,27 triệu USD của WeBank.
Vậy tại sao WeBank lại "ngầu" đến vậy?
Ông Trung giải thích rằng WeBank đã ứng dụng siêu hiệu quả AI và blockchain vào vận hành. AI đóng vai trò như "bộ não" - tự động đánh giá tín dụng, phát hiện gian lận, ra quyết định tức thì dựa trên big data. Còn blockchain là "hệ thần kinh" - đảm bảo minh bạch, đồng bộ và hoạt động liên tục, nhất là với giao dịch xuyên biên giới.
WeBank đã chứng minh sức mạnh công nghệ khi tự động hóa gần như toàn bộ quy trình. Doanh nghiệp chỉ mất 15 phút để được duyệt vay, còn khách hàng cá nhân thì chỉ... 5 giây (nhanh hơn cả việc bạn đọc xong câu này ). Nền tảng blockchain FISCO BCOS do WeBank phát triển có thể xử lý đến 200.000 giao dịch/giây - vượt xa các platform như Hyperledger Fabric của IBM. Nhờ đó, chi phí IT cho mỗi tài khoản tại WeBank chỉ khoảng 0,3 USD/năm - con số mà các ngân hàng truyền thống chỉ biết "ngậm ngùi" nhìn thôi.
Không chỉ ở Trung Quốc, AI và blockchain đang dần trở thành "combo bá đạo" tại nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới. Tại Mỹ, Kinexys - công ty con của J.P. Morgan với chỉ 275 nhân sự (80% là dev công nghệ) đã đạt hiệu suất "xịn xò": chuyển tiền quốc tế chỉ trong 4 giây với phí 0,5 USD, đồng thời dùng AI để phát hiện gian lận nhanh gấp 300 lần so với phương pháp truyền thống.
HSBC cũng là case study điển hình khi tích hợp AI vào hệ thống phòng chống rửa tiền (AML), xử lý tới 1,2 tỷ giao dịch mỗi tháng mà không cần tuyển thêm người.
Tại châu Á, ngân hàng UOB Singapore đã áp dụng AI vào xử lý giao dịch đầu tư, giúp rút ngắn thời gian từ 48 giờ xuống còn 2 giờ - một bước tiến "vượt bậc" nhờ công nghệ.
Nhưng có "plot twist" tiếp nè!
Dù tiềm năng công nghệ rất rõ ràng, ông Trung cũng thẳng thắn chỉ ra rào cản lớn nhất: khung pháp lý cho blockchain và tài sản số ở Việt Nam vẫn còn "mơ hồ". Hành lang pháp lý chưa rõ ràng đối với các hoạt động như giao dịch tài sản số, thanh toán xuyên biên giới bằng blockchain hay vận hành sàn giao dịch số hóa. Hậu quả là nhiều doanh nghiệp blockchain phải "di cư" sang Singapore, BVI hay Dubai để huy động vốn và mở rộng.
"Nếu không có bước đi kịp thời, thị trường blockchain Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển và khoảng 90-95% nhân lực blockchain tại Việt Nam sẽ phải tìm kiếm những vùng đất mới," ông Trung cảnh báo nghiêm túc.
Giải pháp đề xuất?
Thứ nhất, cần ban hành khung pháp lý FinTech toàn diện, bao gồm AI, blockchain và tài sản số để "thông luồng" thị trường. Thứ hai, đưa các môn học về blockchain và AI trở thành tín chỉ bắt buộc tại các trường đại học khối tài chính, công nghệ. Thứ ba, xây dựng mô hình đào tạo "tam giác vàng" giữa ngân hàng - doanh nghiệp công nghệ - cơ sở giáo dục để "re-skill" nguồn nhân lực truyền thống sang các vị trí mới như kỹ sư dữ liệu, chuyên viên AI, quản lý hệ thống blockchain.
Nguồn: soha.vn