Năm 1972, khi Kurt Benirschke bắt đầu thu thập mẫu da từ các loài động vật quý hiếm, ông cũng không biết mình sẽ làm gì với chúng nữa Nhưng cảm hứng và niềm tin là quan trọng nhất!
Là nhà nghiên cứu tại Đại học California San Diego, Kurt Benirschke có một niềm tin mãnh liệt: một ngày nào đó, công nghệ sẽ phát triển đủ để cứu sống các loài động vật đang bên bờ vực tuyệt chủng, nhờ vào những mẫu vật ông thu thập. Vài năm sau, ông chuyển bộ sưu tập đến Sở thú San Diego và đặt tên cực chất: "Sở thú đông lạnh"
Dù Benirschke đã qua đời năm 2018, nhưng di sản của ông vẫn đang phát triển mạnh mẽ! Ngày nay, Sở thú đông lạnh đã trở thành kho lưu trữ mẫu vật động vật lớn nhất hành tinh, với hơn 10.500 cá thể từ 1.220 loài khác nhau. Khủng không nào!
Hồi đó, Sở thú San Diego là dự án duy nhất kiểu này. Nhưng những năm gần đây, nhiều nỗ lực bảo tồn tương tự đã mọc lên khắp thế giới. Và điều mà Benirschke từng mong ước? Giờ nó đã thành hiện thực rồi! Đúng lúc khi đồng hồ sinh học của nhiều loài đang tích tắc đến giây cuối...
Kho báu không thể thay thế của sinh giới
Con số này sẽ khiến bạn giật mình: từ năm 1970 đến nay, các quần thể động vật có vú, chim, lưỡng cư, bò sát và cá đã giảm trung bình 68%! Theo báo cáo Hành tinh Sống của WWF năm 2020 đấy nhé.
Báo cáo còn chỉ ra rằng, do con người phá hoại môi trường sống, cả triệu loài động thực vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng trong vài thập kỷ hoặc thế kỷ tới.
Với tốc độ mất đa dạng sinh học như hiện nay, nhiều nhà khoa học tin rằng việc bảo tồn mẫu vật từ những loài "có thể không còn ở đây vào ngày mai" không còn là chuyện nhìn xa trông rộng nữa - mà là vấn đề cấp bách đỏ chót!
Oliver Ryder, nhà di truyền học tại Sở thú San Diego, cho biết từ khi Sở thú đông lạnh được thành lập, họ đã chứng kiến nhiều bước tiến vượt bậc trong di truyền học - bắt đầu từ việc nhân bản thành công cừu Dolly năm 1996.
Từ năm 2001, bốn loài có nguy cơ tuyệt chủng đã được nhân bản thành công, sử dụng mẫu vật từ Sở thú đông lạnh:
• Bò tót Ấn Độ - loài bò rừng châu Á lưng gù
• Banteng - loài gia súc Đông Nam Á
• Ngựa Przewalski - từng sinh sống khắp Mông Cổ và đã tuyệt chủng trong tự nhiên
• Chồn chân đen - được cho là đã tuyệt chủng cho đến khi một quần thể nhỏ xuất hiện lại ở Wyoming (Mỹ) năm 1981, nhưng sau đó gần như bị xóa sổ bởi dịch bệnh
Giải cứu di truyền - Cuộc chiến vì sự sống
Dù các loài vật nhân bản không hoàn hảo 100% (như con Bò tót Ấn Độ nhân bản chỉ sống được 48 giờ ), đây vẫn là công cụ tuyệt vời để hồi sinh các loài nguy cấp bằng cách tăng đa dạng di truyền.
Khi dân số một loài suy giảm, các cá thể còn lại buộc phải giao phối cận huyết, khiến nguồn gen thu hẹp và đe dọa nghiêm trọng đến sự tồn tại của chính loài đó.
"Ở một loài động vật, sự đa dạng di truyền là thứ mang lại khả năng phục hồi, khả năng chống chọi với thảm họa thiên nhiên, virus và bệnh tật", theo Brendon Noble, Giáo sư Y học tái tạo tại Đại học Westminster ở London.
Giáo sư Noble cũng là Chủ tịch hội đồng quản trị tại Frozen Ark - ngân hàng đông lạnh động vật được thành lập năm 2004 tại Anh, với mục đích tương tự "Sở thú đông lạnh" nhưng cấu trúc khác.
Nơi đây hiện lưu trữ 48.000 mẫu từ 5.500 loài - khoảng 90% được tạo thành từ DNA thay vì tế bào sống, và phải bảo quản ở nhiệt độ thấp hơn nhiều.
Tuy nhiên, nếu chỉ có DNA thôi, các nhà khoa học không thể nhân bản được động vật. Nhưng DNA cực kỳ quan trọng trong việc nắm bắt thiết kế gen di truyền của những loài có thể biến mất!
Lisa Yon, Phó Giáo sư về Vườn thú và Y học động vật hoang dã tại Đại học Nottingham nhấn mạnh: "Bằng cách lưu giữ những tài nguyên này, chúng tôi không chỉ giúp các nhà khoa học hiện tại mà còn cho các thế hệ tương lai thực hiện tất cả các khám phá mới". Đầu tư cho tương lai đây mà!
Thách thức phía trước
Nguồn: soha.vn